|
Kabul Tarihi : 26.6.2001
Kanun No. 4691
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, üniversiteler, araştırma kurum
ve kuruluşları ile üretim sektörlerinin işbirliği
sağlanarak, ülke sanayiinin uluslararası rekabet edebilir
ve ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulması maksadıyla
teknolojik bilgi üretmek, üründe ve üretim yöntemlerinde
yenilik geliştirmek, ürün kalitesini veya standardını
yükseltmek, verimliliği artırmak, üretim maliyetlerini
düşürmek, teknolojik bilgiyi ticarileştirmek, teknoloji
yoğun üretim ve girişimciliği desteklemek, küçük ve orta
ölçekli işletmelerin yeni ve ileri teknolojilere uyumunu
sağlamak, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun kararları da
dikkate alınarak teknoloji yoğun alanlarda yatırım
olanakları yaratmak, araştırmacı ve vasıflı kişilere iş
imkânı yaratmak, teknoloji transferine yardımcı olmak ve
yüksek/ileri teknoloji sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye
girişini hızlandıracak teknolojik alt yapıyı sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin
kuruluşunu, işleyişini, yönetim ve denetimini ve bunlarla
ilgili kişi ve kuruluşların görev, yetki ve sorumluluklarını
kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. - Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Teknoloji Geliştirme Bölgesi (Bölge): Yüksek/ileri
teknoloji kullanan ya da yeni teknolojilere yönelik
firmaların, belirli bir üniversite veya yüksek teknoloji
enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsünün
olanaklarından yararlanarak teknoloji veya yazılım
ürettikleri/geliştirdikleri, teknolojik bir buluşu ticari
bir ürün, yöntem veya hizmet haline dönüştürmek için
faaliyet gösterdikleri ve bu yolla bölgenin kalkınmasına
katkıda bulundukları, aynı üniversite, yüksek teknoloji
enstitüsü ya da AR-GE merkez veya enstitüsü alanı içinde
veya yakınında; akademik, ekonomik ve sosyal yapının
bütünleştiği siteyi veya bu özelliklere sahip teknoparkı,
c) Araştırma ve Geliştirme (AR-GE): Bilim ve teknolojinin
gelişmesini sağlayacak yeni bilgileri elde etmek veya mevcut
bilgilerle yeni malzeme, ürün ve araçlar üretmek, yazılım
üre-timi dahil olmak üzere yeni sistem, süreç ve hizmetler
oluşturmak veya mevcut olanları geliştirmek amacı ile
yapılan düzenli çalışmaları,
d) AR-GE Merkez veya Enstitüleri: Kamuya ait, yetişmiş
nitelikli insan gücü ile günün modern teknolojilerine dayalı
makine, donanım ve yazılımı içinde bulunduran, teknoloji ve
ürün geliştirilmesine yönelik AR-GE faaliyetlerinin
yapıldığı mekânları,
e) Üretim Birimleri: Bölge içerisinde bu Kanunun amacına
uygun olarak faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce
kurulan veya kullanılan, yeni ve yüksek teknolojilere dayalı
ve çevreye zarar vermeyen üretim birimlerini,
f) Girişimci: Bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanmak
isteyen veya yararlanmakta olan gerçek ve tüzel kişileri,
g) Yenilik: Bir fikri; satılabilir, yeni ya da geliştirilmiş
bir ürün ya da mal ve hizmet üretiminde kullanılan yeni ya
da geliştirilmiş bir yöntem haline dönüştürmeyi,
h) Üründe Yenilik: Teknolojik açıdan yeni ürün, önceki ürün
kuşağıyla karşılaştırıldığında malzemesi, parçaları ve
yerine getirdiği işlevler açısından öze ilişkin, teknolojik
farklar gösteren bir ürünü,
ı) Üretim Yöntemlerinde Yenilik: Geleneksel üretim
tesislerinde üretilemeyen, yeni ya da geliştirilmiş
ürünlerin üretilmesinde veya halen üretilmekte olan
ürünlerin yeni tekniklerle üretilmesinde kullanılan yöntemi,
i) Üniversite: Mühendislik ve temel bilimler dallarında
yapılanmasını gerek insan gücü ve teknik donanım olarak
tamamlamış ve gerekse doktora öğrencisi seviyesinde yeterli
araştırma elemanı olduğu Yükseköğretim Kurulu tarafından
onaylanan üniversiteleri,
j) Kurucu Heyet: Bölgenin içinde veya bulunduğu ilde yer
alan en az bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü ya
da kamu AR-GE merkez veya enstitüsü ve diğer kuruluş
temsilcilerinden oluşan heyeti,
k) Yönetici Şirket: Bu Kanuna uygun ve anonim şirket olarak
kurulan, Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirketi,
l) Yazılım: Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi
teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve
kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri
yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve
bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da
içeren belgelerin ve hizmetlerin tümünü,
İfade eder.
Kuruluş
MADDE 4. - Bölge ile ilgili başvurular Kurucu Heyet
tarafından yapılır. Bölge başvurularını değerlendirilmek
üzere Bakanlık Sanayi Araştırma ve Geliştirme Genel
Müdürünün başkanlığında Bayındırlık ve İskân Bakanlığı,
Devlet Planlama Teşkilâtı Müsteşarlığı, Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Bakanlık
tarafından belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet
gösteren bir özel kuruluştan birer temsilcinin katılımı ile
Değerlendirme Kurulu kurulmuştur. Bölgeler, Değerlendirme
Kurulunun uygun görüşü ve Bakanlığın teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edilir ve Resmi Gazetede
yayımlanır. Bölgelerdeki plânlama sürecinde imar plânları ve
değişiklikleri, parselasyon plânları ve değişiklikleri
çıkacak yönetmeliğe uygun olarak Bölgenin yönetici
şirketince hazırlanır ve Bakanlık tarafından onaylanarak
yürürlüğe girer. Kesinleşen imar plânları ilgili kurumlara
bilgi için gönderilir. Arazi kullanımı, yapı ve tesislerin
projelendirilmesi, inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve
izinler yönetici şirket tarafından verilir ve denetlenir.
Arazi temini, plânlama ve projelendirme, alt yapı ve üst
yapının inşası ile ilgili harcamalar yönetici şirkete
aittir. Bölgelerde ihtiyaç duyulacak araziler 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre sağlanabilir. Bölge
alanları içinde yer alan üniversite arazileri, bu
üniversitelerin uygun görüp izin vermeleri durumunda,
mülkiyeti ilgili üniversitede kalmak kaydıyla Bölgeyi
kuracak yönetici şirkete tahsis edilebilir. Bu durum kamu
kurum ve kuruluşlarına ait araziler için de geçerlidir.
Bölge kurulması için öngörülen alanda veya Bölgenin
bulunduğu ilin sınırları içinde üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü veya AR-GE merkez veya enstitüsünün
bulunması ve yörede yeterli AR-GE ve sanayi potansiyelinin
olması şartı aranır. AR-GE ve sanayi potansiyelinin
yeterliliği konusundaki kriterler yönetmelik ile belirlenir.
Bölge olarak belirlenen araziler hiçbir şekilde başka
amaçlarla kullanılamaz.
Yönetici şirket
MADDE 5. - Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu
yönetici şirketin kurucuları arasında, Bölgenin içinde veya
bulunduğu ilde yer alan en az bir üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü ya da kamu AR-GE merkez veya enstitüsü
bulunur. Bu kurum ve kuruluşlar, şirketleri ve/veya vakıf
işletmeleri ile de yönetici şirkete katılabilirler. Yönetici
şirkete ayrıca, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı
odalar ve borsalar, yerel yönetimler, bankalar ve finansman
kurumları, yerli ve yabancı özel hukuk tüzel kişileri, AR-GE
ve teknoloji geliştirme ile ilgili vakıf ve dernekler,
ilgili kamu kuruluşları, ihracatçı birlikleri kurucu ya da
sonradan ortak olarak iştirak edebilirler. Yabancı özel
hukuk tüzel kişileri 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik
Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli
izinleri almak kaydıyla yönetici şirkete iştirak
edebilirler.
Yönetici şirket; Bölgenin kuruluş aşamasında plânlama ve
projelendirmenin yapılması, gerekli alt yapı ve üst yapı
hizmetleri ile Bölge için gerekli her türlü hizmetlerin
yürütülmesi, Bölgenin bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerde
gösterilen amaca uygun olarak yönetilmesi, girişimcilerin ve
üçüncü şahısların buna aykırı davranışlarının önlenmesi ve
gerekli önlemlerin alınması ile yükümlüdür.
Yönetici şirket, kamu yararı gerekçesi ile adına
kamulaştırma yapan veya yaptıran bir özel hukuk tüzel
kişiliğidir. Kamu yararı kararı, yönetici şirketin başvurusu
üzerine Bakanlıkça verilir.
Bakanlık, Bölgede bu Kanunda belirtilen amacın dışında
faaliyet gösteren yönetici şirketi uyarır ve belirli bir
süre vererek Bölgenin istenen amacauygun faaliyete
geçirilmesini ister. Bu sürenin sonunda, yönetici şirketin,
amacın gerçekleştirilmesinde yeterli olmayacağının
anlaşılması durumunda Bakanlık görevli mahkemeye başvurarak
yönetici şirketin faaliyetinin durdurulmasını veya feshini
isteyebilir. Yönetici şirketin feshi halinde, şirket ve
yöneticileri hak ve yükümlülükleri ile sorumlulukları saklı
kalmak kaydıyla, Bakanlık, yönetici şirketin mülkiyetinde
olan Bölgeye ait araziyi ve üzerindeki taşınmazları
kamulaştırır ve Bölgenin yönetimini başka bir yönetici
şirkete verebilir.
Denetim
MADDE 6. - Bölgedeki yönetici şirket ve girişimcilerin
faaliyet ve uygulamaları Bakanlık tarafından denetlenir.
Personel
MADDE 7. - Yönetici şirkette ve Bölgede yer alan
faaliyetlerde yürürlükteki iş ve çalışma mevzuatına göre
personel istihdam edilir. Bu Bölgelerde 6224 sayılı Yabancı
Sermayeyi Teşvik Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı AR-GE
personeli çalıştırılabilir.
Kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite personelinden
Bölgede yer alan faaliyetlerde araştırmacı personel olarak
hizmetine ihtiyaç duyulanlar, çalıştıkları kuruluşların izni
ile sürekli veya yarı zamanlı olarak çalıştırılabilirler.
Yarı zamanlı görev alan öğretim üyesi, öğretim görevlisi,
araştırma görevlisi ve uzmanların bu hizmetleri karşılığı
elde edecekleri gelirler, üniversite döner sermaye kapsamı
dışında tutulur.
Sürekli olarak istihdam edilecek personele kurumlarınca
aylıksız izin verilir ve kadroları ile ilişkileri devam
eder. Bunlardan 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli
Sandığı Kanununa tâbi personelin burada geçirdikleri süreler
için emeklilik hakları 5434 sayılı Kanunun 31 inci maddesi
hükümlerine uyulmak kaydıyla saklı kalır. 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 36 ncı maddesinin bu maddede yer
alan düzenlemelere aykırı hükümleri uygulanmaz.
Öğretim elemanları 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinde
öngörülen yurt içinde ve yurt dışında geçici görevlendirme
esaslarına göre yapacakları çalışmaları Üniversite Yönetim
Kurulunun izni ile Bölgedeki kuruluşlarda yapabilirler.
Aylıklı izinli olarak Bölgede görevlendirilen öğretim
üyelerinin Bölgede elde edecekleri gelirler üniversite döner
sermaye kapsamı dışında tutulur. Ayrıca, öğretim elemanları
Üniversite Yönetim Kurulunun izni ile yaptıkları
araştırmaların sonuçlarını ticarileştirmek amacı ile bu
bölgelerde şirket kurabilir, kurulu bir şirkete ortak
olabilir ve/veya bu şirketlerin yönetiminde görev
alabilirler.
Destek ve muafiyetler
MADDE 8.- Bölgelerin kurulması için gerekli arazi temini,
alt yapı ve idare binası inşası ile ilgili giderlerin
yönetici şirketlerce karşılanamayan kısmı yardım amacıyla
Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere
karşılanabilir.
Yönetici şirket, bu Kanunun uygulanması ile ilgili
işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Atık
su arıtma tesisi işleten Bölgelerden, belediyelerce atık su
bedeli alınmaz.
Bölgede yer alan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin,
münhasıran bu Bölgedeki yazılım ve AR-GE'ye dayalı üretim
faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları, faaliyete
geçilmesinden itibaren beş yıl süre ile gelir ve kurumlar
vergisinden müstesnadır. Bakanlar Kurulu, seçilen, hedef
alınan, belirli teknolojik alanlar ve ürünler için on yıla
kadar süreyi uzatabilir.
Bölgede çalışan araştırmacı, yazılımcı ve AR-GE personelinin
bu görevleri ile ilgili ücretleri, Bölgenin kuruluş
tarihinden itibaren on yıl süre ile her türlü vergiden
istisnadır.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince bu bölgelerde AR-GE
faaliyetlerinde bulunan kişi, kurum veya kuruluşlara makbuz
karşılığı sponsor olarak yapılan bağış ve yardımlar toplamı
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin (2)
numaralı bendi ile 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 14
üncü maddesinin (6) numaralı bendinde belirtilen oran ve
esaslar dahilinde indirime tâbi tutulur.
Yönetmelikler
MADDE 9. - Değerlendirme Kurulunun çalışmalarına, Bölgelerin
yer seçimine, yapılabilirlik raporlarının hazırlanış
kriterlerine, kuruluşuna, işletilmesine, arazi kullanımına,
Bölgede yer alacak faaliyetler ve bunlarla ilgili koşullara
ilişkin usul ve esaslar, Bölgelerin kurulması için Bakanlık
bütçesine konulan ödeneğin kullanım esasları ile bu Kanunun
uygulanmasına dair diğer hususlar Bakanlık tarafından, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde
hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.
Uygulanmayacak hükümler
MADDE 10.- Bu Kanun kapsamı Bölgelerdeki faaliyetlerde; 1050
sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 832 sayılı Sayıştay Kanunu
ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.
Geçici hükümler
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
kuruluşu Bakanlıkça onaylanmış teknoparklar, bu Kanun
hükümlerine uymak kaydıyla, bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle
Bölge olarak kabul edilir ve Kanunun sağladığı tüm muafiyet
ve desteklerden istifade ederler.
Yürürlük
MADDE 11. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|
