AMME ALACAKLARINI TAHSİL ASULÜ

AMME ALACAKLARINI TAHSİL ASULÜ

HAKKINDA KANUN

Kanun No: 6183

Kabul Tarihi: 21 Temmuz 1953

Yayın Tarihi: 28 Temmuz 1953

(Genel Tebliğlerin doğrudan ilgili bulunduğu maddelerin yanı sıra,

bağlantılı sair maddeler de dikkate alınmıştır.)

BİRİNCİ KISIM

GENEL ESASLAR

BİRİNCİ BÖLÜM

KANUNUN ŞÜMULÜ, TERİMLER, VAZİFELİLER VE

SELAHİYETLİLER

Madde No Madde Başlığı İlgili Tebliğ No

1 Kanunun şümulü...................................... 278, 311, 312, 314

2 Tahsili, tahsili emval kanununa atfedilen

alacaklar.....................................................

3 Kanundaki terimler................................... 17

4 Salahiyetliler ve mesuliyetleri ................

5 Takibata salahiyetli tahsil dairesi .......... 243, 332

6 Yardım mecburiyeti ..................................

7 Borçlunun ölümü .....................................

8 Tebliğler ve müddetlerin hesaplanması .. 256

İKİNCİ BÖLÜM

AMME ALACAKLARININ KORUNMASI

TEMİNAT HÜKÜMLERİ

9 Teminat isteme.......................................... 281, 346, 353, 359

10 Teminat ve değerlenmesi......................... 292, 305, 323

11 Şahsi kefalet.............................................. 242

12 Teminat hükmünde olan eşya................

İHTİYATİ HACİZ

13 İhtiyati haciz .............................................. 981, 284, 302, 327

14 İhtiyati hacizde borçlu tarafından

gösterilecek teminat.................................. 242

15 İhtiyati hacze itiraz ....................................

16 İhtiyati aczin kaldırılması ..........................

III

İHTİYATİ TAHAKKUK

17 İhtiyati tahakkuk......................................... 238, 359

18 İhtiyati tahakkukun neticeleri ..................

19 İhtiyati tahakkukun düzeltilmesi .............

20 İhtiyati tahakkuka itiraz ............................

DİĞER KORUNMA HÜKÜMLERİ

21 Amme alacaklarında rüçhan hakkı ..........

22 Amme alacaklarını kesip ödemek mecburiyetinde olanlar ..........

23 Tahsil edilen amme alacaklarında yapılacak reddi yat sebebiyle mahsuplar

24 İptal davası açılması .................................

25 İptal talebinde muhatap ...........................

26 Hükümsüz sayılmada zamanaşımı ..........

27 İvazsız tasarrufların hükümsüzlüğü .......

28 Bağışlama sayılan tasarruflar ..................

29 Hükümsüz sayılan diğer tasarruflar ......

30 Amme alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla

yapılan tasarruflar.....................................

31 Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri................................

32 Tasfiye halinde vazifeliler........................

33 Tasfiye halinde mesuliyet........................

34 Ortaklığın feshini isteme ..........................

35 Limitet ortaklıkların amme borçları ..........

36 Birleşme, devir ve şekil değiştirme halleri ...................................

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÖDEME

37 Ödeme zamanı ve önce ödeme ................. 239, 241, 246, 248, 250, 252, 257, 259, 260, 256, 267, 268, 269, 271, 273, 280, 295, 306, 308, 329

38 Taksitlerin zamanında ödenmemesi 289, 310

39 Ödeme yeri ..................................................

40 Ödeme şekli, makbuz .................................

41 Hususi ödeme şekilleri ........................ 238, 282, 283, 328

42 Çekle veya münakale emri ile ödemeye ait

hususi hükümler ........................................ 283 244

43 Çeklerde tanzim tarihi ................................ 367

44 Hususi ödeme şekillerinde

ödeme tarihi ................................................ 367

45 Vergi cüzdanları .......................................... 369

46 Ödemenin ispatı ..........................................

47 Ödemenin mahsup edileceği alacaklar .....

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

TECİL, TEHİR, GECİKME ZAMMI

48 Tecil ............................................................... 370, 374, 376

49 İcranın kaza mercilerince tehiri ..................

50 Ölüm halinde takibin geri bırakılması .......

51 Gecikme zammı, nispet ve hesabı .......... 370, 372, 373, 375

52 Gecikme zammında tatbik müddeti ve diğer

hükümler........................................................

53 Köylerde gecikme zammı ............................ 359

İKİNCİ KISIM

AMME ALACAĞININ CEBREN TAHSİLİ

BİRİNCİ BÖLÜM

CEBREN TAHSİL VE TAKİP ESASLARI

54 Cebren tahsil ve şekilleri ............................

55 Ödeme emri ..................................................

56 Teminatlı alacaklarda takip.........................

57 Kefil ve yabancı şahıs veya kurumlar mümessilleri takip ...........

58 Ödeme emrine itiraz ....................................

59 Mal bildirimi.............................. 238, 266, 296, 340, 359

60 Mal bildiriminde bulunmayanlar...272, 305

61 Mal edinme ve mal artmaları .....................

62 Haciz............................................ 266, 292, 351

63 Diğer hakların paraya çevrilmesi ..............

64 Haciz varakası ............................. 237, 327

65 Köylerde haciz .......................... 359

66 Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları ..

67 Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı

istihkak iddiaları..........................................

68 İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler ..........................

69 Amme idareleri arasında hacze iştirak .....

70 Haczedilemeyecek mallar .............. 359

71 Kısmen haczedilebilen gelirler ...... 359

72 Yetişmemiş mahsullerin haczi ...................

73 Haczin neticeleri .........................................

74 Paraya çevirme ...........................................

75 Aciz hali.......................................................

76 Aczin neticeleri...........................................

İKİNCİ BÖLÜM

MENKUL MALLARIN HACZİ VE SATIŞI

77 Menkul malların haczi ................... 351

78 Haciz sırasında bulunacaklar ve haciz zaptı .......................

79 Üçüncü şahıslardaki menkul malların,

alacak ve hakların haczi ................ 284,290

80 Zor kullanma........................................................................

81 Hacizde değerleme ..............................................................

82 Haczedilen menkul malların korunması...... 317

83 Menkul malları koruyacak olanların mecburiyet

ve mesuliyetleri ..................................................................

84 Menkul malların satışı.................................. 317, 351

85 Satış şekli, arttırma ve ilan ...........................

86 müşterinin malı almaktan vazgeçmesi .......

87 Satılamayan menkul mallar .........................

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

GAYRİMENKUL MALLARIN HACZİ VE SATIŞI

88 Gayrimenkul malların,

gemilerin haczi ............................................ 292, 351

89 Haczin rehinli alacaklılara bildirilmesi ......

90 Satış ve satış komisyonları........................ 351

91 Gayri menkullere değer biçme ...................

92 Gayri menkullerin satış şartnamesi ........... 242, 351

93 Gayrimenkul satışında ilan ................. 339

94 Gayrimenkul mallarda artırma ve ihale.......

95 Artırmanın uzatılması ..................................

96 İhalenin yapılamaması ................................

97 Gayrimenkul satış bedelinin tahsili ...........

98 Gayri menkullerin teferruğu ve geri verilmesi ..............................

99 İhalenin neticesi fesih ve tescil .................

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İFLAS YOLUYLA TAKİP VE KONKORDATO

100 İflas yoluyla takip ....................................... 325

101 Konkordato ..................................................

ÜÇÜNCÜ KISIM

ZAMANAŞIMI, TERKİN, YASAKLAR VE CEZALAR VE

SON HÜKÜMLER

BİRİNCİ BÖLÜM

ZAMANAŞIMI VE TERKİN

102 Tahsil zamanaşımı ............................... 241, 251, 258, 274, 276

103 Zamanaşımının kesilmesi .............................................................

104 Zamanaşımının işlememesi ..........................................................

105 Tabii afetler sebebiyle terkin ........................................................

106 Tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin .... 334, 347, 359

İKİNCİ BÖLÜM

YASAKLAR VE CEZALAR

107 Sırrın ifşası....................................................................................

108 Artırmalara katılamayacak ve artırmalardan

mal satın alamayacak olanlar........................................................

109 Takdir muamelelerine ve kararlara iştirak

edemeyecek olanlar ......................................................................

110 Amme alacağının tahsiline engel olanlar .....................................

111 Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlar 238

112 Mal edinme ve artmalarını bildirmeyenler ...................................

113 Amme borçlusuna ait ellerinde bulundurdukları

malları bildirmeyenler ..................................................................

114 İstenecek bilgileri vermeyenler ...................................................

115 Suçların takibi ..............................................................................

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER

116 Kaldırılan kanun ve hükümler .....................................................

Geçici Madde 1- Tahsili emval kanununa göre başlamış takipler ...................... 238, 294

Geçici Madde 2 - Bu kanunun neşri tarihinde gecikme zammına

tabi olmayan amme alacakları 238, 240

Geçici Madde 3 - Bu kanuna göre takip edilecek vakıf

mukataa ve müeccelleri ...........................................

Geçici Madde 4 - ....................................................................................

Geçici Madde 6 - ....................................................................................

117 Yürürlük ......................................................................................

118 Yürütmeye memur olanlar ...........................................................

AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ

HAKKINDA KANUN

Kanun No: 6183 Kabul Tarihi : 21 Temmuz 1953

Yayın Tarihi: 28 Temmuz 1953

BİRİNCİ KISIM

GENEL ESASLAR

BİRİNCİ BÖLÜM

KANUNUN ŞUMULÜ, TERİMLER,

VAZİFELİLER VE SELAHİYETLİLER

Kanunun şümulü:

MADDE 1 - Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi feri amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.

Türk Ceza Kanununun para cezalarının tahsil şekli ve hapse tahvili hakkındaki hükümleri mahfuzdur.

Tahsil, Tahsili Emval Kanununa atfedilen alacaklar:

MADDE 2 - Muhtelif kanunlarda Tahsili emval Kanununa göre tahsil edileceği bildirilen her çeşit alacaklar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.

Kanundaki terimler:

MADDE 3 - Bu kanundaki amme alacağı terimi:

1 - inci ve 2 inci maddeler şümulüne giren alacakları,

Amme borçlusu veya borçlu terimi:

Amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini,

Alacaklı amme idaresi terimi:

Devleti, vilayet hususi idarelerini ve belediyeleri,

Tahsil dairesi terimi:

Alacaklı amme idaresinin bu kanunu tatbik etmekle vazifeli dairesini, servisini, memur veya memurlarını,

Yalnızca mal olarak geçen terim:

Menkul, gayrimenkul "gemiler dahil" mallarla, her çeşit hak ve alacaları,

Para cezaları terimi:

Amme, tazminat inzibati mahiyette olsun olmasın bütün para cezalarını,

Takibat giderleri terimi:

Cebri icradan mütevellit muameleler sırasında yapılan zor kullanma, ilan, haciz, nakil ve muhafaza giderleri gibi her türlü giderleri, ifade eder.

Salahiyetliler ve mesuliyetleri:

MADDE 4 - Amme idarelerinin bu kanunu tatbike salahiyetli memurlarının vazifelerini teşkilat ve vazife kanunları veya bu konu ile ilgili diğer kanun veya nizamname ve talimatnameler, mesuliyetlerini de mesuliyeti tesis eden kanunlar tayin eder.

Takibata salahiyetli tahsil dairesi:

MADDE 5 - takibat, alacaklı amme iaresinin mahalli tahsil dairesince yapılır.

Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, tahsil dairesi borçlunun veya mallarının bulunduğu halde yapılacak takipleri o mahaldeki aynı evden idaresinin tahsil dairelerine niyabetten yaptırır.

Yardım mecburiyeti:

MADDE 6 - Tahsil dairelerince bu kanuna göre yapılan tebliğ ve verilen emirleri derhal yapmaya ve neticesini geciktirmeksizin tahsil dairesine bildirmeye alakadarlar mecburdurlar.

Makbul bir özre dayanmadan bu mecburiyeti ifa etmeyenler hakkında Cumhuriyet Savcılığınca umumi hükümlere göre doğrudan doğruya takibat yapılır.

Borçlunun ölümü:

MADDE 7 - Borçlunun ölümü halinde, mirası reddetmemiş mirasçılar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik edilir. Borçlunun ölümünden evvel başlamış olan muamelelere devam olunur. terekenin bir mahkeme veya iflas dairesi tarafından tasfiyesini gerektiren haller bu hükmün dışındadır.

Mirasın tutulan defter mucibince kabulü halinde, mirasçı, deftere kaydedilmemiş olsa dahi amme alacağından mirastan kendisine düşen miktar ile mesuldür.

Defter tutma muamelesinin devamı müddetince satış yapılamaz.

Tebliğler ve müddetlerin hesaplanması:

MADDE 8 - Hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul kanunu hükümleri tatbik olunur.

İKİNCİ BÖLÜM

AMME ALACAKLARININ KORUNMASI

TEMİNAT HÜKÜMLERİ

Teminat isteme:

MADDE 9 - (2347 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle değişen fıkra) (1.1.1981 tarihinden geçerli olmak üzere)

(4369 sayılı Kanunun 81/B-1maddesiyle değişen ibare) (1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344'üncü maddesi uyarınca vergi ziyaı kesilmesini gerektiren haller ile 359 uncu maddesinde sayılan hallere (1) temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenir. (*)

Türkiye'de ikametgahı bulunmayan amme borçlusunun durumu, amme alacağının tahsilinin tehlikede olduğunu gösteriyorsa, tahsil dairesi kendisinden teminat isteyebilir.

------------------------------------------------

(1) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)

"Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesinde sayılan kaçakçılık halleriyle mükerrer 347 inci maddesinin 1 numaralı bendinde belirtilen

(*) Madde 9 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gereken muamelelere başlanmış olduğu takdirde, vergi incelemesine salahiyetli memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenir.

Teminat ve değerlenmesi:

MADDE 10 - Teminat olarak şunlar kabul edilir:

1 - Para,

2 - Bankalar tarafından verilen teminat mektupları,

3 - Hazine tahvil ve bonoları,

4 - Hükümetçe belli edilecek Milli esham ve tahvilat "bu esham ve tahvilat teminatın kabul edilmesine en yakın borsa cetvelleri üzerinden % 15 noksanıyla değerlendirilir."

5 - (251 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle değişen bent) 19.6.1963 tarihinden geçerli olmak üzere) İlgililer veya ilgililer lehine üçüncü şahıslar tarafından gösterilen ve alacaklı amme idaresince haciz varakasına müsteniden haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar,

Teminat sonradan tamamen veya kısmen değerini kaybeden veya borç miktarı artarsa, teminatın tamamlanması veya yerine başka teminat gösterilmesi istenir.

Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde başkalarıyla değiştirebilir.

Şahsi kefalet:

MADDE 11 - 10 uncu maddeye göre teminat sağlayamayanlar muteber bir şahsi müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterebilir.

Şahsi kefalet tespit edilecek şartlara uygun olarak noterden tasdikli mukavele ile tesis olunur.

Şahsi kefaleti ve gösterilen şahsı kabul edip etmemekte alacaklı tahsil dairesi muhtardır.

Amme alacağını ödeyen kefile buna dair bir belge verilir.

Teminat hükmünde olan eşya:

MADDE 12 - Bar, otel, han, pansiyon, çalgılı yerler, sinemalar, oyun ve dans yerleri, birahane, meyhane, genelevler içerisinde bulunan eşya ve malzeme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 270, 271 inci maddeleri hükümleri mahfuz kalmak şartıyla, bu müesseselerin işletilmesinden doğan amme borçlarına karşı teminat hükmündedir.

Noterden tasdikli icar mukavelesinde gayrimenkul sahibinin demirbaşı olarak kayıtlı eşya ve malzemesi ile otel, han ve pansiyonlardaki misafir ve kiracıların kendilerine ait eşyaları bu hükümden hariçtir.

Üçüncü şahısların Medeni Kanunun 688 ve Borçlar kanununun 222 inci maddelerine müsteniden yapacakları istihkak iddiaları mahfuz kalmak şartıyla, bu yerlerdeki mallar üzerindeki istihkak iddiaları alacaklı amme idaresinin bu teminat hakkını ihlal etmez.

İHTİYATİ HACİZ

İhtiyati haciz:

MADDE 13 - İhtiyati haciz aşağıdaki hallerden herhangi birinin mevcudiyeti takdirinde hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurunun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre, derhal tatbik olunur.

1 - 9 uncu madde gereğince, teminat istenmesini mucip haller mevcut ise,

2 - Borçlunun belli ikametgahı yoksa,

3 - Borçlu kaçmışsa veya kaçması, mallarını kaçırması ve hileli yollara sapması ihtimalleri yoksa,

4 - Borçludan teminat göstermesi istendiği halde belli müddette teminat veya kefil göstermemiş yahut şahsi kefalet teklifi veya gösterdiği kefil kabul edilmemişse,

5 - Mal bildirimine çağrılan borçlu belli müddet içinde mal bildiriminde bulunmamış veya noksan bildiriminde bulunmuşsa,

6 - Hüküm sadır olmuş bulunsun bulunmasın para cezasını müstehzim fiil dolayısıyla amme davası açılmış ise,

7 - İptali istenen muamele ve tasarrufun mevzuunu teşkil eden mallar, bu mallar elden çıkarılmışsa elden çıkaranın diğer malları hakkında uygulanmak üzere, bu kanunun 27, 29, 30 uncu maddelerinin tatbikini icap ettiren haller varsa.

İhtiyati hacizde borçlu tarafından gösterilecek teminat:

MADDE 14 - İhtiyaten haciz olunan mallar istenildiği zaman para veya ayın olarak verilmek ve bu hususu temin için malların kıymetleri depo edilmek yahut tahsil dairesinin bulunduğu mahalde ikametgah sahibi bir şahıs müteselsil kefil gösterilmek şartıyla borçluya ve mal üçüncü şahıs yedinde haciz olunmuşsa bir taahhüt senedi alınarak kendisine bırakılabilir.

İhtiyati hacze itiraz:

MADDE 15 - Haklarında ihtiyati haciz tatbik olunanlar haczin tatbiki, gıyapta yapılan hacizlerde haczin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezrinde ihtiyati haciz sebebine itiraz edebilirler.

İtirazın şekli ve incelenmesi hususunda Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur. Bu ihtilaflar itiraz komisyonlarınca diğer işlere takdimin incelenir ve karara bağlanır. İtiraz komisyonlarının bu konuda verecekleri kararlar kesindir.

İhtiyati haczin kaldırılması:

MADDE 16 - Borçlu 10 uncu maddenin 5 inci bendinde yazılı menkul mallar hariç olmak üzere, mezkur maddeye göre teminat gösterdiği takdirde ihtiyati haciz, haczi koyan merci tarafından kaldırılır.

III

İHTİYATİ TAHAKKUK

İhtiyati tahakkuk:

MADDE 17- (2347 sayılı kanunun 2 inci maddesiyle değişen fıkra) Aşağıdaki hallerden birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdar, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerinden maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir. (*)

Vergi dairesi müdürü bu emri derhal tatbik eder:

1 - 13 üncü maddenin 1, 2, 3 ve 5 inci bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebeplerinden birisi mevcut ise,

2 - Mükellef hakkında 110 uncu madde gereğince takibata girişilmişse,

3 - Teşebbüsün muvazaalı olduğu ve hakikate başkasına aidiyeti hakkında deliller elde edilmişse.

-------------------------------------------

(*) Madde 17 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Aşağıdaki hallerden birinin bulunması takdirin er ar es müdürünün yazılı isteği üzerine defterdar mükellefin henüz tahakkuk etmemiş gelir, kurumlar, esnaf veraset ve intikal, imalat muamele, istihlak, nakliyat vergilerinin, damga resminin ve bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir.

-------------------------------------------

İhtiyati tahakkukun neticeleri:

MADDE 18 - Hakkında 17 inci madde gereğince muamele yapılan mükellefin mezkur maddede yazılı vergi, resim ve cezalarından matrahı belli olanlar, itirazlı olsun olmasın, hesap edilen miktar üzerinden derhal tahakkuk ettirilir.

Geçmiş yıllara ve cereyan etmekte olan yılın geçen aylarına ait matrahı henüz belli olmayan ve 17 inci maddede sayılan vergi resim ve cezaları geçici olarak ve harici karinelere göre takdir yolu ile tespit ettirilen matrahlar üzerinden hesaplanır. Bu suretle hesap olunan vergi, resim ve bunların zam ve cezaları derhal tahakkuk ettirilir.

Bu esasa göre tahakkuk eden vergi, ve resimler ve bunların zam ve cezaları kanunlarına göre ödeme zamanları gelmeden tahsil olunmaz. Ancak bunlar için derhal ihtiyati haciz tatbik olunur. 17 inci maddenin 3 üncü bendine gören hallerde ihtiyati haciz muvazaalı, teşebbüsten vergi ve resim bakımından faydalananların malları hakkında tatbik olunur.

Bu maddedeki geçici takdirler, takdir komisyonları tarafından talep tarihinden itibaren azami bir hafta içinde yapılır.

İhtiyati tahakkukun düzeltilmesi:

MADDE 19 - Alacağın hususi kanuna göre tahakkukundan sonra, ihtiyati tahakkukla hususi kanununa müstenit tahakkuk arasındaki fark, hususi kanununa müstenit tahakkuka göre düzeltilir.

Bu düzeltmenin yapılabilmesi için beyannameye müstenit tarhiyatta verilen beyannamenin tetkik edilerek kabul edilmiş olması, itirazlı tarhiyatta kesinleşmenin vukuu, Devlet Şurasına müracaat edilmiş olan hallerde Devlet Şurasından nihai bir kararın çıkmış olması lazımdır.

ihtiyati tahakkuk mevzuu olan devre beyannamesinin, verildiği tarihten itibaren en geç iki ay içinde tetkiki mecburidir. Bu müddet içinde tetkik yapılmadığı takdirde, bu sebeple düzeltme geciktirilmez.

İhtiyati tahakkuka itiraz:

MADDE 20 - Haklarında ihtiyati tahakkuk üzerine ihtiyati haciz tatbik olunanlar ihtiyati tahakkuk sebeplerine ve miktarına 15 inci madde gereğince itirazda bulunabilirler.

DİĞER KORUNMA HÜKÜMLERİ

Amme alacaklarında rüçhan hakkı:

MADDE 21 - Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa bu alacakta hacze iştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur.

Rehinli alacaklıların hakları mahfuzdur. Ancak, gümrük resim, bina ve arazi vergisi gibi eşya ve gayrimenkulun aynından doğan amme alacakları o eşya ve gayrimenkul bedelinden tahsilinde rehinli alacaklardan evvel gelir.

Borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması hallerinde amme alacakları hakkında İcra ve İflas kanununun 206 ncı maddesindeki sıraya göre muamele yapılır.

Amme alacaklarını kesip ödemek mecburiyetinde olanlar:

MADDE 22 - Amme alacağını borçlusundan kesip tahsil dairesine ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahıslar, bu vazifelerini kanunlarında veya bu kanunda beli edilen zamanlarda yerine getirmedikleri takdirde, ödenmeyen alacak bu hakiki ve hükmi şahıslardan bu kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Tahsil edilen amme alacaklarından yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar:

MADDE 23 - Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icap eden amme alacakları ,istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle ret olunur.

Umumi bütçeden reddedilen paralar arasında hususi idarelerle belediyelere ait olan kısımları ret ve mahsup olunduğu senede bu idareler nam ve hesabına yarılacak hisselerden Hazinece tevkif ve mahsup olunur.

İptal davası açılması:

MADDE 24 - Amme borçlusunun bu kanunun 27, 28, 29 ve 30 uncu maddelerinde yazılı tasarruf ve muamelelerinin iptali için umumi mahkemelerde dava açılır ve bu davalara diğer işlere takdimin umumi hükümlere göre bakılır.

İptal talebinde muhatap:

MADDE 25 - İptal borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimselerle, bunların mirasçılarına ve suiniyet sahibi diğer üçüncü şahıslara karşı istenir.

Hükümsüz sayılmada zamanaşımı:

MADDE 26 - 27,28,29 ve 30 uncu maddelerde sözü geçen tasarrufların vukuu tarihinden beş yıl geçtikten sonra mezkur maddelere istinaden dava açılamaz.

İvazsız tasarrufların hükümsüzlüğü:

MADDE 27 - Amme alacağını ödememiş borçlulardan, müddetinde veya hapsin tazyikine rağmen mal beyanında bulunmayanlarla, malı bulunmadığını bildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin başlamasından sonra yaptıkları bağışlamalar ve ivazsız tasarruflar hükümsüzdür.

Bağışlama sayılan tasarruflar:

MADDE 28 . Yirmi yedinci maddenin tatbiki bakımından aşağıdaki tasarruflar bağışlama hükmündedir.

1 - Üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil kan hısımlarıyla, eşler ve ikinci dereceye kadar bu derece dahil) sihri hısımlar arasında yapılan ivazlı tasarruflar,

2 - Kendi verdiği malın, akdin yapıldığı sıradaki değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler,

3 - Borçlunun kendisine yahut üçüncü bir şahıs menfaatine kadı hayat şartıyla irat ve intifa hakkı tesis ettiği akitler.

Hükümsüz sayılan diğer tasarruflar:

MADDE 29 - Amme alacağını ödemeyen borçlulardan müddetinde veya hapsin tazyikine rağmen mal beyanında bulunmayanlarla, malı bulunmadığını bildiren veyahut beyan ettiği malların borcuna kifayetsizliği anlaşılanların ödeme müddetinin başladığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde veya ödeme müddetinin başlamasından sonra yaptıkları tasarruflardan aşağıda belirtilenler hükümsüzdür.

1 - Borçlunun teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinler,

2 - Borca karşılık para veya mutat ödeme vasıtalarından gayri bir suretle yapılan ödemeler,

3 - Vadesi gelmemiş bir borç için yapılan ödemeler.

Amme alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla

Yapılan tasarruflar:

MADDE 30 - Borçlunun malı bulunmadığı veya borca yetmediği takdirde amme alacağının bir kısmının veya tamamen tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla borçlu tarafından yapılan bir taraflı muamelelerle borçlunun maksadını bilen veya bilmesi lazım gelen kimselerle yapılan bütün muameleler tarihleri ne olursa olsun hükümsüzdür.

Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri:

MADDE 31 - 27,28,29 ve 30 uncu maddelerde sözü edilen tasarruf ve muamelelerden faydalananlar ede ettiklerini, elden çıkarmışlarsa takdir edilecek bedelini vermeye bu kanun hükümleri dairesinde mecburdurlar. Bunlar karşılık olarak verdikleri şeyden dolayı alacaklı amme idaresinden bir talepte bulunamazlar.

Tasfiye halinde vazifeliler:

MADDE 32 - Hükmi şahısların tasfiyesinde bunları borçlu bulundukları amme alacaklarını ödeme ve bu kanun hükümlerinin tatbikiyle ilgili vecibeleri tasfiye memurlarına, hükmi şahsiyeti olmayan ortaklıklarla yabancı kurumların Türkiye'deki şube, ajans ve mümessilliklerinin tasfiyesinde bunların vecibeleri tasfiyeyi yürütenlere geçer.

Tasfiye halinde mesuliyet:

MADDE 33-Tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler,tasfiyenin başladığını üç gün içinde ilgili tahsil dairelerine bildirmek mecburiyetindedirler.

Tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler, amme idarelerinin her türlü alacaklarını ödemeden veya ödemek üzere ayırmadan önce tasfiye sonucunda elde edileni dağıtamazlar veya bunlar üzerinde herhangi bir şeklide tasarrufta bulunamazlar. Aksi halde tahakkuk etmiş ve edecek amme alacaklarından tasfiye memurları veya tasfiyeyi yürütenler şahsen ve müteselsilin mesul olurlar. Bu mesuliyet yapılan tasarrufların ifade ettiği para miktarını geçemez.

Bunların ödedikleri borçlar için amme alacağı ödenmeden kendilerine dağıtım yapılmış olanlara rücu hakları mahfuzdur.

Ortaklığın feshini isteme:

MADDE 34 - Borçluya ait mal bulunmadığı veya amme alacağını karşılamaya yetmediği yahut borçlu veya ortaklık tarafından bu kanuna göre teminat gösterilmediği takdirde, borçlunun sermayesi eshama münkasim olmayan ortaklıklardaki hisselerinden amme alacağını tahsil için genel hükümler dairesinde ortaklığın feshi istenebilir.

Sermayesi eshama münkasim komandit şirketlerinin komandite şeriklerinin borçları için bu madde hükmü mezkur şirketler hakkında da tatbik olunur.

Limited ortaklıkların amme borçları:

MADDE 35 - (4369 sayılı Kanunun 21'nci maddesiyle değişen şekli)(29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Limitet şirket ortakları, şirketten tahsil imkanı bulunmayan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar. (*)

--------------------------------------

Limitet ortaklıkların amme borçları:

MADDE 35 - Limitet ortaklıkların ödenmeyen ve tahsil imkanı bulunmayan amme borçlarından dolayı ortaklar vazettikleri veya vaazını taahhüt eyledikleri sermaye miktarında doğrudan doğruya mesul ve bu kanun hükümleri gereğince takibata tabi tutulurlar.

--------------------------------------

Kanuni Temsilcilerin Sorumluluğu:

MÜKERRER MADDE 35 - (4108 sayılı kanunun 11 inci maddesiyle eklenen madde) (2.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanunî temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şâhsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Bu madde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessilleri hakkında da uygulanır.

Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ati sorumluluklarını kaldırmaz.

Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler.

Birleşme, devir ve şekil değiştirme halleri:

MADDE 36 - Bu kanunun tatbiki bakımından:

a) İki veya daha ziyade hükmi şahsın birleşmesi halinde yeni kurulan hükmi şahıs,

b) Devir halinde devir alan hükmi şahıs,

c) Şekil değiştirme halinde yeni hükmi şahıs,

Birleşen, devir alınan veya eski şekildeki hükmi şahıs veya şahısların yerine geçer.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ÖDEME

Ödeme zamanı ve önce ödeme:

MADDE 37 - Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödenir.

Hususi kanunlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş amme alacakları maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür.

Amme borçlusu isterse borcunu belli zamanlardan önce ödeyebilir.

Taksitlerin zamanında ödenmemesi:

MADDE 38 - (4369 sayılı Kanunun 82/2'nci maddesiyle 1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.)*)

--------------------------------------

(*) (4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki şekli)

Taksitlerin zamanında ödenmemesi:

MADDE 38 - Taksitle ödenmesi gereken amme alacağının taksitleri vadesinde ödenmezse alacağın tamamı muaccel olur.

Haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce paraya çevirme tarihine kadar yapılan takip giderleri, gecikme zamları ve varsa cezaları alacağın tamamını muaccel kılan taksitle beraber rıza ile ödendiği takdirde diğer taksitler asıl ödeme sürelerinde tahsil olunur.

--------------------------------------

Ödeme yeri:

MADDE 39 - Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmemiş amme alacakları, borçlunun ikametgahının bulunduğu yer tahsil dairesine ödenir.

Hususi kanunlarında ödeme yeri gösterilmiş olsun olmasın borçlunun alacaklı tahsil dairesindeki hesabı bildirmek şartıyla bu yerin belediye sınırları dışındaki tahsil dairelerine de ödeme yapılabilir. Bu fıkra gereğince yapılacak ödemeler tahsildarlara yapılmaz.

Ödeme şekli, makbuz:

MADDE 40 - Ödeme, alacaklı tahsil dairesinin salahiyetli ve mesul memurları tarafından verilecek makbuz karşılığı yapılır.

Makbuz karşılığı yapılmayan ödemelerle salahiyetli ve mesul memurlardan başkalarına yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.

Amme alacaklarının tahsilinde kullanılan makbuzların şeklini ilgili amme idareleri tayin eder.

Borçlular makbuzlarını amme alacağının tahsil zamanaşımı müddeti sonuna kadar saklamaya ve salahiyetli memurlarca istendiğinde göstermeye mecburdurlar.

Makbuzun borçluya posta ile gönderilmesi gerektiği hallerde posta masrafı alacaklı amme idaresine aittir.

Hususi kanunlarındaki makbuz verilmesinden başka şekillerde yapılan tahsilata ait hükümler mahfuzdur.

Hususi ödeme şekilleri:

MADDE 41 - Maliye Vekaletinin tayin edeceği yerlerde, nevileri mezkur Vekaletçe tespit edilecek amme alacakları, bu vekaletçe isimleri belirtilecek bankalar delaletiyle veya postaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebilir.

Maliye Vekaleti bu madde gereğince ödeme yapılmasını ihtiyar ettiği takdir, ödemenin:

1 - Çizgili çek kullanılmak suretiyle,

2 - Mükellef hesabından aynı bankadaki ilgili vergi dairesi veya Merkez Bankası hesabına münakale suretiyle,

3 - Vergi dairelerinin veya Merkez Bankasının hesabı bulunan bankalara bu daireler hesabına ödeme suretiyle,

4- Postaneler vasıta kılınmak suretiyle, yapılmasını düzenlemeye salahiyetlidir.

(3418 sayılı kanunun 34 üncü maddesiyle değişen fıkra) (31.3.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Bankalarca tahsil edilen paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edildikleri tarihten itibaren azami 7, postaneler vasıta kılınmak suretiyle yapılan ödemelerde, yapılan ödemelerin ilgili vergi dairelerine intikal ettirilme süresi, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren azami 10 gündür. (*)

(2975 sayılı kanunun1 inci maddesiyle eklenen fıkra) (31.3.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Maliye ve Gümrük Bakanlığı bu süreyi aşmamak üzere bankalar itibariyle farklı süreler tayin etmeye yetkilidir.

(3418 sayılı kanunun 34 üncü maddesiyle değişen fıkra) (31.3.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Bankalarca tahsil edilen paralar süresinde T.C. Merkez Bankasına aktarılmadığı, postaneler vasıtasıyla yapılan ödemeler süresinde vergi dairelerine intikal ettirilmediği takdirde, söz konusu amme alacağı, tahsilatı yapan bu kuruluşlardan gecikme zammı tatbik edilmek suretiyle tahsil edilir. (**)

(3418 sayılı kanunun 34 üncü maddesiyle değişen fıkra) (31.3.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Tahsilatı yapan banka şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C. Merkez Bankasına aktarılmasından, postane veya posta çek merkezi müdürleri ise postane vasıta kılınarak yapılan ödemelerin belirlenen sürelerde ilgili vergi dairelerine intikal ettirilmesinden sorumludurlar. (***)

(3418 sayılı kanunun 34 üncü maddesiyle değişen fıkra) (31.3.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Tahsilatı yapan ilgili kuruluşların, bu görevleri süresinde yerine getirmeyen sorumlularından, ödemeye konu amme alacağının % 10'u nispetinde ayrıca ceza tahsil olunur. (****)

---------------------------------------

(*) (3418 sayılı kanunla değişmeden önce 31.3.1988 tarihine kadar geçerli olan şekli)

(2975 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle eklenen 1.3.1984-31.3.1988 döneminde uygulanan fıkra) Bankalarca tahsil edilen paraların T.C. Merkez Bankasına aktarılması süresi, tahsil edildikleri tarihten itibaren azami 7 gündür.

(**) (3418 sayılı kanunla değişmeden önce 31.3.1988 tarihine kadar geçerli olan şekli)

(2975 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle eklenen 1.3.1984-31.3.1988 döneminde uygulanan fıkra) Bankalar tahsil ettikleri paraları süresinde T.C. Merkez Bankasına aktarmadıkları takdirde, söz konusu kamu alacağı, gecikme zammı tatbik edilmek suretiyle tahsil edilir.

(***)(3418 sayılı kanunla değişmeden önce 31.3.1988 tarihine kadar geçerli olan şekli)

(2975 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle eklenen 1.3.1984-31.3.1988 döneminde uygulanan fıkra) Bankaların tahsilatı yapan şube müdürleri, tahsil edilen paraların belirlenen sürelerde T.C. Merkez Bankasına aktarılmasından sorumludurlar.

(****)(3418 sayılı kanunla değişmeden önce31.3.1988 tarihine kadar geçerli olan şekli)

(2975 sayılı kanunun inci maddesiyle eklenen 1.3.1984-31.3.1988 döneminde uygulanan fıkra) Bu görevi süresinde yerine getirmeyen sorumlulardan aktarılmayan amme alacağının % 10'u nispetinde ayrıca ceza tahsil olunur.

------------------------------------------

Çekle veya münakale emri ile ödemeye ait hususi hükümler:

MADDE 42 - Çizgili çekle yapılan ödemeler Ticaret kanunu hükümlerine tabidir, ancak:

1 - Amme alacağının ödenmesi için düzenlenen çek ilgili vergi dairesi adına,emre muharrer olmadığı kaydı ile ve bir banka üzerine çekilir. Alacağın teşhisine yaramak ve Ticaret kanununa aykırı olmamak üzere çek üzerine derce dilecek malumatı tespit etmeye maliye Vekaleti salahiyetlidir,

2 - Çek veya münakale emrinin herhangi bir sebeple tediye edilmemesi halinde amme alacaklısının borçluya karşı rücu hakkı mahfuzdur.

2 numaralı fıkra gereğince muamele yapıldığı takdirde çek veya münakale emrinin kabul edilmemesi keyfiyeti tevsik ve bu durum münakale isteyene, keşideciye veya bunların temsilcilerine tebliğ edilerek kabul edilmeyen çek iade olunur.

Çekler tanzim tarihi:

MADDE 43 - (2975 sayılı kanunun 2 inci maddesiyle değişen şekli) 1.3.4 geçerli olmak üzere) Çekler tahsil dairesine postaya veya bankaya verildiği tarihle veya en çok bir gün evvelki tarihle tanzim edilmiş olmalıdır. daha eski tarihli çekler kabul edilmez. (*)

-------------------------------------------

(*) Madde 43 - (2975 sayılı kanunla değişmeden önce 1.3.1984 tarihine kadar geçerli olan şekli) MADDE 43 - Çekler tahsil dairesine veya postaya verildiği tarihle veya en çok bir gün evvelki tarihle tanzim edilmiş olmalıdır. Daha eski tarihli çekler kabul edilmez.

-------------------------------------------

Hususi ödeme şekillerinde ödeme tarihi:

MADDE 44- (4108 sayılı kanunun 12 inci maddesiyle değişen fıkra) (1.8.1995 tarihinden geçerli olmak üzere)41inci maddeye göre yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emri üzerine paranın tahsil dairesi hesabına geçtiği gün ödeme yapılmış sayılır. (*)

42 inci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.

-------------------------------------------

(*) (4108 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)

(2975 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle değişen fıkra)41 inci maddeye göre yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine postaya veya bankaya verildiği,paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı münakale emrinin bankaya veya postaneye verildiği gün ödeme yapılmış sayılır.(*)

(2975 sayılı kanunla değişmeden önce 1.3.1984 tarihine kadar geçerli olan şekli)

(*) Madde 44 - 41 inci maddeye göre yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya postaya verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emrinin bankaya veya postaya verildiği gün ödeme yapılmış sayılır.

-------------------------------------------

Vergi cüzdanları:

MADDE 45- (2975 sayılı kanunun 4 üncü maddesiyle değişen fıkra) (1.3.1984 tarihinden geçerli olmak üzere) Vergi, resim gibi belli bir amme alacağı ile devamlı surette mükellef tutulanlar adına tahakkuk ettirilen amme alacakları ile bunlardan yapılan tahsilatı göstermek üzere vergi cüzdanları düzenlenir.

Vergi cüzdanlarının fiyatını, ihtiva edeceği bilgileri, cüzdan almaya dair şekil ve esasları, hangi vergiler hakkında uygulanacağını, kimlere verileceğini ve uygulama zamanını tespitte maliye ve Gümrük bakanlığı yetkilidir. diğer amme idareleri, alacaklarının mahiyetine uygun olarak bu cüzdanların şeklinde ve kullanılış tarzında değişiklik yapabilirler.

Vergi cüzdanı mükelleflere bedeli karşılığında verilir.

Vergi cüzdanlarındaki her türlü bilgiler tahsil daireleri tarafından,tahsile dair kayıtlar ise tahsil daireleri, postaneler ve banklar tarafından yazılır, imzalanır ve mühürlenir.

Tahsil daireleri, bankalar ve postaneler tarafından vergi cezalarına yapılan kayıtlar damga vergisinden muaftır. (*)

-----------------------------------------------

(*) (2975 sayılı kanunla değişmeden önce1.3.1984 tarihine kadar geçerli olan şekli)

Madde 45- Vergi resim gibi belli bir amme alacağı ile devamlı surete mükellef tutulanlar adına tahakkuk ettirilen amme alacakları ile bunlardan yapılan tahsilatı göstermek üzere vergi cüzdanları düzenlenebilir.

(210 sayılı kanunun 6/g maddesiyle fıkra kaldırılmıştır.) İsteyen borçlulara bedeli karşılığında vergi cüzdanı verilir.Vergi cüzdanlarındaki her türlü bilgiler ve tahsile dair yapılan kayıtlar tahsil daireleri tarafından yazılır, imzalanır ve mühürlenir.

Borçlular istedikleri takdirde bankalar,borçluların yaptıkları ödemeleri göstermek üzere kendilerine vergi cüzdanı verirler,bu cüzdanlardaki ödemeye ait kayıtlar bankalar tarafından yazılır.

Gerek tahsil daireleri, gerek bankalar tarafından verilen vergi cüzdanlarına yapılan bu kayıtlar damga resminden muaftır.

-----------------------------------------------

Ödemenin ispatı:

MADDE 46 - (2975 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle değişen fıkra) (1.3.1984 tarihinden geçerli olmak üzere) Amme alacağının ödendiği, salahiyetli ve mesul memurlar tarafından verilen makbuzlar ile tahsil daireleri bankalar veya postaneler tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak imzalanıp mühürlenen tahsile ait kayıtlarla ispat olunabilir. (*)

42 inci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmü mahfuzdur.

------------------------------------------

(*) Madde 46 - (2975 sayılı kanunla değişmeden önce 1.3.1984 tarihine kadar geçerli olan şekli) Amme alacağının ödendiği salahiyetli ve mesul memurlar tarafından, verilen makbuzlarla, tahsil daireleri veya bankalar tarafından vergi cüzdanlarına yazılarak imzalanıp mühürlenen tahsile ait kayıtlarla ispat olunabilir.

----------------------------------------------

Ödemenin mahsup edileceği alacaklar:

MADDE 47 - (4369 sayılı Kanunun 22'nci maddesiyle değişen şekli) (1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) Amme alacağına karşılık rıza en yapılan ödemeler sırasıyla; ödeme süresi başlamış henüz vadesi geçmemiş, içinde bulunulan takvim yılı sonunda zaman aşımına uğrayacak, aynı tarihte zaman aşımına uğrayacak alacaklarda her birine orantılı olarak, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı olana mahsup edilir. Ödemenin, alacak aslı ile ferilerinin tamamını karşılamaması halinde mahsup alacağın asıl ve ferilerine orantılı olarak yapılır.

Amme alacağına karşılık cebren tahsil olunan paralar; önce parayı tahsil eden dairenin, artarsa aynı amme idaresinin takibe iştirak etmiş olan diğer alacaklı tahsil dairelerinin takip konusu alacak aslı ve ferilerine orantılı olarak mahsup edilir. (*)

----------------------------------------------

(*) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)

Ödemenin mahsup edileceği alacaklar:

MADDE 47 - Amme alacağına karşılık cebren tahsil olunan paralar önce parayı tahsil eden dairenin takip mevzuu olan alacağının aslına, sonra ceza, zam, faiz ve takip giderleri gibi ferilerine, amme alacağı kısmen teminatlı ise önce teminatı bulunmayan kısımlara, artarsa borçlunun aynı amme idaresinin takip iştira etmiş olan diğer alacaklı tahsil dairelerine olan borçlarına aynı sıra gereğince mahsup edilir

Amme alacağına karşı yapılan ödemeler aşağıdaki sıraya göre;

a) daha evvel zamanaşımına uğrayacak olana,

b) Borçlar aynı tarihte zamanaşımına uğrayacaksa her borca borçla mütenasip bir miktar,

c) Teminatsız veya az teminatlı olana,

mahsup edilir.

----------------------------------------------

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

TECİL, TEHİR, GECİKME ZAMMI

Tecil:

MADDE 48 - (3209 sayılı kanunun 1 inci maddesiyle değişen fıkra) (4.6.1985 tarihinden geçerli olmak üzere) Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haciz olunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecek, borçlu tarafından yazılı istenmişse teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası ve gecikme zammı alacakları iki yılı, bu alacaklar dışında kalan amme alacakları ise beş yılı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir. (*)

(2975 sayılı kanunun 6ncı maddesiyle eklenen fıkra) (1.3.1984 tarihinden geçerli olmak üzere) Borcunun tecilini talep eden ancak, talepleri uygun görülmeyerek reddedilen borçlular söz konusu borçlarını reddin tebliği tarihinden itibaren derece 30 güne kadar verilebilecek ödeme süresi içinde ödedikleri takdirde bu amme alacağı ödendiği tarihe kadar faiz alınmak suretiyle tecil olunur.

Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olanlar Devlete ait amme alacaklarında ilgili vekiller, vilayet hususi idarelerine ait amme alacaklarına valiler belediyelere ait amme alacaklarında belediye reisleridir.

Teminat, asli ve feri amme alacaklarını karşılayacak miktarda olur. Haciz yapılmışsa mahcuz mal değeri tutarınca teminat yerine geçer.

Tecilde taksit zamanları ve diğer şartlar tecile salahiyetli makamlarca tespit olunur.

Tecil şartlarına riayet edilmemesi, değerini kaybeden teminatı veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerlerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur. (4108 sayılı kanunun 13 üncü maddesiyle eklenen hüküm) (2.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan olması halinde, ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.

--------------------------------------------------

(*) (3209 sayılı kanunla değişmeden önceki fıkra)

Madde 48 - Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haciz olunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca amme alacağı iki yılı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir.

--------------------------------------------------

İcranın kaza mercilerince tehiri:

MADDE 49 - idarece tecil edilmiş bir amme alacağı hakkında kaza mercilerince icranın tehiri kararı verilmişse: Kaza mercilerinin tehir müddeti teil müddetinden az olduğu takdirde, tecil olunan alacak icranın tehiri müddetinin sonundan tecil müddeti sonuna kadar olan müddet içinde ve kaza mercilerinin tehiri dolayısıyla zamanında ödenmemiş borç miktarlarıyla birlikte yeniden taksite bağlanarak alınır. Kaza mercilerinin tehir müddeti tecil müddetinden çok ise evvelce yapılan tecil hükümsüzdür.

Takibatın kaza mercilerince tehiri iki senelik tecil müddetini aştığı takdirde tecil müddeti uzatılmaz.

Ölüm halinde takibin geri bırakılması:

MADDE 50 - karısı yahut kocası, kan ve sıhriyet itibariyle usul veya fürucundan birisi ölen borçlu hakkındaki takip ölüm günü ile beraber üç gün için geri bırakılır.

Borçlunun ölümü halinde terekenin borçlarından dolayı ölüm günü ile beraber üç gün için takip geri bırakılır. Üç günün bitiminde terekenin borçları için takibata devam olunur.

Mirasçılar, mirası kabul veya ret etmemişlerse bu hususta Medeni Kanundaki muayyen müddetler geçinceye kadar takip geri bırakılır.

Gecikme Zammı, Nispet ve Hesabı:

MADDE 51 - (3946 sayılı Kanunun 3'üncü maddesi ve 98/11331 sayılı Kararın 1'inci maddesiyle değişen şekli) (9.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren (2000/7 sayılı Kararın 1'inci maddesiyle değran) (21.2.2000 tarihinden geçerli olmak üzere) her ay için ayrı ayrı % 6 (*) gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

Gecikme zammı (4369 sayılı Kanunun 81/B-2maddesiyle değişen ibare) (29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) 500.000.- (1) liradan az olamaz.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan (4369 sayılı Kanunun 81/B-3 maddesiyle değişen ibare) (1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) vergi ziyaı cezası (2) hariç olmak üzere ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez.

Bakanlar kurulu, gecikme zammı nispetlerini aylar itibariyle topluca veya her ay için ayrı ayrı, (4369 sayılı Kanunun 81/B-4 maddesiyle değişen ibare) (1.1.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) % 10'una kadar indirmeye, bir katına ve gecikme zammı asgari miktarını 3 katına (3) artırmaya yetkilidir. (**)

--------------------------------------

(1) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) "5.000.-"

(2) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare)"kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezaları"

(3 (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki ibare) "iki katına kadar artırmaya veya bu nispetleri % 30'una kadar indirmeye, yeniden kanuni hadlerine getirmeye ve gecikme zammı asgari miktarını 10 katına"

--------------------------------------

(*) (98/11331 sayılı Kararla 9.7.1998 - 21.1.2000 döneminden geçerli olan şekli) Her ay için ayrı ayrı % 12

(96/7798 sayılı kararla 1.2.1996-9.7.1998 döneminde geçerli olan şekli) Her ay için ayrı ayrı % 15

(95/7138 sayılı Kararla 31.8.1995-1.2.1996 döneminde geçerli olan şekli) Her ay için ayrı ayrı % 10

(94/5335sayılı kararla8.3.1994-31.8.1995döneminde geçerli olan şekli.)Her ay için ayrı ayrı %12.

(3946 sayılı kanunla30.12.1993-8.3.1994 döneminde geçeli olan şekli.) Her ay için ayrı ayrı %9.

(89/14915 sayılı kararla1.1.1990-30.12.1993 döneminde geçerli olan şekli) Her ay için ayrı ayrı % 7.

(88/13646 sayılı kararla değiştirilen ve 1.1.1989-1.1.1990 döneminde geçerli olan şekli) İlk bir aylık müddet için % 10; ikinci, üçüncü dördüncü aylar için ayrı ayrı % 10; beşinci ve müteakip aylar için ayrı ayrı % 7.

(88/12947 sayılı kararla değiştirilen ve 1.6.1988-1.1.1989 döneminde geçerli olan şekli) İlk bir aylık müddet için % 10; ikinci ve üçüncü ay için ayrı ayrı % 10; dördüncü beşinci ve altıncı aylar için ayrı ayrı % 8; yedinci ve müteakip her ay için % 6.

(85/9790 sayılı Kararla değiştirilen ve 1.9.1985- 1.6.1988 döneminde geçerli olan şekli) İlk bir aylık müddet için% 10 ; ikinci ve üçüncü ay için ayrı ayrı % 10; dördüncü, beşinci ve altıncı aylar için ayrı ayrı % 7; yedinci ve müteakip her ay için % 5.

(**) (3946 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) Gecikme zammı, nispet ve hesabı:

MADDE 51 - (3418 sayılı kanunun 35 inci maddesiyle değişen şekli) Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitin tarihinden itibaren ilk bir aylık müddeti için % 10; vade gününü takip eden ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı aylar için ayrı ayrı % 7; yedinci ve müteakip her ay için % 5 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

Gecikme zammı 1.000.- liradan az olamaz.

(3505 sayılı kanunun 24 üncü maddesiyle değişen fıkra)İçinde bulunulan yıl sonuna kadar ödenmemiş olan gecikme faizi, müteakip yılın başından itibaren, doğmalarına neden olan amme alacağı gibi addolunur ve bu amme alacağı, tebliğ edilmeksizin tahakkuk eder.tahakkuk eden bu amme alacağına, üzerinden hesaplandıkları amme alacağı aslına uygulanan yukarıdaki hükümler aynen uygulanır.Ceza mahiyetinde olan diğer amme alacaklarına ise gecikme zammı tatbik edilmez.

Bakanlar Kurulu, gecikme zammı nispetlerini, aylar itibariyle topluca veya her ay için ayrı ayrı, bu nispetlerin yarısına kadar artırmaya veya bu nispetlerin % 30'una kadar indirmeye; yeniden kanuni hadlerine getirmeye ve gecikme zammı asgari miktarını 10 katına kadar artırmaya yetkilidir.

(3505 sayılı kanunla değişmeden önce 10.12.1988 tarihine kadar geçerli olan şekli) Ceza mahiyetindeki amme alacaklarına ayrıca gecikme zammı uygulanmaz.

(**)(3418 sayılı Kanunla değişmeden önce 1.3.1984-31.3.1988 döneminde geçerli olan şekli)

Gecikme zammı, nispet ve hesabı:

MADDE 51 - (2975sayılı kanunun 7 inci maddesiyle değişen şekli) Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vade gününü takip eden günden itibaren ilk bir aylık müddet için % 10, müteakip her ay için % 4 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

Gecikme zammı 500 liradan az olamaz. Ceza mahiyetindeki amme alacaklarına ayrıca gecikme zammı uygulanmaz.

(3209 sayılı kanunun 2 inci maddesiyle eklenen 4.6.1985 tarihinden geçerli fıkra) Gecikme zammı asgari miktarını ve aylar itibariyle nispetini % 80'e kadar artırmaya ve eksiltmeye, yeniden kanuni hadlerine getirmeye Bakanlar kurulu yetkilidir.

(**) 2975 sayılı Kanunla değişmeden önce 1.1.1981-1.3.1984 döneminde geçerli olan şekli)

Madde 51 - (2347 sayılı kanunun 3'üncü maddesiyle değişen şekli) Amme alacağının ödeme müddeti, içinde ödenmeyen kısmına vade gününü takip eden günden itibaren bir aylık müddet için % 10, müteakip her ay için % 4 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

(2347 sayılı kanunun 3 üncü maddesiyle değişen fıkra) Gecikme zammı 100 liradan az olamaz Ceza mahiyetindeki amme alacaklarına ayrıca gecikme zammı tatbik olunmaz. Gecikme zammı, bu zammın tatbik olunduğu amme alacağının bir mislini geçemez.

(**) (2347 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)

Madde 51 - Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vade gününü takip eden günden itibaren bir aylık müddet için % 10, müteakip her ay için % 2 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

Gecikme zammı bir liradan az olamaz, 50 kuruş ve daha aşağı zam kesirleri hesaba katılmaz, 50 kuruşu aşan zam kesirleri liraya çıkarılır.

--------------------------------------

51 inci maddenin önceki şeklinin uygulanması ile ilgili geçici 7 inci maddeye bakınız.

--------------------------------------

Gecikme zammında tatbik müddeti ve diğer hükümler:

MADDE 52 - (2975 sayılı kanunun 8 inci maddesiyle değişen madde) Gecikme zammının tatbik müddeti, amme alacağının tecilinde tecilin yapıldığı iflas halinde iflasın açıldığı aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne kadar olan müddettir.

Gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesi gerekmez.

Aslın ödenmiş olması gecikme zammının takip ve tahsiline mani değildir.(*)

--------------------------------------

(*) MADDE 52 - (2975 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981-1.3.1984 döneminde geçerli olan şekli) (23476 sayılı kanunun 4 üncü maddesiyle değişen şekli) Gecikme zammının tatbik müddeti, amme alacağının tecilinde tecilin yapıldığı, haczinde haczin tatbik edildiği teminat istenmesi halinde teminatın alındığı, iflas halinde iflasın açıldığı, aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne kadar olan müddettir.

Haciz tatbiki halinde, gecikme zammının tatbik müddeti hacizle karşılanan borç miktarı için sona erer.

Gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesi gerekmez.

Aslının ödenmiş olması gecikme zammının takip ve tahsiline mani değildir.

MADDE 52 - (Değişmeden önceki şekli) Gecikme zammının tatbik müddeti amme alacağının tecilinde tecilin yapıldığı, cebren tahsilde haczin tatbik edildiği iflas halinde iflasın açıldığı, aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne kadar olan müddettir.

--------------------------------------

Köylerde gecikme zammı:

MADDE 53 -(2347 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle değişen fıkra) Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler hariç olmak üzere belediye sınırları dışındaki yerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan amme alacakları ödeme süresi içinde ödenmediği takdirde bunlar için yalnız % 10 gecikme zammı uygulanır. (*)

Ödeme müddeti geçmiş olmasına rağmen tahsildarların gidemediği köylerdeki borçlulara bu zam, tahsildarın ilk uğradığı zaman içinde borçlarını ödemedikleri takdirde tatbik olunur.

--------------------------------------------------

(*) MADDE 53 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Gelir, kurumlar vergileriyle bu vergilere tabi şahıslar ve müesseselerin muamele ve istihlak vergileri hariç olmak üzere belediye hudutları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan amme alacakları ödeme müddeti içinde ödenmediği takdirde bunlar için yalnız % 10 gecikme zammı tatbik olunur.

---------------------------------------------------------

İKİNCİ KISIM

AMME ALACAĞININ CEBREN TAHSİLİ

BİRİNCİ BÖLÜM

CEBREN TAHSİL VE TAKİP ESASLARI

Cebren tahsil ve şekilleri:

MADDE 54 - Ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbiki suretiyle yapılır:

1 - Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilesi yahut kefilin takibi,

2 - Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi,

3 - Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi.

Ödeme emri:

MADDE 55 - Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde ulunmaları lüzumu bir "ödeme emri" ile tebliğ olunur.

Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 114 üncü maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrine kendisine bildirilir.

Belediye hududu dışındaki köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur. Ödeme emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline" alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya çağrılırlar. Ödeme cetvel köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde herkesin görebileceği umumi bir mahalle 10 gün müddetle asılmak suretiyle tebliğ olunur ve cetvelin asıldığı köy muhtarlığınca münadi vasıtasıyla ilan olunur. Cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt vasıtasıyla tespit edilir. Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya ödeme cetvelinin indirilmesi tarihinde başlamış olur.

Borcunu vadesinde ödemeyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 7 gün içinde bildirmeleri istenir.

Teminatlı alacaklarda takip:

MADDE 56 - Karşılığında teminat gösterilmiş bulunan amme alacağı vadesinde ödenmediği takdirde, borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi halde teminatın paraya çevrileceği veya diğer şekillerle cebren tahsile devam olunacağı borçluya bildirilir.

7 gün içinde borç ödenmediği takdirde teminat bu kanun hükümlerine göre paraya çevrilerek amme alacağı tahsil edilir.

Kefil ve yabancı şahıs veya kurumlar mümessillerini takip:

MADDE 57 - Kefil ve yabancı şahıs veya kurumların mümessilleri bu kanun hükümlerine göre ve aynen asıl borçluların tabi tutuldukları usullerle takip olunur.

Ödeme emrine itiraz:

MADDE 58 - Kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahıs, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait itiraz işlerine bakan vergi itiraz komisyonu nezrinde itirazda bulunabilir.

İtirazın şekli, incelenmesi ve itiraz incelemelerinin iadesi hususlarında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur.

Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun o kısmın cihet ve miktarını açıkça göstermesi lazımdır, aksi halde itiraz edilmemiş sayılır.

İtirazda bulunan borçlu bu kanuna göre teminat gösterdiği takdirde takip muamelesi itirazlı borç miktarı için ve itiraz komisyonunca bu hususta karar verilinceye kadar durdurulur.

İtiraz komisyonu bu itirazları en geç 7 gün içinde karara bağlamak mecburiyetindedir.

İtirazında tamamen veya kısmen haksız çıkan borçludan, hakkındaki itirazın ret olunduğu miktardaki amme alacağı % 10 zamla tahsil edilir.

İtiraz komisyonlarının bu konudaki kararları kesindir.

Borcun tamamına bu madde gereğince vaki itirazların tamamen veya kısmen reddi halinde, borçlu, ret kararının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mal bildiriminde bulunmak mecburiyetindedir.

Borcun bir kısmına karşı bu madde gereğince vaki itirazlar mal bildiriminde bulunma müddetini uzatamaz.

Mal bildirimi:

MADDE 59 - Mal bildirimi, borçlunun gerek kendisinde, gerekse üçüncü şahıslar elinde bulunan mal, alacak ve haklarından borcuna yetecek miktarın, nevini, mahiyetini, vasfını, değerini ve her türlü gelirlerini veya haczi kabil mal veya gelirinin bulunmadığını ve yaşayış tarzına göre geçim kaynaklarını ve buna nazaran borcunu ne suretle ödeyebileceğini yazı ile veya sözle tahsil dairesine bildirmesidir.

(2347 sayılı kanunun 6ncı maddesiyle değişen fıkra) Köylerde mal bildirimi, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler dışında kalan amme borçları için köy muhtarlığına da yapılabilir. (*)

Sözle bildirim halinde keyfiyet bir zabıtla tespit edilir. Her iki halde bildirimin yapıldığına dair amme borçlusuna pulsuz makbuz verilir.

--------------------------------------------

(*) MADDE 59 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Köylerde mal bildirimi, gelir, kurumlar vergileriyle bu vergilere tabi şahıs ve müesseselere ait muamele ve istihlak vergileri dışında kalan amme borçları için köy muhtarlığına da yapılabilir.

--------------------------------------------

Mal bildiriminde bulunmayanlar:

MADDE 60 - (251 sayılı kanunun 2 inci maddesiyle değişen şekli) Kendisine ödeme emri tebliğ edilen borçlu 7 günlük müddet içinde borcunu ödemediği ve mal bildiriminde de bulunmadığı takdirde mal bildiriminde bulununcaya kadar bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik olunur.

Hapisle tazyik kararı, ödeme emrinin tebliğini ve 7 günlük müddetin bitmesini müteakip tahsil dairesinin yazılı talebi üzerine icra tetkik mercii hakimi tarafından verilir.

Bu kararlar Cumhuriyet Savcılığınca derhal infaz olunur.

İcra tetkik mercii hakimi tarafından verilen hapsin tazyik kararları her türlü harç ve resimden muaftır.

Mal edinme ve mal artmaları:

MADDE 61 - Mal bildiriminde, malı olmadığını gösteren veyahut borca yetecek kadar mal göstermemiş olan borçlu, sonradan edindiği malları ve gelirindeki artmaları, edinme ve artma tarihinden başlayarak 15 gün içinde tahsil dairesine bildirmeye mecburdur.

Haciz:

MADDE 62 - Borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayri menkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarı tahsil dairesince haciz olunur.

Borçlu tarafından başkasının olduğu beyan veya üçüncü şahıs tarafından ihtiyaten haciz ve istihkak iddia edilmiş bulunan malların haczi en sonraya bırakılır.

Ancak haciz olunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan, borçlu borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadis gelmiş sağlam alacak gösterirse gayrimenkul üzerinde haciz baki kalmak üzere gösterilen menkul veya alacak da haciz olunur.

Şu kadar ki, bu suretle mahcuz kalan gayrimenkulun idare ve işletmesine ve hasılat ve menfaatlerine tahsil dairesi müdahale etmez.

Tahsil dairesi alacaklı amme idaresi ile borçlunun menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükelleftir.

Diğer hükümlerin paraya çevrilmesi:

MADDE 63 - Tahsil dairesi, borçlunun haklarını tasfiye bakımından onun haiz olduğu bütün salahiyetleri kullanarak bir irtifaa hakkı veya taksim edilmemiş bir miras veya iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesi gibi malların paraya çevrilebilir hale gelmesini genel hükümler dairesinde sağlar. Bu suretle paraya çevrilebilir hale gelen mallar hakkında da bu kanun hükümleri tatbik olunur.

Haciz varakası:

MADDE 64 - (4108 sayılı kanunun 14 üncü maddesiyle değişen fıkra) (2.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Haciz muameleleri, tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin, mahallî en büyük memuru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılır. (*)

Bu varakaların şekli ve ihtiva edeceği bilgiler maliye Vekaletince belirtilir.

-----------------------------------------

(*) (Değişmeden önceki fıkra)

Haciz muameleleri tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurluğunca tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılır.

-----------------------------------------

Köylerde haciz:

MADDE 65 - Köylerde ve Köy kanunu tatbik edilen bucaklarda menkul mal haczi haciz varakası üzerine köy ihtiyar kurullarınca yapılır.

(2347 sayılı kanunun 7 inci maddesiyle değişen fıkra) Bu yerlerde gerek görülen hallerde Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler için muhtarın veya ihtiyar kurulu üyelerinden birinin huzuruyla tahsil dairesine menkul mal haczi yaptırmaya o mahallin en büyük mal memuru yetkilidir. (*)

-----------------------------------------

(*) MADDE 65 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Bu yerlerde lüzum görülen hallerde gelir, kurumlar vergileri ile bu vergilere tabi şahıs ve müesseselere ait muamele ve istihlak vergileri için muhtarın veya ihtiyar kurulu üyelerinden birinin huzuruyla tahsil dairesine menkul mal haczi yaptırmaya o mahallin en büyük mal memuru salahiyetlidir.

-----------------------------------------

Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:

MADDE 66 - Borçlu elinde bulunan bir malı üçüncü şahsın mülkü veya rehin olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, haczi yapan memur bunu haciz zaptına geçirir. Keyfiyet, iddia borçlu tarafından yapılmışsa üçüncü şahsa, üçüncü şahıs tarafından yapılmışsa borçluya bildirilir.

Tahsil dairesi, haciz zaptını aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde iddiayı reddetmediği takdirde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır. Üçüncü şahıs, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmediği takdirde istihkak iddiası dinlenmez.

İstihkak iddiası tahsil dairesince kabul edilmez veya borçlu tarafından istihkak iddiasına itiraz edilirse, 7 gün içinde mahkemeye müracaat etmesi lüzumu tahsil dairesince üçüncü şahsa bildirilir. Müddetinde dava açılmadığı takdirde istihkak iddiasından vazgeçilmiş sayılır.

Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları:

MADDE 67 - Haczedilen mal borçlunun elinde olmayıp da, o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia eden üçüncü bir şahıs elinde ise keyfiyet, haczi yapan memur tarafından haciz zaptına geçirilir. Malın borçluya ait olduğu iddiasında bulunan tahsil dairesi keyfiyetli alacaklı amme idaresine bildirir. Alacaklı amme idaresi bildirme tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açmadığı takdirde istihkak iddiası kabul edilmiş sayılır.

Borçlu ile birlikte ikamet etmekte olan şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu takdirde mal borçlunun elinde sayılır.

İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler:

MADDE 68 - İstihkak davalarına bakmaya haczi yapan tahsil dairesinin bulunduğu mahal mahkemesi salahiyetlidir. İstihkak davaları diğer işlere takdimin görülür.

Davacı takibin tehirini istediği takdirde kendisinde mevcut edilirlerin mahiyetine göre ve muhtemel zarara karşı kafi teminat alınmak suretiyle takibin tehirine mahkemece karar verilebilir.

İstihkak davası üzerine takibin tehirine karar verilir ve neticeden dava ret olunursa, dava mevzuunu teşkil eden mahcuz malın değerinin % 10'u tutarında tazminat hüküm olunur.

Amme idareleri arasında hacze iştirak:

MADDE 69 - Her amme idaresi, diğer bir amme idaresi tarafından yapılan hacizlere, amme alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartıyla haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirak edebilir.

Hacze iştirak halinde, hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan dairenin alacağı tahsil olunur. artanı hacze iştirak tarihini sırası ile alacaklarına mahsup edilmek üzere, hacze iştirak eden dairelere ödenir.

Haczedilemeyecek mallar:

MADDE 70 - Aşağıda gösterilen mallar haczedilemez:

(3986 sayılı kanunun 16ncı maddesiyle değişen bent) (7.5.1994 tarihinden geçerli olmak üzere) 1 - 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde kararname hükümlerine tabi iktisadi Devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere Devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar. (*)

2 - Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası ile, borçlu ve ailesine gerekli olan yatak takımları ve ibadete mahsus kitap ve eşyası,

3 - Vazgeçilmesi kabil olmayan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası,

4 -Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve taşıtları ve diğer teferruat ve tarım aletleri; çiftçi değilse sanat ve mesleği için gerekli olan alet ve edevatı ve kitapları; arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük taşıt sahiplerinin ancak geçimlerini sağlayan taşıt vasıtaları,

5 - Borçlu veya ailesinin geçimleri için gerekli ise, borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,

6 - Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ile,

a) Borçlu çiftçi ise ayrıca gelecek mahsul için gerekli olan tohumluğu,

b) Borçlu bağ, bahçe veya meyve ve sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan bağ, bahçe ve bu işler için gerekli bulunan alet ve edevatı, malzemesi ve fide ve tohumluğu,

c) Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisinin ve ailesinin geçimleri için zaruri olan miktarda hayvan ile bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,

7 - Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan emekli aylıkları ile, bu kabil kimselerin dul ve yetimlerine bağlanan aylıklar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış ikramiyeleri,

8 - Bir yardım sandığı veya derneği tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan aylıklar,

9 - Vücut ve sağlık üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak zarar görenin kendisi veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi gereken paralar,

10 - Askerlik malullerine, şehit yetimlerine verilen harp malullüğü zammı ile, 1485 sayılı Kanun gereğince verilen tekel bayileri,

11 - Borçlunun haline münasip evi "ancak evin değeri fazla ise bedelinden haline münasip bir yer alınabilecek miktarı borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılabilir."

12 - (2347 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle değişen bent) Harcırah kanununa göre yapılan ödemeler, (**)

13 - (2347 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen 1.1.1981 tarihinden geçerli bent) 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar.

---------------------------------------------

(*) 1 - (3986 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli) Devlet malları ile hususi kanunlarında haciz caiz olmadığı gösterilen mallar,

(**) 12 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Harcırah Kararnamesine göre ödenen seyahat, ikamet yevmiyeleri ile zaruri masraf karşılığı olarak ödenen paralar.

---------------------------------------------

Kısmen haczedilebilen gelirler:

MADDE 71 - (2347 sayılı kanunun 9 uncu maddesiyle değişen madde) Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haciz olunabilir. ancak haciz olunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz.

Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazla haciz olunamaz. (*)

------------------------------------------------

Kısmen haczedilebilen gelirler:

(*) MADDE 71 - (2347 sayılı kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar geçerli olan şekli) Aylıklar, ödenekler ve her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik, aylıkları, sigorta emeklilik sandıkları tarafından sağlanan gelirler borçlu ve ailesinin geçimleri için tahsil dairesine lüzumu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonra haciz olunabilir. Ancak haciz olunacak miktar bunların dörtte birinden aşağı olamaz.

100 lirayı aşmayan aylık gelirlerin % 10'undan fazlası haciz olunamaz.

----------------------------------------------

Yetişmemiş mahsullerin haczi:

MADDE 72 - Yetişmemiş her nevi toprak ve ağaç mahsulleri yetişmeleri zamanından geriye doğru iki ay içinde haciz olunabilir. Bu suretle haczedilmiş olan mahsullerin borçlu tarafından başkasına devri, haczi yapan tahsil dairesine karşı hükümsüz olup takibatın devamına engel olmaz.

Bu hüküm alacağı gayrimenkul rehini ile sağlanmış olan alacaklının, müteammim cüzü olarak gayrimenkulun yetişmemiş mahsulleri üzerinden haciz olduğu hakkı kaldırmaz. Şu kadar ki, alacaklı rehinin paraya çevrilmesi için mahsullerin yetişmesinden önce takip isteğinde bulunmuş olmalıdır.

Haczin neticeleri:

MADDE 73 - Borçlu, alacaklı amme idaresinin muvafakatini almaksızın hacizli mallarda tasarrufta bulunamaz. Haczi koyan tahsil dairesi buna aykırı hareketin cezayı mucip olduğunu borçluya ihtar eder.

Haczedilmiş olan mal üzerinde üçüncü şahsın zilyetlik hükümlerine istinaden hüsnüniyetle elde ettiği haklar mahfuzdur.

Hüsnüniyet kaidelerine aykırı olarak hacizli mal üzerinde üçüncü şahsın elde ettiği hakların, alacaklının haczi ile o mala taalluk eden hakların ihlal ettiği nispette butlanına mahkemece hüküm olunur.

Paraya çevirme:

MADDE 74 - Haczedilen her türlü mallar satılarak paraya çevrilir.

Satıştan elde edilen bedelden, takip masrafları ve takip edilen amme alacağı düşüldükten sonra geriye kalan kısım borçlunun ödeme zamanı gelmiş veya muacceli yet kes betmiş borçlarına mahsup edilir ve artanı hacze iştirak etmiş başka daire yoksa borçluya verilir, hacze iştirak etmiş başka daire varma, artan kısımdan evvela bu dairelerin alacakları ayrıldıktan sonra, bakiyesi borçluya verilir.

Satıştan elde edilecek bedelin amme alacağından önce ödenmesi gereken borçlarla, takip giderlerini geçmeyeceği kesin olarak biliniyorsa, hacizli malın satışını tahsil dairesi tehir edebilir. Şu kadar ki, alacağı amme idaresi alacağından önce gelenlerin takip hakları mahfuzdur.

Aciz hali:

MADDE 75 - Yapılan takip sonunda, borçlunun haczi caiz malı olmadığı veya bulunan malların satış bedeli borcunu karşılamadığı takdirde borçlu aczi halinde sayılır.

yapılan takip safhalarıyla bakiye borç miktarı bir aciz fişinde gösterilerek aciz hali tespit olunur.

Aczin neticeleri:

MADDE 76 - Aciz halindeki borçlu hakkında teminat ve faiz aranmadan 48 inci madde hükmü tatbik olunabilir.

Alacaklı tahsil dairesi aciz halindeki borçlunun mali durumunu zaman aşımı süresi içinde devamlı olarak takip eder.

İKİNCİ BÖLÜM

MENKUL MALLARIN HACZİ VE SATIŞI

Menkul malların haczi:

MADDE 77 - Her türlü menkul mallar cins ve nevileri, vasıfları, alametleri, sayı ve miktarları ve tahmin edilen değerleri haciz zaptında tespit edilmek suretiyle haciz olunur.

Haciz sırasında bulunacaklar ve haciz zaptı:

MADDE 78 - Haciz sırasında borçlu veya zilyet veya bunların; vekilleri, işçi müstahdem veya aileleri efradından birisi kendilerini temsilin bulunur. Bunlar haciz yerinde bulunmaz veya o sırada bulundurulmaları sağlanamazsa gıyapta haciz yapılır. Gıyapta yapılan hacizlerde zabıta memuru veya muhtar veya ihtiyar kurulu üyelerinden biri veya borçlunun veya zilyedin komşularından iki kişi hazır bulundurulur.

Tanzim edilen haciz zaptında, hacze esas olan haciz varakasının tarih ve numarası, haczin yapıldığı yer, gün ve saat, haczedilen malların neler olduğu, tahmin edilen değerleri, haciz sırasında bulunan kimseler, varsa üçüncü şahısların iddiaları ve sair lüzumlu hususlar belirtilir, hazır bulunanlarca imzalanarak haciz işi tamamlanır.

Gıyapta yapılan hacizlerde zaptın bir örneği borçlu veya zilyede derhal tebliğ olunur.

Güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil günlerinde haciz yapılamaz. Tatil günlerinde veya geceleri çalışılan yerlerde yapılacak hasılat haczi ile borçlunun mal kaçırdığının anlaşıldığı haller bu hükümden müstesnadır.

Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi:

MADDE 79 - Hamiline yazılı olmayan veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile, maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen zabıt tanzimi suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczi, borçlu veya zilyet olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken hakiki, hükmi şahıslara, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılır.

Borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şahıs, borcu olmadığı veya malın yerinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden evvel borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş yahut kusuru olmaksızın telef olmuş veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise keyfiyeti, haczin kendisine tebliğinden 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı beyanla bildirmeye mecburdur. Bildirmediği takdirde mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur.

Menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değeri ödenir. Üçüncü şahısların genel hükümler gereğince asıl borçluya rücu hakları mahfuzdur.

Zor kullanma:

MADDE 80 - Haciz tatbikinde istendiği takdirde, kilitli ve kapalı mahallerin açılması ve her türlü eşyanın gösterilmesi mecburidir.

Gerekirse bu yerler zorla açtırılır, kilit ve her türlü tertipler kırılabilir. Haciz olunun malların zorla alınmasında hal ve durumun gerektirdiği her türlü zora başvurulabilir.

Borlunun üzerinde haczi kabil kıymetli mallar bulunduğu ve kendisi bunları rızasıyla teslim etmediği veya üzerinde sakladığı takdirde şahsına karşı da zor kullanılır.

Hacizde değerleme:

MADDE 81 - Haczedilen mallara haczi yapan memur tarafından değer biçilir, borçlunun müracaatı üzerine veya tahsil dairesince lüzum görüldüğü takdirde yeniden bilirkişiye değer biçtirilir.

Haczedilen menkul malların korunması:

MADDE 82 - Haczedilen para, kıymetli maden, mücevher, ticari senet, hisse senedi ve tahvil gibi menkul mallar kaybolmalarını ve değiştirilmelerini önleyecek tedbirler alınarak tahsil dairelerince muhafaza olunur.

sair menkul mallar uygun bir yerde muhafaza altına alınır veya güvenilir bir şahsa veyahut güvenilir bir şahsın kefaleti altında borçlunun veya zilyedin kendisinde bırakılır.

Menkul malları koruyacak olanların mecburiyet ve mesuliyetleri:

MADDE 83 - Borçlular, zilyetler güvenilir şahıslar 82 inci madde gereğince kendilerine bırakılan malları, alacaklı amme idarelerince yapılacak ilk talep üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği zamandaki durumları ile geri vermek mecburiyetindedirler.

Bu mecburiyeti yerine getirmeyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden başka, bu malların kendilerine affolunamayacak bir sebepten dolayı telef veya zayi olduğunu ispat edemedikleri takdirde, geri verilmeyen malların değerleri tutarınca borçlu sayılıp bu kanun hükümleri gereğince takip olunurlar.

Menkul malların satışı:

MADDE 84 - Menkul mallar tahsil dairelerince, köylerde ihtiyar kurullarınca haciz yapıldığı tarihin üçüncü gününden itibaren üç ay içinde satışa çıkarılır.

Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle muhafazasına imkan olmayan veyahut beklediği takdirde mühim bir değer düşüklüğüne uğraması muhtemel bulunan malların paraya çevrilmesine derhal başlanabilir.

Satış şekli, artırma ve ilan:

MADDE 85 - (4369 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle değişen fıkra) 29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere) Menkul mallar, tahsil dairelerinin satış mahallinde açık artırma ve peşin para ile satılır. Tahsil dairesince uygun görülmesi halinde, artırma malın mahallinde de yapılabilir. Açık artırma ile satışa çıkarılan mal, artırma sonunda üç defa yüksek sesle duyurulduktan sonra en çok artırana ihale edilir. Bozulma, çürüme ve benzeri sebeplerle korunması mümkün olmayan yada beklediği zaman önemli bir değer düşüklüğüne uğrayacağı anlaşılan mallar en uygun yerde pazarlıkla, borsası bulunan mallar ilgili borsada satılabilir. İlk artırmada satılamayan malların ikinci artırması bir başka il veya ilçede yapılabilir. (*)

Gerekli hallerde artırmanın yapılacağı yer, gün ve saat, satılacak malların nevi ve evsafı önceden ilan olunur.

İlanın şekli, artırmanın tarzı, yeri ve günü alacaklı amme idaresinin ve borçlunun menfaatine en uygun gelen şekil göz önünde tutularak alacaklı amme iaresince tespit olunur.

Satılan mal, bedeli alınmadan teslim edilmez. tahsil dairesi mal bedelinin ihale gününü takip eden günden itibaren üç gün içinde ödenmesi için mühlet verebilir.

Bir kısım malların satışı ile amme alacağı karşılandığı takdirde geriye kalan malların satışından vazgeçilir ve bunlar üzerindeki haciz kaldırılır.

----------------------------------------

(*) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)

Menkul mallar satış, mutat olan belli bir yerde tahsil dairelerince açık artırma ve peşin para ile satılır. Mutat satış, mahalline naklin külfeti veya mahallinde satışın daha muvafık olduğu ahvalde borçlunun da rızasıyla, tahsil dairesi satışı mahallinde yapabilir. Satılığa çıkarılan mal artırma sonunda üç defa bağırıldıktan sonra en çok artırana ihale edilir.

----------------------------------------

Müşterinin malı almaktan vazgeçmesi:

MADDE 86 - Müşteri malı almaktan vazgeçer veya verilen mühlet içinde bedelin tamamını vermezse mal ikinci defa artırmaya çıkarılır ve en çok arttırana ihale olunur. Mal birinci defa kendisine ihale olunan kimseden, iki ihale arasındaki fark ve diğer zararlar ve % 5 faiz veya ikinci ihalede talip çıkmaması sebebiyle ihale yapılamadığı takdirde birinci ihale bedeli ve diğer zararlar ve % 5 faiz, ayrıca bir hüküm alınmasına hacet kalmaksızın bu kanun hükümlerine göre tahsil edilir ve o mal için idarece yapılan her nevi masraflar alınmak suretiyle mal kendisine terk olunur. Mal bedeli ihale yapılan şahıstan tahsil edilemediği müddetçe asıl borçlunun borçlu sıfatı devam eder.

Satılamayan menkul mallar:

MADDE 87 - Haczedilen menkul mallara verilen bedel 81 inci maddede tespit olunan değerin % 75 inden aşağı olursa veya hiç alıcı çıkmazsa, ilk artırma tarihinden başlayarak 15 gün içinde uygun görülen zamanlarda bu mallar tekrar satışa çıkarılır. Bu ikinci artırmada verilen bedel ne olursa olsun satış yapılır.

Menkul mallar yerinde veya başka yere götürüldüğü halde yeni satılmaz veya taşıma giderlerinin çokluğu yüzünden başka yere götürülmesi uygun görülmezse yukarıdaki 15 günlük sürenin bitmesinden itibaren 6 ay içinde pazarlıkla satılır. Bu suretle de satılamadığı takdirde haczedilen mallar borçluya geri verilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

GAYRİMENKUL MALLARIN HACZİ VE SATIŞI

Gayrimenkul malların, gemilerin haczi:

MADDE 88. her türlü gayrimenkul malların, gemilerin haczi sicillerine işlenmek üzere haciz keyfiyetinin tapuya veya gemi sicillerinin tutulduğu daireye tebliğ edilmesi suretiyle yapılır.

Gayrimenkul haczi bunların hasılat ve menfaatlerine de şamildir. Ancak borçlunun başkaca bir geliri yoksa kendisinin ve ailesinin geçimleri için kafi miktarda mahsulden veya satıldıkça bedelinden münasip miktarı borçluya bırakılır.

Alacaklı tahsil dairesi, haczedilen gayrimenkul ve gemilerin idaresi ve işletilmesi, menfaat ve hasılatın toplanması için gerekli tedbirleri alır.

Haczin rehinli alacaklılara bildirilmesi:

MADDE 89 - Gayrimenkul haczinde, gayrimenkul kendilerine rehin edilmiş olan alacaklılara tapu dairesince hacizden haber verilir.

Satış ve satış komisyonları:

MADDE 90 - Gayrimenkullar, satış komisyonlarınca açık artırma ile satılır. satış komisyonu, il ve ilçelerde en büyük mal memurunun veya tevkil edeceği zatın reisliği altında belediye meclisi tarafından kendi azası arasından seçilmiş bir zat ile alacaklı amme idaresinin salahiyetli bir memurundan ve gayrimenkulun bulunduğu yer tapu sicil muhafızından teşekkül eder.

Gayri menkullere değer biçme:

MADDE 91 - Satışa çıkarılacak gayri menkullere bilirkişinin mütalaası alınmak suretiyle satış komisyonu tarafından rayiç değer biçilir.

Gayri menkullerin satış şartnamesi:

MADDE 92 - Tahsil dairesi, satılacak gayrimenkullar için aşağıdaki kayıtları ihtiva eden bir şartname tanzim eder:

1 - Gayrimenkul malikinin adı, soyadı ve adresi,

2 - Gayrimenkulun bulunduğu mahalle, sokak ve kapı numarası, durumu ve hususi vasıfları,

3 - Gayrimenkulun artırmaya esas olarak biçilen rayiç değeri,

4 - % 7, 5 nispetindeki teminat tutarı,

5 - Gayrimenkul üzerideki henüz vadesi gelmemiş rehinler hakkında gerekli bilgilerle, satışın, gayrimenkul üzerindeki irtifak hakları, gayrimenkul mükellefiyetleri, ipotekler, ipotekli borç senetleri, irat senetleriyle birlikte yapılacağı,

6 - Gayrimenkulun rehini suretiyle sağlanmış muaccel borçlar varsa bunların müşteriye devredilmeyip satış bedelinden tercihen ödeneceği.,

7 - Ne gibi giderlerin alıcıya ait olacağı.

Gayrimenkul satışında ilan:

MADDE 93 - Alacaklı tahsil dairesi gayrimenkul satışını, artırma tarihinden en az 15 gün önce başlamak şartiyle ilan eder. İlanların yer, müddet ve şekillerine ait umumi esaslar Maliye Vekaletince tayin olunur.

İlanda, satışın yapılacağı yer, gün, saat ve satılacak gayrimenkulun durumu ile vasıfları gösterilir.

İlanın birer örneği borçluya, vekil veya mümessiline ve gayrimenkulun tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ olunur.

Gayrimenkul mallarda artırma ve ihale:

MADDE 94 - artırmaya iştirak edeceklerden gayrimenkula biçilmiş rayiç değerin % 7,5'u nispetinde 10 uncu maddenin 1 ilâ 4 üncü bentlerinde yazılı teminat alınır.

Gayrimenkul artırma sonunda, üç defa bağırıldıktan sonra en çok artırana ihale olunur. Şu kadar ki, artırma bedeli gayrimenkul için biçilmiş olan değerin % 75'ini bulmak lazımdır. Şayet amme alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar bu gayrimenkul ile temin edilmiş ise, artırma bedelinin bu suretle rüçhanı olan alacakların tutarından fazlaya çıkması ve yapılmış ve yapılacak masrafları da karşılaması şarttır.

Gayrimenkulun rehini suretiyle sağlanmış muaccel borçlar alıcıya devredilmez, satış bedelinden ödenir.

Haczedilen gayri menkullerin ayrılması mümkün olup da bir kısmının bedeli amme alacağını karşılamaya yettiği takdirde, borçlu yazı ile istemedikçe artan kısım satılmaz. Gerekirse tapu dairesine satılacak kısım tefrik ettirilir.

İhale kararının bir örneği borçluya veya vekil veya mümessiline ve gayrimenkulun tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ olunur.

Artırmanın uzatılması:

MADDE 95 - Artırmada yukarıdaki maddede yazılı miktar elde edilmemiş, ise, en çok artıranın taahhüdü baki kalmak şartıyla artırma 7 gün daha uzatılır. 7 inci günü aynı saatte gayrimenkul en çok artırana ihale edilir. Evvelce yapılan ilanda bu hususlar belirtilir. Şu kadar ki, rüçhanlı alacaklı bulunduğu takdirde ihale bedelinin rüçhanlı alacakla birlikte masrafları da aşması şarttır, aşmazsa satış yapılmaz.

İhalenin yapılmaması:

MADDE 96 - Artırmalarda istekli çıkmadığı veya teklif edilen bedel 95 inci maddede yazılı olduğu üzere rüçhanlı alacakla masrafları aşmadığı takdirde amme idaresince teferruğ edilinceye kadar gayrimenkul üzerindeki haciz devam eder.

Bu müddette tahsil dairesine herhangi bir istekli müracaat ettiği takdirde, bu müracaat alacaklı amme idaresince uygun görülmek şartıyla, satış için 7 günlük bir ilan yapılarak gayrimenkul 95 inci madde hükümleri dairesinde en çok artırana ihale olunur.

Gayrimenkul teferruğ edilinceye kadar bir istekli çıkmadığı takdirde tahsil dairesi mahcuz malı uygun gördüğü zamanlarda satışa çıkarabilir. Bu takdirde satış ve ilan hakkında yukarıdaki hükümler ve ihale için de 95 inci madde hükümleri tatbik olunur.

Gayrimenkul satış bedelinin tahsili:

MADDE 97 - Gayrimenkul kendisine ihale olunan kimse derhal veya verile mühlet içinde parayı vermezse ihale kararı feshedilir ve gayrimenkul, satış komisyonunca hemen 7 gün müddetle artırmaya çıkarılır. Bu artırmayı alakadarlara tebliğe hacet olmayıp yalnız ilanla iktifa olunur ve en çok artırana ihale edilir.

Birinci defa kendisine ihale yapılan kimse iki ihale arasındaki farktan ve diğer zararlardan mesuldür. İhale farkı ve geçen günlerin faizi ayrıca hükme hacet kalınmaksızın teminatın mahsubu yapıldıktan sonra bakiyesi tahsil dairesince tahsil olunur. Faiz % 5'den hesap olunur. Aradaki farkın amme alacağını aşan miktarın bundan mesul olan şahıstan tahsil edebilmek üzere malı satılan amme borçlusuna dairece bir vesika verilir.

Gayri menkullerin teferruğu ve geri verilmesi:

MADDE 98 - İkinci artırma tarihinden başlayarak bir yıl içinde gayrimenkul en az bir kere daha satışa çıkarıldığı halde satılmasına imkan bulunmadığı takdirde gayrimenkul alacaklı amme idaresinin talebi üzerine ve satış komisyonu kararıyla amme idaresince teferruğ edilebilir. Teferruğ bedeli, gayrimenkulun biçilen rayiç değerinin % 50'sidir.

Teferruğ muamelesinin ikmali müteakip, takip ve teferruğ masrafları düşüldükten sonra artan bedel borca mahsup edilir. teferruğu edilen gayrimenkul teferruğ kararı tarihinden itibaren bir yıl müddetle satışa çıkarılamaz.

Borçlu satış komisyonunun teferruğ kararı tarihinden başlayarak bir yıl içinde amme alacağını, gecikme zamları ile birlikte ödediği takdirde gayrimenkul kendisine geri verilir. Ferağ masrafı borçluya aittir.

Teferruğ kararı verilmeden evvel biçilen rayiç bedelin % 75'i veya fazlasıyla hariçten talip çıkarsa alacaklı amme idaresi teferruğdan vazgeçer.

İhalenin neticesi fesih ve tescil:

MADDE 99 - Satış komisyonu tarafından gayrimenkul kendisine ihale edilen alıcı o gayrimenkulun mülkiyetini iktisap etmiş olur. İhalenin feshi gayrimenkulun bulunduğu yerin icra tetkik merciinden şikayet yoluyla istenebilir. İhalenin ilgililere tebliği tarihi şikayet için muayyen olan 7 günlük müddete başlangıç sayılır. tetkik merciinin vereceği karar 0 gün içinde temyiz olunabilir. temyiz talebini temyiz İcra ve İflas Dairesi tetkik eder. İhale edilen malın değeri iki bin lirayı aştığı takdirde murafaa istenebilir. İhalenin feshi veya kaydın tashihi hakkında başkaca mahkemeye veya idare kaza mercilerine müracaat olunamaz. tescil için tapu dairesine yapılacak tebligat şikayet için muayyen müddetin geçmesinden ve eğer şikayet edilmişse şikayetin intacından sonra yapılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

İFLAS YOLUYLA TAKİP VE KONKORDATO

İflas yoluyla takip:

MADDE 100 - Amme alacaklarını tahsili için İcra ve İflas Kanunu hükümleri dairesinde amme borçlusunun iflası istenebilir.

İflas dairesi, amme alacaklarının iflas masasına geçirilmesini temin için hakkında iflas açılan kimseleri ve basit ve adi tasfiye şekillerinden hangisinin tatbik edileceğini bulunduğu yerdeki amme idarelerine zamanında bildirmeye mecburdur.

Konkordato:

MADDE 101 - Amme idaresi tarafından iflas talebinde bulunulsa dahi tasdik edilen konkordato amme alacakları için mecburi değildir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

ZAMANAŞIMI, TERKİN, YASAKLAR VE CEZALAR VE SON

HÜKÜMLER

BİRİNCİ BÖLÜM

ZAMANAŞIMI VE TERKİN

Tahsil zamanaşımı:

MADDE 102 - Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zaman aşımına uğrar. Para cezalarına ait hususi kanunlardaki zamanaşımı hükümleri mahfuzdur.

Zamanaşımından sonra mükellefin rıza en yapacağı ödemeler kabul olunur.

Zamanaşımının kesilmesi:

MADDE 103 - Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1 - Ödeme,

2 - Haciz tatbiki,

3 - Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4 - Ödeme emri tebliği,

5 - Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6 - Yukarıdaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7 - İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8 - Amme alacağının teminata bağlanması,

9 - Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10 - İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.

Zamanaşımının işlememesi:

MADDE 104 - Borçlunun yabancı memlekette bulunması, hileli iflas etmesi veya terekesinin tasfiyesi dolayısıyla hakkında takip yapılmasına ilişkin hadleri yoksa bu halleri müddetince zamanaşımı işlemez.

Zamanaşımı, işlememesi sebeplerinin kalktığı günün bitmesinden itibaren başlar veya durmasından evvel başlamış olan cereyanına devam eder.

Tabii afetler sebebiyle terkin:

MADDE 105 - Yangın, yer sarsıntısı, yer kayması, su basması, kuraklık, don, zararlı hayvan ve haşarat istilası ve bunlara benzeyen afetler yüzünden zarara maruz kalan varlıklarının ve mahsullerinin en az üçte birini kaybedenlerin tahakkuk etmiş zarar verdiği gelir kaynakları ile ilgili amme alacakları İcra Vekilleri heyeti kararıyla kısmen veya tamamen terkin olunur.

Bu madde hükmünden faydalanmak için afetin vuku tarihinden itibaren 6 ay içinde ilgili amme idaresine yazı ile müracaat edilmesi şarttır.

Bu madde şümulüne giren bir zararın mevcut olup olmadığı mahalli il veya ilçe idare kurullarınca zararın derecesi, Maliye Vekaletince genel olarak esaslar dahilinde ilgili amme idarelerince tespit olunur.

Vergi usul Kanununun mevzuuna giren amme alacakları hakkında mezkur kanunun 105 inci maddesi hükümleri tatbik olunur.

Tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin:

MADDE 106 - (4108 sayılı Kanunun 15'inci maddesiyle değişen fıkra) (2.6.1995 tarihinden geçerli olmak üzere) Yapılacak takip sonunda tahsili imkânsız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan (99/13326 sayılı Kararla değişen miktar) (28.9.1999 tarihinden geçerli olmak üzere) 5.000.000 liraya kadar (5.000.000 lira dahil) (*) amme alacakları, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tarafından tahsil zamanaşımı süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir. Bakanlar Kurulu, bu miktarı on katına kadar artırmaya yetkilidir. (*)

(3505 sayılı Kanunun 25'inci maddesiyle eklenen fıkra) (10.12.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) maliye ve Gümrük Bakanı, yukarıdaki fıkra hükmüne göre terkin edilecek amme alacağının miktarını belirlemeye yetkilidir.

Terkin salahiyetini haiz olanlar bu salahiyetlerin tamamını veya bir kısmını mahalli makamlara bırakabilirler. (**)

--------------------------------------

(*) (99/13326 sayılı Kararla değişmeden önce 16.12.1997 - 28.9.1999 döneminde geçerli olan miktar) 2.000.000.- lira.

(*) (97/0348 sayılı Kararla değişmeden önce 2.6.1995-16.132.1997 döneminde geçerli olan miktar) 500.000.- Lira

(*) (4108 sayılı Kanunla değişmeden önceki fıkra)

(3505 sayılı Kanunun 2(inci maddesiyle değişen fıkra) (10.12.1988 tarihinden geçerli olmak üzere) Yapılacak takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan 50.000.- liraya kadar (50.000.- lira dahil), amme alacakları, amme idarelerinde terkin yetkisini haiz olanlar tarafından tahsil zaman aşımı, süresi beklenilmeksizin terkin olunabilir.(*)

(*)(3506 sayılı Kanunla değişmeden önce1.1.19821-10.12.1988 döneminde geçerli olan miktar) 2.500.- lira

(*) (2347 sayılı Kanunla değişmeden önce 1.1.1981 tarihine kadar uygulanan miktar) 25.- lira.

--------------------------------------

(**) (3505 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)

Madde 106 - (2347 sayılı Kanunun 10'uncu maddesiyle değişen ve 1.1.1981 -10.12.1988 döneminde geçerli olan madde) Yapılan takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan 25 liraya kadar olan (25 lira dahil) amme alacakları, amme idarelerinde terkin salahiyetin haiz olanlar tarafından terkin olunur.

Terkin salahiyetini haiz olanlar bu salahiyetlerin tamamını veya bir kısmını mahalli makamlara bırakabilirler.

(**) (2347 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli)

---------------------------------------------------

Tahsil imkansızlığı sebebiyle terkin:

MADDE 106 - Yapılan takip sonunda tahsili imkansız veya tahsili için yapılacak giderlerin alacaktan fazla bulunduğu anlaşılan 25liraya kadar olan (25 lira dahil) amme alacakları, amme idarelerinde terkin salahiyetini haiz olanlar tarafından terkin olunur.

Terkin salahiyetini haiz olanlar bu salahiyetlerin tamamını veya bir kısmını mahalli makamlara bırakabilirler.

---------------------------------------------------

İKİNCİ BÖLÜM

YASAKLAR VE CEZALAR

Sırrın ifşası:

MADDE 107 - bu kanunun tatbikinde vazifeli bulunan kimseler, bu vazifeleri dolayısıyla amme borçlusunun ve onunla ilgili kimselerin şahıslarına,mesleklerine, işlerine, muamele ve hesap durumlarına ait öğrendikleri sırlarla gizli kalması lazım gelen diğer hususları ifşa ettikleri takdirde 2 aydan 6 aya kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

Bu sırları kendileri veya başkaları için menfaat temini maksadı ile ifşa edene beş aydan iki seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve bu suç faillerine birinci fıkra hükümlerine göre bir daha devlet hizmetinde kullanılmamalarına karar verilir.

(4369 sayılı Kanunun 82/2'nci maddesiyle 29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere üçüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.) (*)

4369 sayılı Kanunun 82/2'nci maddesiyle 29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere dördüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.) (**)

4369 sayılı Kanunun 82/2'nci maddesiyle 29.7.1998 tarihinden geçerli olmak üzere beşinci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.) (***)

-------------------------------------------------

(*) (4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki üçüncü fıkra)

(3946 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen fıkra) (30.12.1993 tarihinden geçerli olmak üzere) ödeme müddetinin bitin tarihinden itibaren altı ay geçmesine rağmen, gelir vergisi,i kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve bunların ferileri ve cezaları ile bu vergiler dışında kalan ve vergi, resim, harç niteliğinde olmaya dieram aacalarını ödemeyen amme borçlularının ad ve unvanları ile borç miktarları, yılda en çok bir defa Maliye Bakanlığı'nca topluca ilan edilebilir.

(**) (4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki dördüncü fıkra)

(3946 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen fıkra) (30.12.1993 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu ilan sırın ifşaı ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi mahremiyetinin ihlali sayılmaz.

(***) (4369 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki beşinci fıkra)

(3946 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen fıkra) (30.12.1993 tarihinden geçerli olmak üzere) maliye Bakanlığı, ilan edilecek amme alacaklarını nevileri ve asgari miktarı itibariyle sınırlamaya, ilanın şeklini aılaaı yr ve zamn ie iğe uu ve salrı tspt etmeye yetkilidir.

-------------------------------------------------

Artırmalara katılamayacak ve artırmalardan mal satın alamayacak olanlar:

MADDE 108 - Bu kanun tatbikinde vazifeli bulunan kimseler, bu kanun gereğince paraya çevrilecek malların artırmasına ne kendi adlarına, ne de diğer kimseler ad ve hesabına iştirak edemeyecekleri ve bu artırmalarda a saı laackarı gibi,bumalrı çnü şahıslar vasıtasıyla veya üçüncü şahıslara satın aldırıp onlardan beş sene müddetl efer sretiyle dahi satın alamazlar. Bu memnuniyet, bunların eşlerine ve üçüncü dereceye kadar (Bu derece dahil) kkkan ve rıhri hısımlarına da şamildir. Bu meniet iafn yapılan ihalelerin 99'uncu maddeye göre feshi istenebilr.

Bu madde hükmüne yırı hareket edenler üç aydan üç yıla kadar hapis ve altı aydan üç yıla kadar memuriyetten mahrumiyet cezası ile cezalandırılırlar.

Takdir muamelelerine ve kararlara iştirak edemeyecek olanlar:

MADDE 109 - Bu kanunun tatbikatında satış komisyonu reis ve azasiyle, bilirkişiler ve yine bu kanunun tatbiki münasebetiyle kendilerine intikal edecek hadislrn krr bağlanmasına itiraz komisyonları reis ve azası:

1 - Kendilerine, nişanlılarına ve boşanmış olsalar bile eşlerine,

2 - Kan veya sıhri usul ve füruuna, evlatlığına veya kendisini evlat edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (Bu derece dahil) sıhri hısımlıkta bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalmış olsa bile üçüncü (Bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına,

3 - Kanuni temsilcisi veya vekili bulundukları kimselere

Ait işlerin takdir muamelelerieve uişler akına vrieck arrlra iştirak edemezlr.

Amme alacağının tahsiline engel olanlar:

MADDE 110 - Amme alacağının tahsili için hakkında takip muamelelerine başlanan borçlu kısmen veya tamamen veya tamamen tahsile engel olmak veya tahsili zorlaştırmak maksadıyla mallarından bir kısmını veya tamamını:

1 - Mülkünden çıkararak, telef ederek yahut değerden düşürerek gerçek surette,

2 - Gizleyerek kaçırarak muvazaa yolu ile başkasının uhdesine geçirilerek veya aslı olmayan borçlar ikrar ederek, yahut alındılar vererek gerçeğe aykırı surette, varlığını yok eder veya azaltır ve geri kalan mallar borcu karşılamaya yetmezse üç aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır ve tevellüt eden zarar ise verilecek ceza yarısına kadar indirilerek, eğer pek fahiş ise yarısına kadar artırılarak hüküm olunur.

Gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlar:

MADDE 111 - Bu kanuna göre istenen mal bildirimini gerçeğe aykırı surette yapanlarla, yaşayış tarzları mal bildirimine uymayanlar sulh işlerine bakan mahkemelerce bir aydan bir seneye kadar hapis ile cezalandırılırlar. Mal edinme ve artmalarını bildirmeyenler:

MADDE 112 - Usulü dairesinde mal bildiriminde bulunduktan sonra, edinilen mallarla, her türlü mallarında, kazanç ve gelirlerinde olan artmaları 61'inci madde hükümleri gereğince zamanında bildirmemek suretiyle amme alacağının tahsilini engellemiş veya zorlaştırmış olanlar sulh işlerine bakan mahkemelerce bir aydan bir seneye kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.

Amme borçlusuna ait ellerinde bulundurdukları malları bildirmeyenler:

MADDE 113 - Amme borçlusuna ait ellerinde bulundurdukları malları 55 inci maddenin son fıkrası gereğince yapılan talebe rağmen bildirmeyenler sulh işlerine bakan mahkemelerce 15 günden 6 aya kadar hafif hapis cezasıyla cezalandırılırlar.

İstenecek bilgileri vermeyenler:

MADDE 114 - Kendisine ödeme emri tebliğ olunan ve malı olmadığı yolunda bildirimde bulunan amme borçluları bu bildirim ile birlikte veya bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde:

1 - En son kanuni ikametgah ve iş adreslerini,

2 - Varsa devamlı mükellefiyetleri bulunan diğer tahsil dairelerini ve amme idarelerini ve bunlardaki hesap ve kayıt numaralarını bildirmek, nüfus kayıt suretini vermek mecburiyetindedirler.

Bu vazifeyi makbul bir özre dayanmadan zamanında yerine getirmeyenler sulh işlerine bakan mahkemelerce bir aya kadar hafif hapis veya 100 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.

Suçların takibi:

MADDE 115 - 110 ilâ 114'üncü maddelerde yazılı suçlar, alacaklı amme idaresinin o mahaldeki en büyük memurunun ihbarı üzerine Cumhuriyet Savcılığı tarafından takip olunur.

Bu suçlar bir hükmi şahsın idare ve muamelelerine görme sırasında işlenmiş ise ceza, hükmi şahsın ortaklarından, mümessil ve vekillerinden tasfiye, memurlarından idare meclisi reis ve azasından, murakıp ve müfettişlerinden veya müstahdemlerinden muameleyi yapmış olanlar hakkında hüküm olunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SON HÜKÜMLER

Kaldırılan kanun ve hükümler:

MADDE 116 - Aşağıda yazılı kanun ve hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

1 - 5 Ağustos 1325 tarihli Tahsili Emval kanunu,

2 - 2 Şaban 1327 tarihli Tahsili Emval Kanununun 11 ve 17'nci maddelerine müzeyel fıkrat hakkındaki 18 Kanunusani 1331 tarihli Kanun,

3 - 26.6.1332 tarihli Maddin Nizamnamesinin 57'nci maddesi,

4 - 19 teşrinisani 1336 tarihli ve 48 sayılı Kanun,

5 - 1 Teşrinievvel 1337 tarih ve 156 sayılı Kanun ile 26.1.1939 tarih ve 3586 sayılı Kanunun 2'nci maddesi,

6 - 20.6.1933 tarih ve 2184 sayılı Kanun,

7 - 23.12.1934 tarih ve 2656 sayılı Kanun,

8 - 4.7.1934 tarih ve 2560 sayılı Kanunun 2'nci maddesi,

9 - 4.7.1934 tarih ve 2566 sayılı Kanunun 12'nci maddesi,

10 - 23.12.1935 tarih ve 2871 sayılı Kanunun 6'ncı maddesinin son fıkrası,

11 - 21.8.1940 tarih ve 3911 sayılı Kanun ve bu kanunun 3'üncü maddesi ile ilga edilen su veri tahsiliyesi bir kanunu mahsus ile muayyen olmayan tekalif ve rüsum hakkındaki 12 kanunusani 1331 tarihli Kanun,

12 - 7.6.1949 tarih ve 5432 sayılı vergi Usul kanununun 103'üncü maddesinin son fıkrasının, (mükellefin yapacağı vergi ödemeleri kabul olunmaz) hükmü ile 352'nci maddesi ve 377'nci maddesinin teminat olarak alınacak mallara ait hükümleri,

13 - İcraat ve mukataatı vakfiyenin vergi ile birlikte tahsiline dair 27 rebiul evvel 1331 tarihli kanunun mukakat ile bu kanunu muadil 16 Ramazan 1332 ve 26 Temmuz 1330 tarihli Kanun,

14 - Kanunların vergi, resim ve harçların tahsil gecikme zammına ve tahsil zamanaşımına müteallik hükümleri.

Erken Ödemede İndirim

EK MADDE 1 - (4179 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle eklenen madde) (1.10.1996 tarihinden geçerli olmak üzere) Amme alacağının kanuni ödeme süresinden önce ödenmesinde, aşağıda belirtilen indirim ve esaslar uygulanır:

1. Erken ödemelerde indirim ödeme tarihinden kanuni ödeme süresinin son gününe kadar her gün için aylık (97/9942 sayılı Kararla değişen oran)(1.10.1997 tarihinden geçerli olmak üzere) % 0 (*) oranında uygulanır.

2. Kanuni ödeme süresinin sonunda artakalan tutarlar, erken ödeme sayılır ve diğer amme alacaklarına mahsup edilinceye kadar (1) numaralı bende göre işlem yapılır. Nakden iadelerde indirim uygulanmaz.

3. İndirim uygulanacak sürelerin hesabında bir ay 30 gün olarak kabul edilir ve ödemenin yapıldığı gün dikkate alınmaz.

4. Bakanlar kurulu; (1) numaralı bentte yazılı oranı sıfıra kadar indirmeye, % 8'e kadar artırmaya, amme alacaklarının nevi ve vadeleri itibariyle farklı oranlar tespit etmeye yetkilidir.

5. Bu madde hükümlerinden yararlanacak amme alacaklarını nevileri ve dönemleri itibariyle sınırlamaya,münhasıran tahakkuk eden amme alacakları için uygulatmaya, indirimin yapılma şekli ve zamanı ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

---------------------------------------

(*) (97/9942 sayılı karar ile değişmeden önceki oranı) % 4

---------------------------------------

Tahsili Emval Kanununa göre başlamış takipler:

GEÇİCİ MADDE 1 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel tahsili Emval Kanununa göre başlamış takiplere ait müteakip muameleler bu kanunun hükümleri dairesinde cereyan eder.

Bu Kanunun neşri tarihinde gecikme zammına dahil olmayan amme alacakları:

GEÇİCİ MADDE 2 - bu Kanunun 51 inci maddesindeki gecikme zamları, halen gecikme zammına tabi olmayan muaccel amme alacaklarından bu Kanunun neşri tarihinde ödenmemiş olanların, neşir tarihinden itibaren altı ay içinde ödenmeyenleri hakkında da tatbik olunur.

Bu Kanuna göre takip edilecek vakıf mukataa ve müecceleleri:

GEÇİCİ MADDE 3 - Vakıflar idaresince tahakkuk ettirilip mükelleflerine şahsen veya bulunmadıkları takdirde ilanen, tebliğ olunup da tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde ödenmeyen vakıf mukataa ve müeccelleri hakkında da bu Kanun hükümleri tatbik olunur.

GEÇİCİ MADDE 4 - (410 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen madde) Gelir , kurumlar, dahilde alınan istihsal, nakliyat ve banka ve sigorta muameleleri vergilerinden 1.1.1962 tarihinde vadesi geçmiş borcu bulunanlardan 48 inci maddeye göre yaptıkları tecil talepleri bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce reddedilmiş olanlar ile haklarında aynı madde uygulanmış bulunanların (İktisadi Devlet Teşebbüsleri hariç) bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil dairesine yazı ile müracaat etmeleri şartı ile son durumları yeniden incelenir.

Bu inceleme sonunda, zor durumda bulundukları anlaşılanların, bakiye borçları (Bu Kanunun şümulüne giren borçlardan 1.1.1962 tarihi ile Kanunun yürürlük tarihi arasında cebren veya rıza en tahsilat yapılmış ise taksitlendirmek suretiyle tecil edilecek miktar borç bakiyesidir.) Maliye Bakanlığınca 48 inci maddedeki iki yıl kaydı ile bağlı olmaksızın; 1962 bütçe yılı sonunu tecavüz etmeyecek şekilde, taksitlendirilmek suretiyle münasip müddetle bir defaya mahsus olmak üzere tecil olunabilir.

Kanunun teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlanması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.

Maliye Bakanlığı bu madde ile tanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen mahalli teşkilata devredebilir.

Tecil şartlarına riayet edilmemesi, tahsil dairesince yapılacak yazılı tebliğ üzerine 15 gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur.

GEÇİCİ MADDE 5 - (85 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen madde) Gelir, kurumlar ve dahilde alınan istihsal vergilerinden 1.1.1962 tarihinde vadesi geçmiş bulunan sınai işletmeler borçlularından (iktisadi Devlet Teşebbüsleri hariç) 48 inci maddeye göre yaptıkları tecil talepleri 40 sayılı Kanunun yürürlülüğünden önce reddedilmiş olanlarla hatlarında mezkûr madde hükmü uygulanmış bulunanlar ve geçici 4 üncü maddeye göre yaptıkları tecil talepleri reddedilmiş olanlarla, haklarında

mezkûr madde hükmü uygulanmış bulunanlar bu kanunun yürürlülüğü tarihinden itibaren bir ay içinde Maliye vergi tahsil dairelerine yazı ile müracaat etmeleri şartıyla son durumları yeniden incelenir.

Yapılan incelemede, borçlunun mevcut sınai, tesisi satılmaksızın veya sınai tesisin faaliyetinin devamına imkan bırakmayacak veya ağır şekilde sekteye uğratacak tedbirlere baş vurulmaksızın borcunu ödemeyeceği anlaşıldığı takdirde bir defaya mahsus olmak üzere bakiye borçları (500.-) bin liraya kadar (500.000.- lira dahil) olanların borçları Maliye Bakanlığınca, (500.-) bin liradan yukarı olanların borçları Bakanlar Kurulunca (5) seneye kadar tecil olunabilir. Gerekirse taksitlerin tahsiline en çok üçüncü yıl sonunda başlanır.

Evvelce faaliyette bulunduğu halde bu Kanunun yürürlülüğü tarihinde mali imkansızlıkları yüzünden faaliyetini tatil etmiş bulunan sınai müesseselerin bu hükümden istifadeleri, tecil muamelesinin ikmalinden itibaren en geç (6) ay içinde tekrar faaliyete geçmelerine bağlıdır.

Kanunun, teminat istenmesi, faiz aranması, haczedilmiş malların teminat yerine geçmesi, teminatın değiştirilmesi ve değerini kaybeden teminatın tamamlanması ile ilgili hükümleri mahfuzdur.

Maliye Bakanlığı bu madde ile tanınan tecil yetkisini kısmen veya tamamen mahalli teşkilatına devredebilir.

Tecil şartlarına riayet edilmemesi, vergi tahsil dairelerine yapılacak yazılı tebliğ üzerine (15) gün içinde değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur.

GEÇİCİ MADDE 6 - (2975 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle eklenen madde) Bu Kanunun değişik 51 ve 52 inci madde hükümleri 1.3.1984 tarihinden önce vadesi geldiği halde ödenmemiş amme alacakları hakkında da 4.3.1984 tarihinden itibaren uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 7 - (3946 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle eklenen madde) (30.12.1993 tarihinden geçerli olmak üzere) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu kanunun 3505 sayılı kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilir ve bu alacaklara asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlara gecikme zammı tatbik edilmez.

Yürürlük

MADDE 117 - Bu Kanun 1 Ocak 154 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütmeye memur olanlar:

MADDE 118 - Bu kanun hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.

AMME ALACAKLARININ TAHSİL

USULÜ HAKKINDA KANUN İLE İLGİLİ

TAHSİLAT GENEL TEBLİĞLERİ

MALİYE VE GÜMRÜK BAKANLIĞINDAN:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 378

(26 Aralık 1991 tarih ve 21093 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır)

Bilindiği üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Gecikme Zammı, nispet ve hesabı" başlıklı 51 inci maddesiyle Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için maddede belirtilen nispetlerde gecikme zammı uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Gecikme zammı nispeti; 30.12.1989 tarih ve 20388 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 89/14915 sayılı bakanlar Kurulu kararıyla 1.1.1990 tarihinden geçerli olmak üzere vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 7 olarak belirlenmiş olup halen bu nispetin uygulanmasına devam edilmektedir.

Gecikme zammı uygulamasında bazı tereddütlerin meydana geldiği anlaşıldığından aşağıdaki hususların açıklanması uygun görülmüştür.

A) GECİKME ZAMMI MÜESSESESİNDE ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK YAPAN 3505 SAYILI KANUNUN 24 ÜNCÜ MADDESİYLE İLGİLİ AÇIKLAMALAR.

10.12.1988 gün ve 20015 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapan 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası;

"İçinde bulunulan yıl sonuna kadar ödenmemiş olan gecikme zammı ile gecikme faizi, müteakip yılın başından itibaren doğmalarına neden olan amme alacağı gibi addolunur ve bu amme alacağı, tebliğ edilmeksizin tahakkuk eder. Tahakkuk eden bu amme alacağına üzerinden hesaplandıkları amme alacağı aslına uygulanan yukarıdaki hükümler aynen uygulanır."

şeklinde değiştirilmiş ve bu değişiklik; Kanunun 35 inci maddesi uyarında da 10.12.1988 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Yapılan bu değişiklik 3505 sayılı Kanunun yayımlandığı 10.12.1988 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, bu tarihe kadar ödenmemiş olan gecikme zammı ve gecikme faizleri için, "İçinde bulunulan yıl" tabirinden 1988 yılının bitimi olan 31.12.1988 tarihinin sonuna kadar geçen süre, anlaşılmış ve 31.12.1988 tarihi sonuna kadar ödenmemiş bulunan gecikme zam ve faizleri 1.1.1989 tarihi itibariyle asıl addolunmuştur.

Buradan hareketle de vade tarihi 10.12.1988 tarihinden önce olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizleri hakkında da 6183 sayılı Kanunun 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmü uygulanmıştır.

Anılan fıkra hükmünün ne şekilde uygulanacağına ilişkin açıklamalara ise 9.2.1989 tarih ve 73 seri numaralı Uygulama İç Genelgesinde yer verilmiştir.

İçinde bulunulan yıl sonuna kadar ödenmemiş olan gecikme zammı ve faizlerinin asıl addolunma işlemine tabi tutularak bu tutarlara da ödeme yapılıncaya kadar gecikme zammı uygulanması yönünde tahsil dairelerince yapılan işlemler, Kanunun 10.12.1988 tarihinde yürürlüğe girdiği ve bu nedenle geçmişe uygulanamayacağı iddialarıyla amme borçluları tarafından yargı mercileri nezdinde ihtilaf konusu yapılmıştır.

Yargı mercilerince verilen ve müstakar hale geçen kararlarda, "3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 10.12.1988 tarihinden önce vadesi geldiği halde ödenmemiş olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizleri hakkında mezkur madde hükmünün uygulanmayacağı" yönünde görüş birliğine varılmıştır.

Yargı mercilerince verilen kararlarda yer alan gerekçeler de dikkate alınarak uygulamaya aşağıda belirtilen şekilde yön verilmesi kararlaştırılmıştır.

1- Vade tarihi 3505 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 10.12.1988 tarihinden önce olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizleri hakkında 6183 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle değişik 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmü uygulanmayacaktır.

Vade tarihi 10.12.1988 tarihinden önce olan ve ödeme müddeti içinde ödenmemiş bulunan kamu alacaklarına vade tarihinden ödeme tarihlerine kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi hükmüne göre gecikme zammı tatbik edilecek, ancak bu gecikme zamları asıl addolunma işlemine tabi tutulmayacak, söz konusu gecikme zamlarının takip ve tahsiline devam edilecektir.

2- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 inci maddesine göre hesaplanan ve 10.12.1988 tarihinden önce tahsil edilebilir hale gelen gecikme faizleri için de asıl addolunma işlemi yapılmayacak ve tahsil edilebilir hale geçen tutar üzerinden takip ve tahsili sağlanacaktır.

3- Vade tarihi 10.12.1988 tarihinden önce olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zammı ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizlerinden 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilenler, öncelikle doğmalarına neden olan kamu alacağı aslına, aslın ödenmiş olması halinde ise bu alacaklara uygulanan gecikme zamlarına mahsup edilecek, mahsup sonrası iadesi gereken bir tutar bulunması halinde ise 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesine göre ret ve iade edilecektir.

Belirtilen bu esaslar çerçevesinde; ret ve iade edilecek olan kamu alacaklarının 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre tecil edilerek tahsil edilmiş olması halinde, ret ve iade edilecek miktara tecil faizleri de dahil edilecektir.

4- Vadesi 10.12.1988 tarihinden önce olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizlerinin 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre tahakkuk ettirilmesi ve yeniden gecikme zammına tabi tutulması nedeniyle bu genel tebliğin yayımlandığı tarih itibariyle yargı mercilerine nezdinde yaratılan ihtilaflar ile ilgili olarak;

a) İdarece yaratılan ihtilaflardan vazgeçilecek ve yeni ihtilaf yaratılmayacaktır. Bu alacaklara vade tarihlerinden ödeme tarihlerine kadar geçen süre için gecikme zammı hesaplanarak takip ve tahsil işlemlerine devam edilecektir.

b) İhtilaflı olmasına rağmen tahsil edilmiş bulunanlar hakkında genel tebliğin A/3 bölümünde yer alan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

c) 10.12.1988 tarihinden önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizlerine uygulanan gecikme zamları için yaratılan ihtilaflardan da vazgeçilerek ve bu gecikme faizlerine ayrıca gecikme zammı uygulanmayacaktır.

5- Vade tarihi 10.12.1988 tarihinden önce olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten önce tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizlerine 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi gereğince uygulanan ve 1.1.1989 ile 1.1.1990 tarihinde asıl addolunan tutarlar ile ilgili olarak 3689 sayılı Kanunun Geçici 1 inci maddesi uyarınca yapılan ödemeler anılan Kanunda yer alan "Bu Kanun kapsamına giren alacaklar ile ilgili olarak bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılan tahsilat tutarları ile bu Kanuna göre yapılan ödemeler mükellefe ret ve iade edilmez." hükmü uyarınca mükelleflere iade edilmeyecektir.

6- Vade tarihi 10.12.1988 tarihinden sonra olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten sonra tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizleri için 6183 sayılı Kanunun 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle değişik 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmünün uygulanacağı tabiidir.

7- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 inci maddesine göre hesaplanan gecikme faizi ile ilgili açıklamaları içeren 3.11.1989 tarih ve 1989/15 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu İç Genelgesinde belirtilen işlemlere devam edilecektir.

B) GECİKME ZAMMI TATBİKİNDE SÜRELERİN HESAPLANMASI:

1- Ödeme Süresinin Son Gününün Ayın Son Gününe Rastlaması:

Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi gereğince, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar geçen süre için maddede belirtilen nispette her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanmaktadır.

Gecikme zammı nispeti her aya ayrı ayrı tatbik edileceğinden gecikme zamlarının hesabında sürelerin tespiti önem arz etmektedir.

6183 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile, 213 sayılı Vergi usul Kanununa atıfta bulunarak, aksine bir hüküm bulunmadıkça bu Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında anılan Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 18/2 inci maddesinde "Süre hafta veya ay olarak belli edilmişse başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter. Sürenin bittiği ayda başladığı güne tekabül eden bir gün yoksa süre o ayın son gününün tatil saatinde biter." hükmü yer almaktadır.

Buna göre, kamu alacaklarının vade tarihleri ayın son günleri dışında olan bir tarihe rastladığı taktirde, izleyen aylarda sürenin başladığı güne tekabül eden bir gün bulunduğundan gecikme zammı hesabında herhangi bir problemle karşılaşılmamaktadır.

Örneğin, vade tarihi 25 Nisan olan bir amme alacağı bu tarihte ödenmediği taktirde, izleyen her ayın 25 inci günleri esas alınarak, aylık dönemler halinde ödeme tarihine kadar gecikme zammı hesaplanacaktır.

Ancak, kamu alacaklarının vade tarihlerinin ayın son günlerine rastlaması halinde ise bir aylık müddetin hesaplanmasında farklı uygulamalar yapıldığı anlaşıldığından bu hususun açıklanması gerekli görülmüştür.

Vade tarihlerinin ayın son gününe rastlaması halinde, izleyen ayın 30 veya 31 gün sürmesi gecikme zammı hesabını etkilememekte, ayın son gününe kadar ödeme yapıldığı takdirde bir aylık zammı alınması gerekmektedir. 6- Vade tarihi 10.12.1988 tarihinden sonra olan kamu alacaklarına uygulanan gecikme zamları ile bu tarihten sonra tahsil edilebilir hale geldiği halde ödenmemiş bulunan gecikme faizleri için 6183 sayılı Kanunun 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesiyle değişik 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükmünün uygulanacağı tabiidir.

B) GECİKME ZAMMI TATBİKİNDE SÜRELERİN HESAPLANMASI:

1- Ödeme Süresinin Son Gününün Ayın Son Gününe Rastlaması:

Gecikme zammı nispeti her aya ayrı ayrı tatbik edileceğinden gecikme zamlarının hesabında sürelerin tespiti önem arz etmektedir.

Vade tarihlerinin ayın son gününe rastlaması halinde, izleyen ayın 30 veya 31 gün sürmesi gecikme zammı hesabını etkilememekte, ayın son gününe kadar ödeme yapıldığı takdirde bir aylık zammı alınması gerekmektedir. Buna göre, ayın son gününün 30 ve 31 olması ve hatta Şubat ayının 28 ya da 29 gün sürmesinin hesabını etkilememesi, vadenin bitim tarihini izleyen hesaplanması gerekmektedir.

Bir örnekle belirtecek olursak,

31 Ocak 1991 vadeli bir amme alacağı 30 Mayıs 1991 tarihinde ödendiği taktirde;

1 Şubat 1991 - 28 Şubat 1991 tarihleri arasındaki 1 inci ay için % 7

1 Mart 1991 - 31 Mart 1991 tarihleri arasındaki 2 inci ay için % 7

1 Nisan 1991 - 30 Nisan 1991 tarihleri arasındaki 3 üncü ay için % 7

1 Mayıs 1991 - 31 Mayıs 1991 tarihleri arasındaki 4 üncü ay için % 7

olmak üzere, toplam (7x4=) % 28 nispetinde gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir.

2- Ödeme süresinin Son Gününün Tatile Rastlaması:

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 18 inci maddesinde "Vergi kanunlarında yazılı süreler aşağıdaki şekilde hesaplanır.

...............

4- Resmi tatil günleri süreye dahildir. Şu kadar ki, sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takip eden ilk iş gününün tatil saatinde biter" hükmü yer almaktadır.

Buna göre herhangi bir sürenin son gününün resmi tatile rastladığından söz edilebilmesi için o sürenin, vergi kanunlarında ya da amme alacağının doğmasına neden olan özel kanunlarında yer alması gerekmektedir.

Dolayısıyla, ödeme süresinin son günü olan vade tarihinin tatile rastlaması halinde süre, tatili takip eden ilk iş gününün tatil saati sonuna kadar uzamaktadır.

Bunun dışında, gecikme zammı hesaplanması sırasında vade tarihini izleyen aylardan herhangi birinde vade tarihine tekabül eden günün tatile rastlaması hesabı etkilememekte, başka bir anlatımla sürenin uzadığını kabul etmeye imkan bulunmamaktadır.

Örneğin: Gelir Vergisi üçüncü taksitinin ödeme süresinin son günü 30 Eylül tarihidir. Bu tarihin resmi tatile rastlaması halinde tatili izleyen ilk iş gününün tatil saatine kadar yapılan ödemelerden gecikme zammı tahsil edilmemektedir.

Ancak Gelir Vergisi üçüncü taksitinin, 30 Eylül tarihini izleyen aylardan olan Kasım ayının 30 uncu gününün resmi tatil olması nedeniyle 1 Aralık tarihinde ödenmesi halinde; 30 Kasım tarihinin, vergi kanunlarında yazılı ödeme süresi ile bir ilgisi olmadığından, bu şekildeki ödemelerde 3 aylık gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir.

Buna göre, ayın son gününün 30 ve 31 olması ve hatta Şubat ayının 28 ya da 29 gün sürmesinin hesabını etkilememesi, vadenin bitim tarihini izleyen hesaplanması gerekmektedir.

Bir örnekle belirtecek olursak,

31 Ocak 1991 vadeli bir amme alacağı 30 Mayıs 1991 tarihinde ödendiği taktirde;

1 Şubat 1991 - 28 Şubat 1991 tarihleri arasındaki 1 inci ay için % 7

1 Mart 1991 - 31 Mart 1991 tarihleri arasındaki 2 inci ay için % 7

1 Nisan 1991 - 30 Nisan 1991 tarihleri arasındaki 3 üncü ay için % 7

1 Mayıs 1991 - 31 Mayıs 1991 tarihleri arasındaki 4 üncü ay için % 7

olmak üzere, toplam (7x4=) % 28 nispetinde gecikme zammı hesaplanması gerekmektedir.

2- Ödeme süresinin Son Gününün Tatile Rastlaması:

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 18 inci maddesinde "Vergi kanunlarında yazılı süreler aşağıdaki şekilde hesaplanır.

...............

4- Resmi tatil günleri süreye dahildir. Şu kadar ki, sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takip eden ilk iş gününün tatil saatinde biter" hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla, ödeme süresinin son günü olan vade tarihinin tatile rastlaması halinde süre, tatili takip eden ilk iş gününün tatil saati sonuna kadar uzamaktadır.

C) KÖYLERDE GECİKME ZAMMI

Bilindiği üzere 6183 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde "Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek vergiler hariç olmak üzere belediye sınırları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafında tahsil olunan amme alacakları ödeme süresi içinde ödenmediği takdirde bunlar için yalnız % 10 gecikme zammı uygulanır.

Ödeme müddeti geçmiş olmasına rağmen tahsildarın gidemediği köylerdeki borçlulara bu zam, tahsildarın ilk uğradığı zaman içinde borçlarını ödemedikleri takdirde tatbik olunur." hükmü yer almaktadır.

359 seri numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde Gelir, Kurumlar, Gider Vergileri hariç olmak üzere belediye hudutları dışında kalan köylerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan amme alacakları müddeti içinde ödenmediği takdirde bunlar için sadece % 10 gecikme zammı uygulanacağı belirtilmiştir.

Madde hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden köylerde gecikme zammı uygulamasına tabi olmayacak vergiler yeniden belirlenmiştir.

Buna göre, Gelir, Kurumlar, Katma Değer Vergileri ile Motorlu Taşıtlar Vergisi hariç olmak üzere, belediye hudutları dışında kalan köylerde tahsildarlar tarafından tahsil olunan amme alacakları ödeme müddeti içinde ödenmediği takdirde bunlar için sadece % 10 gecikme zammı, Gelir, Kurumlar, Katma Değer Vergileri ile Motorlu Taşıtlar Vergisinden borçlu olup da köylerde oturan mükelleflerden borçlarını ödeme müddeti içinde ödemeyenlerin borçlarına 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi uyarınca gecikme zammı tatbik edilecektir.

Diğer taraftan, köylerde gecikme zammı uygulamasına tabi kamu alacaklarına 53 üncü madde hükmü uyarınca uygulanacak olan % 10 gecikme zamları için 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi hükmünün uygulanması söz konusu değildir.

Zira, 10.12.1988 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında değişiklik yapmış ve 51 inci madde hükmüne göre uygulanan gecikme zamları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112 inci maddesine göre hesaplanan gecikme faizlerini kapsayacak şekilde anılan maddeye hüküm sevk etmiştir.

Bu itibarla köylerde uygulanan % 10 nispetindeki gecikme zamlarının asıl addolunma işlemleri yapılmayacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 379

( 13 Ocak 1993 Tarihli ve 21464 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.)

Bilindiği üzere, 5682 sayılı Pasaport Kanununun 7 ve 22 inci maddeleri gereğince vergi borçları nedeniyle yurt dışına çıkmaları mahzurlu görülenler hakkında yapılacak işlemler 346, 353, 365 ve 368 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğleri ile açıklanmıştı.

Ancak, bakanlığımıza intikal eden olaylardan; vergi borcu nedeniyle yurt dışına çıkma yasağı konulmasına ilişkin işlemlerde bazı aksamalar olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle; uygulamanın aşağıda belirtildiği şekilde yürütülmesi uygun görülmüştür.

1 - Mükelleflerin yurt dışına çıkmasını engelleyen vergi borcu miktarı 1.000.000.- liradan 50.000.000.- liraya çıkarılmıştır.

Buna göre, geçici olarak yurt dışına çıkmak isteyen mükelleflerden, vergi borcu miktarı 50.000.000.- liradan az olanların isimlerinin Emniyet Makamlarına intikal ettirilmemesi,

Vergi borcu 50.000.000.- liradan az olan mükelleflerin geçici olarak yurt dışına çıkmalarına mani olunmak üzere bu Tebliğin yayımı tarihinden önce emniyet Makamlarına tebligat yapılmış olunması halinde ise bu tebligatın derhal geri alınması,

gerekmektedir.

2 - Vergi borcu 50.000.000- lira ve daha fazla olduğu için yurt dışına çıkmaları sakıncalı görülen mükelleflerin bu borçlarını karşılayacak miktarda 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre teminat göstermeleri halinde yurt dışına çıkmalarına izin verilmesi ve bu durumun derhal ilgili Emniyet Makamlarına bildirilmesi gerekmektedir.

3 - Yurt dışına çıkma yasağı konulmasındaki amacın kamu alacağının tahsilini güvence altına almak göz önünde bulundurularak; Emniyet Makamlarına verilecek bilgilerde; borçlunun adı, soyadı, baba ve ana adı, doğum tarihi, iş ve ikametgah yerleri, vergi borcunun mahiyeti ve miktarı, yılı nevi ve vadesinin eksiksiz olarak bildirilmesi zorunludur.

Bu bilgilerden herhangi birinin eksik olması halinde, Emniyet Makamlarınca tahdit konulmayarak eksik bilgiler tamamlatılmak üzere evrakın derhal ilgili Defterdarlığa iade edilmesi gerekmektedir.

4 - Yurt dışına çıkmalarına mani olunan kişilere keyfiyet ayrı bir yazı ile bildirilerek borçlarının mahiyeti, yılı, miktarı ve vadesi ile ne şekilde tasfiye olunabileceği, çıkış tahdidinin kaldırılması için ne gibi işlemler yapılması gerektiği belirtilecek ve bu şekilde amme alacağının daha çabuk tahsil edilmesine çalışılacaktır.

5 - Yurt dışına çıkmaları yasaklanan mükelleflerin borçları dikkatle takip edilerek, borcun ödenmesi terkini, teminat altına alınması, tahsil zamanaşımına uğraması gibi tahdit konulmasını gerektiren nedenlerin ortadan kalkması halinde durum derhal ilgili Emniyet Makamlarına bildirilerek mükelleflerin mağdur duruma düşmelerinin önlenmesi gerekmektedir.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No.: 380

Bilindiği üzere 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanunun 41 inci maddesinde, Maliye Bakanlığının tayin edeceği yerlerde nevilerini belirleyeceği amme alacaklarının bankalar ve postaneler vasıtasıyla ödenebileceği Bakanlıkça uygun görülmesi halinde ödemenin çizgili çek kullanmak suretiyle yapılabileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun 42 inci maddesinde de, çizgili çekle yapılan ödemelerin Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu, alacağın teşhisine yaramak ve Ticaret kanununa aykırı olmamak üzere çek üzerine dercedilecek malumatı tespit etmeye Bakanlığımızın yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlığımızca daha önce yayınlanan muhtelif genel tebliğlerle mükelleflerin vergi borçlarını daha kolay ödemelerini sağlamak amacıyla çizgili çekle ödeme yapılması uygun görülmüştür.

Diğer taraftan, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Kanunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına verdiği yetkiye istinaden bu Banka tarafından yayınlanan 1 Numaralı Tebliğde, Çek karnelerinin baskı şekline ilişkin esaslar belirlenmiş, daha sonra, Türkiye Cumhuriyet Bankasınca 16.3.1990 gün ve 20463 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2 Numaralı Tebliğ ile 1 Numaralı Tebliğde belirlenen çek karnelerinin baskı şekli kısmen değişmiştir.

Bu tebliğ ile çek karnelerinin yaprak boyutları koçan hariç en: 76 mm, Boy: 166 mm olmak üzere ve çek tutarı alanı sağ üst köşeye gelmek üzere bastırılacağı, çek karnelerinin MICR - Manyetik Mürekkepli Karakter Okuma (Magnetic Ink Character Recognition) yöntemi ve E-13B kodlama standardı kullanılarak kodlanacağı ve kodlamada hangi bilgilerin kullanılacağı ile kodlamanın nasıl yapılacağı açıklanmıştır. Bu tebliğin geçici maddesinde ise; bankalarca bastırılmış bulunan mevcut çek karnelerinin Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl süre ile kullanılabileceği, bu sürenin bitiminden önce keşide edilmiş çeklerin süresi içerisinde ibraz edilmek şartıyla bankalarca ödeneceği belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, 1 Numaralı Tebliğ uyarınca bastırılmış bulunan çeklerin kullanım süresi sona ermiştir.

Öte yandan, Bakanlığımıza intikal eden bilgilerden, Bankalar arası Takas Odaları Merkez Yönetim Kurulu'nun 28.7.1993 tarihli kararı uyarınca İstanbul Takas Odasınca sadece Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yayınlanan 2 Numaralı Tebliğe göre bastırılmış ve kodlaması yapılmış çeklerin takasa kabul edileceği, diğer çeklerin takas dışı işlem göreceği anlaşılmıştır.

Bu nedenle 6183 sayılı Kanunun Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden bu Tebliğin yayımını takip eden ayın başından itibaren çekle yapılacak ödemelerde yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca yayımlanan 2 Numaralı Tebliğe uygun olarak bastırılmış ve kodlaması yapılmış çeklerin kabul edilmesi uygun görülmüştür.

2 Numaralı Tebliğ uyarınca bastırılmamış veya bu tebliğ uyarınca bastırılmış olmakla birlikte kodlaması yapılmamış çekler ile ödeme yapılmak istenildiği takdirde bu çekler hiçbir şekilde işleme konulmayarak mükellefe iade edilecek ve ödeme yapılmamış addolunacaktır.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No.: 381

(7 Ocak 1994 tarih ve 21811 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Bilindiği gibi, 30.12.1993 gün ve mükerrer 21804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3946 Sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %9 gecikme zammı tatbik olunur. Ay kesirleri tam ay olarak hesap edilir.

Gecikme zammı 5.000 liradan az olamaz.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezaları hariç olmak üzere ceza mahiyetinde olan amme alacaklarına gecikme zammı tatbik edilmez.

Bakanlar Kurulu, gecikme zammı nispetlerini aylar itibariyle topluca veya her ay için ayrı ayrı, iki katına kadar artırmaya veya bu nispetleri % 30'una kadar indirmeye, yeniden kanuni hadlerine getirmeye ve gecikme zammı asgari miktarını 10 katına kadar artırmaya yetkilidir.

Ayrıca, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile aşağıdaki Geçici 7 inci madde eklenmiştir.

"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, bu Kanunun 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilir ve bu alacaklara asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre uygulanan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce olanlara gecikme zammı tatbik edilmez."

Bu değişikliklerle ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

I- GECİKME ZAMMI HESABI:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yapılan değişiklikle, % 7 nispetinde uygulanmakta olan gecikme zammı, % 9'a yükseltilmiştir.

Buna göre, vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 30.12.1993 tarihine kadar % 7, bu tarihten itibaren % 9 nispetinde gecikme zammı uygulanacaktır.

Ancak gecikme zammı, amme alacağının ödeme süresinin bitim tarihinden itibaren aylık olarak hesaplanmaktadır. Çeşitli amme alacaklarının ödenme sürelerindeki farklılıklar göz önüne alındığında 30.12.1993 tarihi, gecikme zammı uygulanacak bir aylık sürenin içerisinde kalabilmektedir. Bu durumda bir aylık süre 30.12.1993 tarihinden önce başlayıp bu tarihten sonra bitiyor ise, bu bir aylık süre için de eski % 7 nispeti uygulanacaktır.

Vadesi, 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlük tarihi ya da bu tarihten sonra olup vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına da vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen surete her ay için ayrı ayrı % 9 nispetinde gecikme zammı tatbik edilecektir.

Bu uygulamaya ilişkin olarak aşağıda 2 ayrı örnek verilmiştir.

ÖRNEK 1:

Vadesi 25.12.1993 tarihi olan 5.000.000 TL. tutarında Katma Değer vergisinin 6.1.1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı Kanunun yürürlüğünden önce başlayan bir aylık süre için % 7 nispeti uygulanarak hesaplanacaktır.

Buna göre, 5.000.000 TL. vergi aslı ve (5.000.000 x %7=) 350.000 TL. tutarında gecikme zammı tahsil edilecektir.

ÖRNEK 2:

25.9.1993 vadeli 2.000.000 TL. tutarında Katma Değer vergisinin 30.5.1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı şu şekilde hesaplanacaktır.

- 25.9.1993 - 25.1.1994 Tarihleri arasında her ay için %7 nispetinde olmak üzere 4 aylık süre için (4x%7=) %28,

- 25.1.1994 tarihinden itibaren her ay için %9 nispetinde olmak üzere 5 ay için (5x%9=) %45, olmak üzere toplam 9 ay için (% 28+%45=) %73 nispetinde gecikme zammı tatbik edilerek 2.000.000 TL. vergi aslı ve (2.000.000x%73=) 1.460.000 TL. tutarında gecikme zammı tahsil edilecektir. - Gecikme zammı nispetinde yapılan değişiklik 30.12.1993 tarihinde yürürlüğe girmekle birlikte yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere örnekte 25.12.1993 tarihinde işlemeye başlayan 4 üncü ay için değişiklikten önceki % 7 nispeti uygulanmıştır.

II - 3505 SAYILI KANUNUN 24 ÜNCÜ MADDESİ UYARINCA ASIL ADDOLUNAN ALACAKLAR:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen 3 üncü fıkra hükmü 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile Kanunun yayımı tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu nedenle, 1.1.1994 tarihinden itibaren asıl addolunma işlemleri yapılmayacaktır.

Ancak, 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile 6183 sayılı Kanuna eklenen Geçici 7 inci madde hükmüne göre 1.1.1990, 1.1.1991, 1.1.1992 ve 1.1.1993 tarihlerinde asıl addolunan alacakların tahsiline devam edilecektir. Aynı madde hükmü gereğince, asıl addolunan alacaklara, asıl addolundukları tarihten ödendikleri tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilecektir.

Diğer bir anlatımla, asıl addolunan alacakların tahsiline devam edileceği gibi bu alacaklara tahsil edilinceye kadar geçen süre için gecikme zammı da uygulanacaktır.

ÖRNEK:

20.9.1992 vadeli 3.000.000 TL. Gelir Stopaj vergisinin 5.3.1994 tarihinde ödenmesi halinde tahsil edilecek amme alacağı şöyle olacaktır.

- 20.9.1992 vadeli vergi aslı .....................................................3.000.000 TL.

- Bu alacağa 20.9.1992 - 20.12.1992 tarihleri arasında uygulanan ve 1.1.1993 tarihinde asıl addolunan gecikme zammı (3.000.000x%21=) .......................................... 630.000 TL.

- 20.9.1992 vadeli 3.000.000 TL. vergi aslına 20.12.1992 tarihinden 20.1.1994 tarihine kadar geçen süreye ait her ay için % 7 nispetinde olmak üzere 13 ay içinde (13x%7=) %91,

20.1.1994 - 5.3.1994 tarihleri arasında her ay için ayrı ayrı %9 nispetinde olmak üzere (2x%9=) %18, toplam %109 nispetinde gecikme zammı (3.000.000x%109=) .................... 3.270.000 TL.

- 1.1.1993 vadeli 630.000 TL. asıl addolunan alacağa 1.1.1993 - 1.1.1994 tarihleri arasında her ay için %7 nispetinde olmak üzere 12 ay için (12x%7=) %84,

1.1.1994 tarihinden 5.3.1994 tarihine kadar geçen süreye ait her ay için ayrı ayrı %9 nispetinde olmak üzere (3x%9=) %27,

toplam %111 nispetinde gecikme zammı (630.000x%111=) ........................................................ 699.300 TL.

Toplam 7.599.300 TL.

III - VERGİ ZİYAI CEZALARINA GECİKME ZAMMI UYGULAMASI:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile yapılan yeni bir düzenleme ile kesinleşen ve ödeme süreleri içinde ödenmeyen kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarına da vade tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı tatbik edilmesi esası getirilmiştir.

Buna göre vergi zıyaı cezaları olan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarından vadesi 3946 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 30.12.1993 tarihi ve bu tarihten sonra olup ödeme sürelerinde ödenmeyenlere gecikme zammı tatbik edilecektir.

Ancak, 6183 sayılı Kanuna eklenen Geçici 7 inci madde hükmüne göre vadesi 3946 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 30.12.1993 tarihinden önce olan kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezalarına ise gecikme zammı tatbik edilmeyecektir.

ÖRNEK:

Temmuz 1993 dönemine ait olup resen tarh edilen ve ihtilafsız kesinleşen 31.12.1993 vadeli 1.000.000 TL. Katma Değer vergisi, 3.000.000 TL. kaçakçılık cezası ve 210.000 TL. gecikme faizi 30.5.1994 tarihinde ödendiği takdirde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

- 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile eklenen hüküm 30.12.1993 tarihinde yürürlüğe giren 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından 210.000 TL. gecikme faizi için asıl addolunma işlemi yapılmayacaktır. Ancak borcun vadesinin 3946 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra olması nedeniyle vergi aslı ve kaçakçılık ceza

sına gecikme zammı uygulanacaktır.

- 31.12.1993-30.5.1994 tarihleri arasında her ay için %9 nispetinde olmak üzere 5 aylık süre için (5x%9=) %45 nispetinde hesaplanan gecikme zammı:

1.00.0 TL. Katma Değer vergisi için (1.000.000x%45=) 450.000 TL.

3.000.000 TL. kaçakçılık cezası için (3.000.000x%45=) 1.350.000 TL. olarak tahsil edilecektir.

210.000 TL. gecikme faizine ise yukarıda da belirtildiği gibi asıl addolunma işlemi yapılmayacak ve gecikme zammı uygulanmayacaktır.

IV - GECİKME ZAMMI ASGARİ MİKTARI:

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde yer alan ve 1.000 lira olarak uygulanmakta olan gecikme zammı asgari miktarı 5.000 liraya çıkarılmıştır.

Buna göre 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yürürlüğe girdiği 30.12.1993 tarihine kadar ödenmemiş olan amme alacağına tahsil edildiği tarih itibariyle uygulanacak gecikme zammının 5.000 liradan az olması halinde bu alacaklar için asgari 5.000 lira gecikme zammı uygulanacaktır.

ÖRNEK:

31.3.1993 vadeli 5.000 TL.'lik damga vergisinin 31.1.1994 tarihinde ödenmesi halinde gecikme zammı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

- 31.3.1993-31.12.1993 tarihleri arasında her ay için %7 olmak üzere (9x%7=) %63,

- 31.12.1993-31.1.1994 tarihleri arasında her ay için %9 olmak üzere (1x%9=) %9,

10 ay için toplam (%63+%9=) %72 nispetinde tatbik edilen gecikme zammı (5.000x%72=) 3.600 TL. olacaktır.

Ancak, anılan Kanun hükmü ile gecikme zammı asgari miktarı 5.000 lira olarak tespit edildiğinden, 5.000 TL. vergi aslı ile birlikte 5.000 TL. tutarında gecikme zammı tahsil edilmesi gerekmektedir.

V - TECİL FAİZİ ORANI:

6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık %63 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık %78'e çıkarılmış bulunmaktadır.

Bundan böyle 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık %78 tecil faizi oranı uygulanacaktır.

Ancak, bugüne kadar yapılan tecillerde yıllık %63 tecil faizi oranı uygulandığı hususu göz önünde bulundurularak bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren tecil talebinde bulunan borçlulara faiz oranında yapılmış olan bu değişiklik tahsil dairelerince özellikle açıklanacak ve tecil şartlarının kabul edildiğine dair alınacak yazıda faiz oranının belirlendiği kısmın altı çizilmek sureti ile gerekli uyarı yapılacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

(Seri No. 382)

(9 Mart 1994 tarih ve 21872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık % 78 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık % 114' çıkarılmış bulunmaktadır.

Ancak Bugüne kadar yapılan tecillerde yıllık % 78 faizin oranı uygulandığı hususu göz önünde bulundurularak bu tebliğin yayımı tarihinden itibaren tecil talebinde bulunan borçlulara faiz oranında yapılmış olan bu değişiklik tahsil dairelerince özellikle açıklanacak ve tecil şartlarının kabul edildiğine dair alınacak faiz oranının belirlendiği kısmın altı çizilmek sureti ile gerekli uyarı yapılacaktır.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

(Seri No. 383)

(11 Mart 1994 tarih ve 21874 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Bilindiği gibi, 30/12/1993 gün ve 21804 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile değişik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51inci maddesine göre, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %9 nispetinde gecikme zammı uygulanmaktaydı.

Anılan maddenin 4 üncü fıkrası ile Bakanlar Kuruluna verilen yetkiye istinaden 8/3/1994 tarih ve 21871 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 22/2/1994 tarih ve 94/5335 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 12 nispetinde gecikme zammı uygulanması kararlaştırılmış ve belirtilen karar 8/3/1994 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 8/3/1994 tarihinden önce vadesi geldiği halde bu tarihe kadar ödenmemiş olan amme alacaklarının bu tarihten itibaren ödenecek kısımlarına ve 8/3/1994 tarihinden itibaren vadesi geldiği halde vadelerinde ödenmeyen amme alacaklarına yukarıda belirtilen nispetlerde ve 381 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde yer alan esaslar doğrultusunda gecikme zammı uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

(Seri No. 384)

(8 Mayıs 1994 tarih ve 21928 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Bilindiği gibi, 30.12.1993 gün ve 21804 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3946 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine ikinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

"Ödeme müddetinin bitim tarihinden itibaren altı ay geçmesine rağmen, Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bunların ferileri ve cezaları ile bu vergiler dışında kalan ve vergi, resim, harç niteliğinde olmayan diğer amme alacaklarını ödemeyen amme borçlularının ad ve unvanları ile borç miktarları, yılda en çok bir defa Maliye Bakanlığınca topluca ilan edilebilir.

Bu ilan sırrın ifşaı ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre vergi mahremiyetinin ihlali sayılmaz.

Maliye Bakanlığı, ilan edilecek amme alacaklarını nevileri ve asgari miktarı itibariyle sınırlamaya, ilanın şeklini, yapılacağı yer ve zaman ile diğer usul ve esasları tespit etmeye yetkilidir."

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesinde yapılan bu değişiklikle, ödeme müddetinin bitim tarihinden itibaren altı ay geçmesine rağmen maddede belirtilen kamu alacaklarını ödemeyen amme borçlularının ad ve unvanlarının yılda en çok bir defa ilan edilebilmesi imkanı getirilmiştir.

Madde hükmüne göre aşağıda belirtilen amme alacakları ilan edilebilecektir.

1- Yıllık gelir ve kurumlar vergisi, gelir ve kurumlar vergisi tevkifatı, katma değer vergisi,

2- Yıllık gelir ve kurumlar vergisine mahsuben ödenen dahili tevkif at, geçici vergi,

3- Bu vergilere ait fonlar, gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları,

4- Yukarıda sayılanlar dışında kalan ve vergi, resim, harç niteliğinde olmayan diğer amme alacakları.

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine eklenen son fıkra ile de ilan edilecek amme alacaklarını nevileri ve asgari miktarı itibariyle sınırlamaya ilanın şeklini, yapılacağı yer ve zaman ile diğer usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmış olup madde hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden belirlenen usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

I- İLANA KONU ALACAKLARIN TESPİTİ:

A- ALACAKLI AMME İDARESİ İTİBARİYLE

Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunun "Kanundaki Terimler" başlıklı 3 üncü maddesi ile alacaklı amme idaresi teriminin Devleti, vilayet hususi idarelerini ve belediyeleri ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükümleri Devletin, vilayet hususi idarelerinin ve belediyelerin, Kanunun 1 inci maddesinde sayılan alacakları hakkında uygulanmaktadır.

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden ayrıca bir düzenleme yapılıncaya kadar 107 inci madde hükmü Devlete ait alacaklardan vergi dairelerince tahsil edilenler hakkında uygulanacaktır.

B- NEV'İLERİ İTİBARİYLE

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine eklenen 3 üncü fıkra hükmüne göre, nevileri itibariyle ilan edilebilecek amme alacakları yukarıda sıralanmıştır.

1994 yılında yapılacak ilanda amme alacaklarına nevi itibariyle sınırlama getirilmemiş ve ilan edilmesi anılan madde gereğince mümkün olan alacakların hepsi kapsama alınmıştır.

C- MİKTAR İTİBARİYLE

Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden ilan edilecek amme alacaklarının asgari miktarı 1994 yılı için Türkiye genelinde 50 milyon lira olarak belirlenmiştir. Buna göre her bir vergi dairesine 50 milyon lira ve daha fazla borcu olan amme borçluları ilan edilecektir.

Bakanlığımızca 1994 yılında yapılacak ilan kapsamına 31.12.1993 tarihi itibariyle 50 milyon lira ve bu miktarı aşan miktarda borcu olup da 1.7.1994 tarihi itibariyle bu borçlarını ödememiş olan borçlular alınmıştır.

Ancak, 1.7.1994 tarihine yakın günlerde yapılan ödemelere ilişkin belgelerin vergi dairelerine intikal süresi göz önüne alındığında bu ödemelerin dikkate alınabilmesi ve ödeme yapan borçluların ilan edilmemesi amacıyla ilanın 15.7.1994 tarihinde başlaması uygun görülmüştür.

İlana konu alacak toplamı aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak tespit edilecektir.

1- Birden fazla vergi dairesinde mükellefiyet kaydı bulunan borçluların ilan edilecek borçlarının olup olmadığının belirlenmesinde bu vergi dairelerine olan borçları birleştirilmeyecektir. Miktar itibariyle ilan kapsamına giren alacaklar alacaklı vergi daireleri itibariyle ayrı ayrı ilan edilecektir.

İlana konu alacak her bir vergi dairesi için ayrı ayrı dikkate alınacağından, ilan için belirlenen miktarın altında alacağı olan vergi dairesince borçlu hakkında ilan yapılmayacaktır.

2- Vadesinin bitim tarihinden itibaren 6 ay geçmesine rağmen her yıl Bakanlığımızca belirlenen ve ilana esas alınan tarih itibariyle ödenmemiş olan ve nevi itibariyle ilan kapsamına giren kamu alacaklarının toplam tutarı esas alınacaktır.

1994 yılında yapılacak ilanda amme alacaklarına nevi itibariyle sınırlama getirilmediğinden, bir vergi dairesine yıllık gelir ve kurumlar vergisi, gelir ve kurumlar vergisi tevkif atı, katma değer vergisi, yıllık gelir ve kurumlar vergisine mahsuben ödenen dahili tevkif at ve geçici vergi, bu vergilere ait fonlar, gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezaları, vergi, resim, harç niteliğinde olmayan diğer kamu alacaklarını ödeme mükellefiyetini yerine getirmemiş olan borçluların belirtilen bu borçlarının toplamı esas alınacaktır.

Borçlunun madde hükmünde belirtilen süre geçmesine rağmen ödemediği borçlarına tatbik edilecek gecikme zamları ilana esas alınan 1.7.1994 tarihinden 6 ay önceki tarih olan 31.12.1993 tarihi itibariyle hesaplanacak ve borç toplamına ilave edilecektir.

3- Kesinleştiği halde ödenmemiş olan kamu alacakları dikkate alınacak, tarhiyat safhasında olan veya tarhiyata ilişkin olarak yaratılan ihtilaflar nedeniyle kesinleşmemiş olan kamu alacakları ilan edilecek miktarın tespitinde dikkate alınmayacaktır.

4- İlan edilecek kamu alacağının miktarını tespitinde 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan alacaklar dikkate alınmayacaktır.

Tecil şartlarının ihlal edilmiş olması halinde ise kamu alacağının vade tarihi de dikkate alınarak belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde varsa borçlunun diğer borçları ile birlikte tecil şartlarını ihlal ettiği borcu da ilan kapsamına alınacaktır.

6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince 30 güne kadar ödeme süresi verilen kamu alacaklarından ilana esas alınan 1.7.1994 tarihi itibariyle verilen ödeme süresi bitmemiş olanlar da tecil edilmiş kamu alacağı gibi değerlendirilecektir.

Bakanlığımızca belirlenen ve ilana esas alınan 1.7.1994 tarihinden önce 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan teminatlardan "Banka teminat mektubu"nu ilgili tahsil dairesine vermek suretiyle tecil talebinde bulunan ve ilan tarihi itibariyle talepleri henüz değerlendirme aşamasında bulunan amme borçlularının tecile konu olabilecek borçları, banka teminat mektubu ile teminat altına alındığından, ilan kapsamına alınmayacaktır.

5- Borçlunun ilan için belirlenen miktarın üzerinde borcu bulunmakla birlikte nakden veya mahsuben iade talebinin de bulunması halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

Nakden veya mahsuben iade yapılabilmesi için ilgili mevzuat gereğince istenilen belgelerin 1.7.1991 tarihinden önce borçlu tarafından tam ve eksiksiz olarak tahsil dairelerine ibraz edilmiş olması gerekmektedir.

Bu belgelerin tam ve eksiksiz olması koşuluyla nakden veya mahsuben iadesi talep edilen miktarın kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın borç toplamından düşülecektir.

Kalan borç, Bakanlığımızca belirlenen ilana konu miktarın üzerinde olması halinde ilan kapsamına alınacaktır.

Nakden veya mahsuben iade alacağı kesinleştiği anlaşılan borçlulardan aranılan kamu alacaklarına ilişkin mahsup işlemlerinin ise süratle yerine getirileceği tabiidir.

6- Borçlunun ilana konu miktarın üzerinde borcu olup olmadığı tespit edilirken vergi sorumlusu olması dışında çeşitli kanunlarda yer alan sorumluluk müesseseleri nedeniyle asıl amme borçlusunun yanı sıra sorumlu olduğu miktar şahsi borçlarına ilave edilmeyecektir.

II - İLANIN ŞEKLİ

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine göre yapılacak olan ilan her yıl Bakanlıkça belirlenecek miktarın üzerinde borcu bulunanlara ait bilgileri ihtiva edecek bir liste halinde hazırlanacak ve bu listede aşağıdaki hususlar yer alacaktır:

1- Borçlunun adı, soyadı, unvanı, sicil numarası,

2- Toplam borç tutarı,

3- Açıklama.

İlan listesinde alfabetik sıralama yapılmak suretiyle borçluların ad ve unvanları yer alacak, listenin her bir sayfasına müteselsil sıra numarası verilecektir.

İlan listesinin her bir sayfası vergi dairesi başkanlığı kurulan yerlerde vergi dairesi başkanı, vergi müdürü, diğer vergi dairelerinde vergi dairesi müdür ve kovuşturma bölümünden sorumlu müdür yardımcısı, bağlı vergi dairelerinde malmüdürü ve tahsilat servis şefi tarafından imzalanarak mühürlenecektir.

III - İLANIN YAPILACAĞI YER VE ZAMAN

6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine göre hazırlanan ilan listesi her yıl Bakanlığımızca belirlenen tarihte tahsil dairelerinde görülmeleri mümkün olan uygun yerlere asılacaktır.

İlan listesi 60 gün süreyle asılı tutulacak, listenin asılması ve indirilmesi tutanakla tespit olunacaktır.

Listenin asılı bulunduğu müddet zarfında da listede yer alan bilgiler dışında borçlular hakkında herhangi bir açıklama yapılmayacaktır.

Hazırlanan ilan listesi indirildikten sonra tahsil dairelerince muhafaza edilecek ve bu tarihten sonra listede yer alan borçlular hakkında listede yer alan bilgiler de dahil olmak üzere 107 inci madde hükmünü ve vergi mahremiyetini ihlal edecek açıklamalarda bulunulmayacaktır.

1994 yılı için belirlenen miktarların üzerinde borcu olan amme borçlularının adı, soyadı ve unvanları 15.7.1994 tarihinde bu tebliğde yapılan açıklamalara göre Türkiye genelinde her bir vergi dairesi itibariyle topluca ilan edilecektir.

Vergi dairelerince hazırlanan ilan listesinin onaylı bir örneği Defterdarlıklarca birleştirilerek ilan tarihini takip eden iki iş günü içinde Bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğüne) gönderilecektir.

İlan listesi 60 gün süreyle asılı kalacak 12.9.1994 günü mesai saati bitiminde indirilecektir.

IV - DİĞER USUL VE ESASLAR

1- Ödeme emri tebliği ya da cebren takip ve tahsil muameleleri üzerine borçlu tarafından yaratılan ihtilaflar sonucu 6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesine göre hazırlanan ilan listesinin asılacağı tarihten önce verilmiş olan ve bu tarihe kadar geçerliliğini koruyan yürütmenin durdurulması kararları uyarınca borçlu hakkında takibat yapılmasına imkan bulunmadığından bu durumdaki borçlular ilan listesine dahil edilmeyecektir.

Ancak, söz konusu ihtilaflar nedeniyle bu tebliğe göre ilan listesinin asılı olacağı süre içerisinde yargı mercilerince yürütmenin durdurulması kararı verilmesi halinde listenin "Açıklama" sütununda yürütmeyi durdurma kararı belirtilecektir.

2- İlan listesinin ilan edildiği süre içerisinde herhangi bir nedenle ilana konu kamu alacağı terkin edildiği takdirde bu duruma da listenin "Açıklama" sütununda yer verilecektir.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No. 385

(11 Kasım 1194 tarihli 22108 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Bilindiği gibi, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 93 üncü maddesine, gayrimenkul satış ilanlarının yer, müddet ve şekillerine ait umumi esasların Bakanlığımızca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Anılan madde ile Bakanlığımıza verilen yetkiye istinaden gayrimenkul satışında ilanların aşağıda gösterilen esaslar çerçevesinde yapılması uygun görülmüştür.

I - İLANDA YER ALACAK HUSUSLAR:

Gayrimenkul satış ilanında;

1 - Satışa çıkarılan gayrimenkulun bulunduğu mahalle, cadde, sokak, kapı ve daire numarası,

2 - Satışa çıkarılan gayrimenkulun durumu, tapu kaydı, varsa kadastro çapı, evsafı ile hususi vasıfları, müştemilat ve teferruatı,

3 - Gayrimenkulun artırılmasına esas olmak üzere satış komisyonunca biçilen rayiç değer,

4 - Artırmaya iştirak için alınacak teminatın tutarı ve nelerin teminat olarak alınacağı,

5 - Gayrimenkulun satışının yapılacağı yer, gün ve saat,

6 - Gayrimenkulun satış şartnamesinin nere ten alınabileceği veya nerete görülebileceği,

7 - Teminatın yatırıldığına ilişkin makbuzun nereye ve hangi tarihe kadar ibraz edileceği,

8 - Gayrimenkul malın satışında verilen bedel gayrimenkula biçilen rayiç değerin % 75 ini bulmadığı ve şayet artırılan bedel amme alacağına rüçhanı olan alacakların tutarından fazlaya çıkmadığı ve yapılmış ve/veya yapılacak masrafları karşılamadığı takdirde, en çok artıranın taahhüdü baki kalmak şartıyla artırmanın 7 gün daha uzatılarak 7 gün sonra tarih de belirtilmek suretiyle gayrimenkulun aynı mahalde ve aynı saatte tekrar artırmaya çıkarılacağı,

hususları yer alacaktır.

II - İLANIN ŞEKLİ:

Gayrimenkul satış ilanlarında aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

1 - Gayrimenkul satışı, artırma tarihinden en az 15 gün önce başlamak şartıyla o yerde çıkan günlük gazete ile aralıklarla iki defa ilan edilecektir.

2 - Günlük gazete çıkmayan yerlerde yapılacak gayrimenkul satışları, o yerde 15 gün içinde iki defadan az gazete çıkıyorsa çıkan gazete sayısı kadar ilan edilmekle birlikte, halkın görebileceği yerlere ve tahsil dairesi kapısına ilan örneği yapıştırılacak ve belediye yayın araçları ile duyurulacaktır.

3 - Kasaba ve köylerde bulunan gayri menkullerin satışlarında yukarıda açıklandığı şekilde ilan yapılmakla beraber keyfiyet gayrimenkulun bulunduğu kasaba ve köy muhtarlığı aracılığı ile de halka duyurulacaktır.

4 - Biçilen rayiç değeri 2.000.000.000 lirayı aşan gayrimenkul mal satışlarında (1), (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan esaslar çerçevesinde yapılan ilandan başka İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde çıkan en az iki gazete ile de aynı şartlar çerçevesinde ilan yapılacaktır.

5 - Gazetelerden başka vasıtalarla yapılan ilanlarda ilanın yapıldığı ayrıca tanzim edilecek tutanakla belgelendirilecektir.

6 - Bu tebliğin yayımını müteakip 247 Seri Numaralı ve 339 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğleri yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır.

III - DİĞER HUSUSLAR:

6183 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin bir diğer hükmüne göre de, hazırlanan gayrimenkul satış ilanının birer örneği borçluya, vekil veya mümessiline ve gayrimenkulun tapu sicilinde hakkı kayıtlı bulunanlardan adresi belli olanlara tebliğ edilecektir.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 387

(16 Mayıs 1995 tarihli ve 22285 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.)

Bilindiği gibi 6183 sayılı Kanunun 107 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden 1994 yılında; 31.12.1993 tarihi itibariyle 50 milyon lira ve bu miktarı aşan miktarda borcu olup da 1.7.1994 tarihi itibariyle bu borçlarını ödememiş olan borçlular 15.7.1994 - 12.9.1994 tarihleri arasında ilan edilmiştir.

İlana konu alacaklar; alacaklı amme idaresi, nevi ve miktar itibariyle, ilanın yapılacağı yer ve zaman, ilana ilişkin diğer usul ve esaslar 8.5.1994 gün ve 21928 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 684 Seri numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde düzenlenmiştir.

Anılan maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden 1995 yılında yapılacak ilanda 384 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde belirlenen usul ve esaslara aynen uyulması ve aşağıdaki hususların da dikkate alınması uygun görülmüştür.

İlan edilecek amme alacaklarının asgari miktarı 1995 yılı için Türkiye genelinde 200 milyon lira olarak belirlenmiştir.

1995 yılında yapılacak ilan kapsamına 31.12.1994 tarihi itibariyle 200 milyon lira ve bu miktarı aşan miktarda borcu olup da 3.7.1995 tarihi itibariyle bu borçlarını ödememiş olan borçlular alınmıştır.

Ancak 3.7.1995 tarihine yakın günlerde yapılan ödemelere ilişkin belgelerin vergi dairelerine intikal süresi göz önüne alındığında bu ödemelerin dikkate alınabilmesi ve ödeme yapan borçluların ilan edilmemesi amacıyla ilan 17.7.1995 tarihinde başlayacaktır.

İlana konu alacak toplamının tespitinde 384 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinin C/1, 2, 3, 4, 5 ve 6 numaralı bölümlerinde geçen 1.7.1994 tarihi 3.7.1995, 31.12.1993 tarihi ise 31.12.1994 olarak dikkate alınacaktır.

Diğer taraftan, 3986 sayılı kanunun Geçici 1 inci maddesiyle Büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri, bunlara ait tüzel kişilerin veya bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşların 1.4.1994 tarihine kadar ödenmemiş olan vergi borçlarının 36 ayda eşit taksitlerle ödenmesi esası getirilmiştir. Madde hükmü ile, bu kuruluşların 1.4.1994 tarihine kadar olan borçları 36 ay süreyle tescil edildiğinden bu tarihe kadar olan borçları ilan kapsamına alınmayacak, 1.4.1994 tarihinden 31.12.1994 tarihine kadar geçen süreye ilişkin borçları ilan kapsamında değerlendirilecektir.

Ayrıca, 27.11.1994 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair kanunun Geçici 15 inci maddesinde yer alan "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte özelleştirme kapsamında bulunan kuruluşlar ile bundan sonra özelleştirme kapsamına alınacak kuruluşların taşınır ve taşınmaz her türlü mal, hak ve alacakları, bu kuruluşlar özelleştirme kapsamında kaldığı sürece haczedilemez. Konulmuş olan hacizler kalkar ve takipler düşer.." hükmü nedeniyle 3.7.1995 tarihi itibariyle özelleştirme kapsamına alınmış bulunan kuruluşlar hakkında amme alacağının tahsiline yönelik cebri takibat işlemleri yapılmayacağından bu kuruluşlara ilan listelerinde yer verilmeyecektir.

1995 yılı için belirlenen miktarların üzerinde borcu olan amme borçlularının ad, soyadı ve unvanları 17.7.1995 tarihinde Türkiye genelinde her bir vergi dairesi itibariyle topluca ilan edilecektir.

İlan edilecek borçlu ile adı, soyadı, unvanı aynı olan gerçek ya da tüzel kişilerin bulunması halinde bu kişilerin borçludan tefrik edilebilmesi amacıyla bu durumda olan borçluların adı, soyadı, unvanı ile birlikte faaliyet konuları ve adresleri gibi tefrik edici ifadelere ilan listelerinde yer verilecektir.

İlan listeleri 60 gün süreyle asılı kalacak 14.9.1995 günü mesai saati bitiminde indirilecektir.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 387

(1 Temmuz 1995 tarihli ve 22330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

2.6.1995 gün ve 22301 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4108 sayılı kanun ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının tahsil Usulü Hakkında kanuna yeni bir madde eklenmiş ve bazı maddelerinde değişiklikler yapılmıştır. Bu düzenlemelerle ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasına gerek görülmüştür.

I - KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞU

4108 sayılı Kanunun 11 inci maddesi ile 6183 sayılı kanuna 35 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki mükerrer 35 inci madde eklenmiştir.

"Kanuni Temsilcilerin sorumluluğu

Mükerrer Madde 35 - Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsis edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Bu madde hükmü yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessilleri hakkında da uygulanır.

Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmaz.

Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler."

Madde Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Madde başlığında yer alan ve bu Tebliğde geçen "Kanuni temsilciler" ifadesi; tüzel kişilerin, küçüklerin ve kısıtlıların kanuni temsilcilerini, tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenleri, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye'deki mümessillerini kapsamaktadır.

Bilindiği gibi, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanunun 3 üncü maddesinde, kanunun 1 ve 2 uncu maddeleri kapsamına giren alacaklar amme alacağı olarak tanımlanmış, amme borçlusu veya borçlu teriminin, amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilcilerini veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

6183 sayılı kanunun amme borçlusu saydığı kanuni temsilcilerini; gerçek ya da tüzel kişileri veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri kanunen temsil etmeye yetkili olan kişiler olup, bu kişilerin kimler olduğu ve sorumluluklarının şekli mevzuatla belirlenmiştir,

Buna göre, bu mevzuatta belirlenen tüzel kişiliği haiz kuruluşlar için ayrıca ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret sicili Gazetesinde ilan edilen ana sözleşmelerinde ve bu sözleşmelerde aynı usulle yapılan değişikliklerde tayin edilen kanuni temsilciler, 6183 sayılı kanunun mükerrer 35 inci maddesi ile amme alacağının ödenmesinden de sorumlu tutulmuşlardır.

Bununla birlikte, 6183 sayılı kanun, kanuni temsililer hakkında takibe geçilmeden önce asıl amme borçlusu hakkında takip yapılmasını zorunlu kılmaktadır.

Kanunun 54 üncü ve müteakip maddelerine göre yapılan takip sonucunda amme borçlusunun mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacaklarının, yukarıda belirtildiği şekilde tayin olunan kanuni temsilcilerin mal varlığından tahsili cihetine gidilecektir.

Maddede yer alan " ..... mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen amme alacakları .... " hükmü, amme borçlusu hakkında 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takip muameleleri sonucunda; amme borçlusunun haczi kabil herhangi bir mal varlığının bulunmaması, haczedilen mal varlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin amme alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen amme alacaklarını ifade etmektedir .

Amme borçlusunun mal varlığından " .... tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları ..." ifadesi ile amme borçlusunun yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamaması, amme borçlusunun haczedilen mal varlığına 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan değerleme sonucu tespit edilen değerlerin amme alacağını karşılaması, borçlunun iflas etmiş olması halinde iflas idaresi ile kurulan irtibat sonucu amme alacaklarının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerine rağmen amme alacaklarının amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği kanaatinin oluştuğu halleri kapsamaktadır.

Buna göre, amme borçlusu nezdinde sürdürülen takip muameleleri sonucunda yukarıda belirtilen hallerden herhangi birinin varlığı halinde kanuni temsilciler hakkında takip yapılabilmesi için yeterli şartların oluştuğu kabul edilecek ve takip muamelesine kanuni temsilciler adına 6183 sayılı Kanunun 55 inci maddesine göre tanzim edilecek ödeme emri tebliği suretiyle başlanılacaktır.

Amme borçlusunun birden fazla kanuni temsilcisi bulunduğu taktirde, ilgili kanunlara göre kanuni temsilcilerin sorumluluk şekline bakılacak ve müşterek ve müteselsil sorumlu olanlar hakkında tahsil edilemeyen amme alacağının tamamı için her birine ayrı ayrı ödeme emri düzenlemek suretiyle takibe geçilecektir.

Diğer taraftan, yeterli şartlar oluştuğu taktirde anılan Kanunun " Amme alacaklarının korunması" başlıklı ikinci bölümünde yer alan teminat isteme, ihtiyati haciz, ihtiyati tahakkuk ve diğer korunma hükümlerinin amme borçlusunun yanı sıra amme borçlusu sayılan kanuni temsilciler hakkında da uygulanması cihetine gidilecektir.

Kanuni temsilciler hakkında sürdürülecek takip muamelesinde yukarıda açıklanan hususların yanı sıra, kanuni temsilci sıfatı olmayan şahıslar hakkında mükerrer 35 inci madde gereğince takip yapılmamamsına özellikle dikkat edilecektir.

II ÖZEL ÖDEME ŞEKİLLERİNDEN ÖDEME TARİHİ

4108 sayılı Kanunun 12 inci maddesi ile 6183 sayılı Amme alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 44 üncü maddesinin birinci fıkrası;

"41 inci maddeye göre yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, münakale emri üzerine paranın tahsil dairesi hesabına geçtiği gün ödeme yapılmış sayılır." şeklinde değiştirilmiştir.

Değişiklik hükmü Kanunun yayımını izleyen ikinci ayın başı olan 1 Ağustos 1995 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Bilindiği gibi, 6183sayılı Kanunun 41 inci maddesinde " çizgili çek kullanılmak suretiyle ödeme " özel ödeme şekilleri arasında sayılmış ve Maliye Bakanlığının uygun görmesi halinde, ödeme sistemi olarak kullanılacağı hükme bağlanmıştır.

Bakanlığımızca muhtelif tarihlerde yayımlanan genel tebliğlerle, yurdun her yerinde çizgili çekle ödeme yapılabileceği ve çeklerde bloke şartı aranmayacağı yönünde düzenlemeler yapılmıştır,

Kanunun 44 üncü maddesinde yapılan düzenleme, çekle yapılan ödemelerde çekin postaya verildiği tarihin ödeme tarihi olarak kabul edilmeyeceğine yöneliktir.

Buna göre çekle ödeme sistemi devam etmekte ancak, çekle yapılan ödemelerde çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği gün ödeme yapılmış sayılmaktadır.

1 Ağustos 1995 (bu tarih dahil) tarihinden itibaren çeklerin posta yoluyla tahsil dairesine gönderilmesi halinde ise postaya verildiği tarih yerine tahsil dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih ödeme tarihi olarak kabil edilecektir.

Bu itibarla , posta yoluyla tahsil dairelerine gönderilen çeklerin tahsil dairelerinde hangi tarihte intikal ettiğini gösteren kayıtlar tutularak dikkatle izlenmesi girilmektedir.

Anılan maddede yapılan bir diğer değişiklik ise münakale suretiyle yapılan ödemelerde ödeme tarihinin paranın tahsil dairesi hesabına geçtiği gün olarak kabul edileceğine ilişkin olmakla birlikte 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden münakale suretiyle ödeme sistemine ilişkin düzenlemeler bilahare yapılacaktır.

III - GECİKME ZAMMI TATBİK EDİLMEYEN AMME ALACAKLARINDA TECİLİN İHLALİ HALİNDE ÖDENEN TECİL FAİZİ HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER:

4108 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinin son fıkrasına aşağıdaki hüküm eklenmiştir.

"Tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan olması halinde ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez."

Madde Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girmiştir.

Buna göre tecil edilen ancak tecil şartlarına uygun ödenmeyen amme alacağının gecikme zammı uygulanmayan alacaklardan oluşması halinde bu alacaklar için tecilin bir bedeli olarak ödenmiş bulunan tecil faizi borçlulara ret ve iade edilemeyeceği gibi borçlarına da mahsup edilmeyecektir.

Ancak, tecil edilen amme alacağının bir kısmının gecikme zammı uygulanabilecek, bir kısmının da gecikme zammı uygulanamayacak alacaklardan oluşması ve bu tür tecillerin ihlal edilmiş olması halinde, ödenen tecil faizlerinden gecikme zammı uygulanabilecek alacağa isabet eden kısmı ödenmesi gereken gecikme zammından mahsup edilecektir.

ÖRNEK: Gelir (Stopaj) vergisinden 400.000.000 TL kurumlar Vergisinden 1.000.000.000 TL ve Gecikme Zammından 600.000.000 TL olmak üzere toplam 2.000.000.000 TL borç tecil edilmiş, ancak belli bir süre geçtikten sonra tecil ihlal edilmiştir. Bu borçlara karşılık tecil süresince 400.00.000 TL tecil faizi tahsil edilmiştir.

Bu durumda, mahsup edilecek tecil faizi miktarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.

Tecil edilen toplam borç Tahsil edilen tecil faizi

2.000.000.000 TL. 400.000.000 TL

Vergi Aslı Olan Gelir (Stopaj) Vergi Aslına İsabet

Vergisi + Kurumlar vergisi eden tecil faizi

(400.000.000 + 1.000.000.000) = X

1.400.000.000 TL

1.400.000.000 x 400.000.000

X = ----------------------------------------------------- = 280.000.000 TL

2.000.000.000

Buna göre 280.000.000 TL tutarındaki tecil faizi, vergi asılları için hesaplanacak gecikme zammından mahsup edilecektir.

400.000.000 - 280.000 .000 = 120.000.000 TL tecil faizi ise gecikme zammı uygulanmayan amme alacağına ilişkin olduğundan bu tutar borçluya ret ve iade edilmeyeceği gibi borçlarına da mahsup edilmeyecektir.

IV - HACİZ VARAKALARANIN TASDİK YETKİSİ DEVRİ:

4108 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanunun 64 üncü maddesinin birinci fıkrası:

"Haciz muameleleri tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılır" şeklinde değiştirilmiştir.

Madde Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Buna göre haciz varakalarının tasdiki konusunda daha önce yayımlanan 327 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde belirtildiği şekilde işlem yapılacak ve alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memuru ya da yetkili kıldığı memur tarafından haciz varakaları tasdik edilecektir.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 388

(7 Eylül 1995 Tarihli ve 22397 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden, halen yıllık % 114 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık % 96 olarak belirlenmiştir.

Bundan böyle, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine istinaden bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilecek olan amme alacaklarına yıllık % 96 oranında tecil faizi uygulanacaktır.

Bu Tebliğin yayımı tarihinden önceki müracaatlara dayanılarak tecil edilecek olan amme alacaklarına da müracaat tarihinden bu Tebliğin yayımı tarihine kadar geçen süre için geçerli olan oranlar, bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra da % 96 oranında tecil faizi uygulanması gerekmektedir.=

Aynı şekilde, bu Tebliğin yayımı tarihinden önce tecil edilipte tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan amme alacaklarının bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra ödenmesi gereken taksit miktarlarına; bu Tebliğin yayımı tarihine kadar geçen süre için geçerli olan oranlar, bu Tebliğin yayımı tarihinden sonra da % 96 oranında tecil faizi uygulanacaktır.

Borcu tecil edilen mükelleflerden tecil şartlarının kabul edildiğine dair (tecilin gerçekleşmesinden hemen sonra ) alınacak yazıda; faiz oranın belirlendiği kısmın altı çizilmek suretiyle hangi oranda tecil faizi ödeneceğine dair gerekli uyarı yapılacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 389

(7 Eylül 1995 Tarihli ve 22397 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Bilindiği gibi, 3946 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile değişik 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden, 8/3/1994 tarih ve 21871 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 22/2/1994 tarih ve 94/5335 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı %12 nispetinde gecikme zammı uygulanmaktaydı.

Anılan maddenin 4 üncü fıkrası ile Bakanlar Kuruluna verilen yetkiye istinaden 31/8/1995 tarih ve 22390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20/7/1995 tarih ve 95/7138 sayılı Bakanlar Kurulu Kararır ile amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 10 nispetinde gecikme zammı uygulanması kararlaştırılmış ve belirtilen karar 31/8/1995 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 31/8/1995 tarihinden önce vadesi geldiği halde bu tarihe kadar ödenmemiş olan amme alacaklarının bu tarihten itibaren ödenecek kısımlarına ve 31/8/1995 tarihinden itibaren vadesi geldiği halde vadelerinde ödenmeyen amme alacaklarına yukarıda belirtilen nispetlerde ve 381 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde yer alan esaslar doğrultusunda gecikme zammı uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 390

(17 Ocak 1996 tarih ve 22526 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Bilindiği gibi, 1 Temmuz 1995 tarih ve 22330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 387 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinin, kanuni Temsilcilerinin sorumluluğu başlıklı (I) numaralı bölümünde,6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil usulü Hakkında kanunun 3 üncü maddesinde amme borçlusu sayılan kanuni temsilciler, "gerçek yada tüzel kişileri veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri kanunen temsil etmeye yetkili olan kişiler" şeklinde tarif edilmiş ve bu kişilerin kimler olduğu ve sorumluluklarının şeklinin Türk Medeni kanunu, Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta belirtildiği ifade edilerek, asıl amme borçlusunun borçlarından dolayı kanuni temsilciler hakkında takip yapılabilmesi için gerekli şartlar, yapılacak takipte dikkat edilecek hususlar açıklanmıştır.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan anonim şirket şeklinde örgütlenmiş tüzel kişilerin kanuni temsilcilerinin belirlenmesi ve takibinde bazı tereddütler olduğu anlaşıldığından uygulamaya açıklık kazandırılması gerekli görülmüştür.

I - TÜRK TİCARET KANUNUNUN İLGİLİ HÜKÜMLERİ:

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 317 inci maddesinde; "Anonim şirket idare meclisi tarafından idare ve temsil olunur." hükmü yer almaktadır.

Buna göre anonim şirketin kanuni temsilcisi idare meclisi, bir diğer ifade ile yönetim kuruludur.

Kanunun 317 inci maddesi hükmü genel kuralı belirtmekte, ancak vazifelerin azalar arasında ne şekilde taksim olunacağı 319 uncu maddede düzenlenmektedir.

Anılan maddede, "Esas mukavelede idare ve temsil işlerinin idare meclisi azaları arasında taksim edilip edilmeyeceği ve taksim edilecekse bunun nasıl yapılacağı tespit olunur. İdare meclisinin en az bir azasına şirketi temsil salahiyeti verilir.

Esas mukavele ile temsil salâhiyetinin ve idare işlerinin hepsini veya bazılarını idare meclisi olan murahhaslara veya pay sahibi olmaları zaruri bulunmayan müdürlere bırakabilmek için umumi heyete veya idare meclisine salâhiyet verilebilir. Bu gibi kayıtlar bulunmadığı takdirde 317 inci madde hükmü tatbik olunur" denilmektedir.

319 uncu madde hükmü, yönetim kuruluna ait olan şirketi temsil ve idare yetkisinin; esas sözleşme ile yönetim kurulu üyelerinden en az biri veya birden fazlasına veya esas sözleşmede genel kurula veya yönetim kuruluna verilecek yetki ile yönetim kurulu üyesi olmaları şartıyla murahhas üyelere veya şirkette pay sahibi olmasalar bile sorumlu müdürlere devredilebileceğine ilişkindir.

Buna göre, 6183 sayılı kanunun Mükerrer 35 inci maddesi uygulamasında kanuni temsilci, şirket esas sözleşmesi ile temsile yetkilendirilmiş veya kaynağını esas sözleşmeden alan yetki ile idare meclisi ya da genel kurulca temsil salâhiyeti verilmiş kişi veya kişiler olacaktır.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da idare ve temsil salâhiyeti verilen kişi ya da kişilerden birinin mutlak surette yönetim kurulu üyelerinden birisi olmasıdır.

Öte yandan Kanunun 323 üncü maddesinde, idare meclisinin şirketi temsile salâhiyetli kimseleri tescil edilmek üzere ticaret siciline bildireceği, temsil salâhiyetine müteallik kararın noterlikçe tasdik edilmiş suretinin de sicil memuruna verilmesinin şart olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre;

- Temsil salâhiyetine ilişkin noter tasdikli yetkili organ (yönetim kurulu veya genel kurul kararı,

- Şirketi temsil salâhiyeti verilen kişilerin kimler olduğu,

hususlarının ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmiş olması gerekmektedir.

Aynı kanunun 38 inci maddesi gereğince de bu tescilin ilan tarihinden itibaren hüküm ifade edeceği tabiidir.

Kanunun 321 inci maddesinde de, "Temsile salâhiyetli olanlar şirketin maksat ve mevzuuna dahil olan her nevi işleri ve hukuki muameleleri şirket adına yapmak ve şirket unvanını kullanmak hakkını haizdirler.

Temsil salâhiyetinin tahdidi, hüsnüniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı hüküm ifade etmez. Ancak temsil salâhiyetinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine hasrolunduğuna veya müştereken kullanılmasına dair tescil ve ilan edilen tahditler muteberdir.

........." denilmektedir.

Bu madde ile temsil salâhiyetinin kapsamına işaret edilerek, temsile salâhiyetli olanların şirketin maksat ve mevzuuna dahil olan tüm işleri ve tüm hukuki muameleleri şirket adına yapmaları gerektiği ve bu salâhiyetin kapsam olarak sınırlandırılamayacağı ifade edilmektedir.

Bu durumda, 6183 sayılı kanunun Mükerrer 35 inci maddesinin uygulanmasında, 319 uncu madde hükmüne göre temsil salâhiyeti verilen kişi ya da kişilerin kanuni temsilci kabul edilebilmesi için, şirketin maksat ve mevzuuna dahil olan tüm muamelelerde tam yetkili olmaları sorunludur.

II - KANUNİ TEMSİLCİLERİN BELİRLENMESİ:

(I) inci bölümde yer alan kanun hükümleri ve bu hükümlerin açıklamaları dikkate alınarak, bir anonim şirketin kanuni temsilcileri;

1- Öncelikle şirket esas sözleşmesinde yönetim kurulu üyelerinden birinin veya birden fazlasının şirketi temsile yetkili kılınıp kılınmadığı.

2 - Esas sözleşmede şirketi temsile yetkili üye belirlenmemiş ise sözleşmede yönetim kurulu veya genel kurula yönetim kurulu üyesi olması şartıyla murahhas üyeleri veya şirkette pay sahibi olmayan sorumlu müdürleri temsilci olarak belirleme konusunda yetki verilip verilmediği,

3- Esas sözleşmede temsilci belirleme konusunda yetkisi bulunan organ tarafından bu yetki çerçevesinde temsil salâhiyetinin; yönetim kurulu üyelerinden biri veya birkaçına ya da yönetim kurulu üyelerinden en az biri ile birlikte şirketin sorumlu müdürü veya müdürlüğüne devredilip devredilmediği,

hususları tescil ve ilanın yapıldığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine bakılarak belirlenecektir.

Türk Ticaret Kanununun 319 ve müteakip maddelerine göre temsil salâhiyeti murahhas azalara veya pay sahibi olmaları zaruri bulunmayan müdürlere bırakılmamış ise yönetim kurulu üyeleri kanuni temsilci sıfatını taşımaktadır.

Yapılan bu açıklamalara göre, kamu alacağının anonim şirket şeklinde örgütlenmiş tüzel kişiliğinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde tüzel kişiliğinin kanuni temsilcisi konumundaki yönetim kurulu üyelerinin şahsi malvarlıklarından takip ve tahsili cihetine gidilmeden önce, şirket esas sözleşmesinin tetkik olunması, temsil salâhiyetinin aynı zamanda yönetim kurulu üyesi olan murahhas bir veya bir kaç üyeye veya şirkette pay sahibi olmayan müdürlere bırakılmış olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.

Yapılacak tespit sonucunda; şirketi temsil salâhiyetinin murahhas üye veya üyeler ile şirkette pay sahibi olmayan müdürlere bırakıldığının anlaşılması halinde kamu alacağının bunlardan takip ve tahsiline gidilmesi, bu durumda diğer yönetim kurulu üyeleri hakkında işlem yapılmaması icap etmektedir.

Şirket esas sözleşmesinde bu şekilde bir görevlendirmeye ilişkin herhangi bir kayıt bulunmaması halinde, Türk Ticaret kanununun 317 inci maddesi hükmü göz önüne alınacak, yönetimde bulunan tüm üyelerin müşterek ve müteselsil sorumlulukları dikkate alınarak haklarında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun Mükerrer 35 inci maddesi uyarınca işlem yapılacaktır.

III- BİLGİ VERME MECBURİYETİ:

6183 sayılı kanunun Mükerrer 35 inci maddesi uygulamasında; 387 Seri Numaralı Tahsilat Genel tebliği ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar uyarınca vergi dairelerince kanuni temsilcilerin takibi işlemlerinde, herhangi bir yanlışlığa meydan verilmemesi açısından anonim şirketlerin kanuni temsilcilerinin bilinmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, 213 sayılı Vergi Usul kanununun 148 ve 149 uncu maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden anonim şirketlere; şirketin halihazırda kanuni temsilcisi olan kişilerin ad ve soyadları ile ikametgah adreslerinin tescil ve ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir örneğini tebliğin yayımını izleyen ayın başından itibaren 1 ay içerisinde kanuni temsilcilerinin sonradan değişmesi halinde ise değişikliğin, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği de eklenmek suretiyle değişikliğin tescil ve ilan edildiği ayı izleyen ayın başından itibaren 1 ay içerisinde, bir yazı ile bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirme mecburiyeti getirilmiştir.

Bu bilgi verme mecburiyetini yerine getirmeyen mükellefler hakkında aynı Kanunun Mükerrer 355 ve 361 inci maddeleri uyarınca gerekli işlemler yapılacaktır.

IV - DİĞER HUSUSLAR:

Kanuni temsilciler hakkında takip işlemlerine başlanılmadan önce yapılması gereken iş ve işlemler 387 Numaralı Tahsilat Genel Tebliği ile bu Tebliğde açıklanmış olup, bu konudaki açıklamalara da titizlikle uyulması gerekmektedir.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 391

(2 Şubat 1996 tarih ve 22452 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

Bilindiği gibi, 3946 sayılı kanunun 3 üncü maddesi ile değişik 6183 sayılı Amme Alacaklarının tahsil usulü Hakkında kanunun 51 inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden, 31.8.195 tarih ve 22390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 20.7.1995 tarih ve 95/7138 sayılı Bakanlar Kurulu kararı uyarınca 31.8.1995 tarihinden geçerli olmak üzere amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 10 nispetinde gecikme zammı uygulanmaktaydı.

Ancak faiz oranlarında meydana gelen artışın, amme alacaklarının vadelerinde ödenmesine olumsuz etki yapmaması amacıyla, anılan maddenin 4 üncü fıkrası ile Bakarlar Kuruluna verilen yetkiye istinaden 9.1.1996 tarih ve 96/7798 sayılı Bakanlar Kurulu kararı çıkarılmış ve bu karar 1.2.1996 tarihinden geçerli olmak üzere 1.2.1996 Tarih ve 22541 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Bu karar gereği, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için % 15 nispetinde gecikme zammı uygulanması gerekmektedir.

Buna göre 1.2.196 tarihinden önce vadesi geldiği halde bu tarihe kadar ödenmemiş olan amme alacaklarının bu tarihten itibaren ödenecek kısımlarına ve 1.2.1996 tarihinden itibaren vadesi geldiği halde vadelerinde ödenmeyen amme alacaklarına yukarıda belirtilen nispetlerde ve 381 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde yer alan esaslar doğrultusunda gecikme zammı uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 392

(2 Şubat 1996 tarih ve 22452 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında kanunun 48 inci maddesi ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden , halen yıllık % 96 olarak uygulanmakta olan tecil faizi oranı bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yıllık % 144'e çıkarılmıştır.

Bundan böyle, 6183 sayılı kanunun 48 inci maddesine istinaden bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yapılacak müracaatlara dayanılarak tecil edilen amme alacaklarına yıllık % 144 oranında tecil faizi uygulanacaktır.

Ancak;

- Bu Genel Tebliğin yayımı tarihinden ince yapılan ve henüz sonuçlandırılmamış müracaatlara dayanılarak yapılacak tecillere ve bu tebliğin yayımı tarihinden önce tecil edilipte tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olan amme alacaklarına yıllık % 96,

- Bu Genel tebliğin yayımı tarihinden önce tecil talebinde bulunulmuş ve tecil talebi kabul edilmiş olanlardan tecil şartları ihlal edilmiş ve yeniden talepte bulunulmuşsa bu alacaklara genel tebliğin yayımı tarihine kadar geçen süre için yıllık % 96, yayımı tarihinden itibaren ise yıllık % 144,

oranında tecil faizi uygulanmasına devam edilecektir.

Borcu tecil edilen mükelleflerden tecil şartlarının kabul edildiğine dair (tecilin gerçekleşmesinden hemen sonra) alınacak yazıda; faiz oranının belirlendiği kısmın altı çizilmek suretiyle hangi oranda tecil faizi ödeneceğine dair gerekli uyarı yapılacaktır.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından:

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No : 393

Bilindiği üzere, 6183 sayılı Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 41 inci maddesinde, Bakanlığımızca tayin edilecek kararda, nevileri Bakanlığımızca belirlenecek alacaklarının postaneler vasıta kılınmak suretiyle ödenebileceği, aynı Kanunun 44 üncü maddesinde de Bakanlığımızca 41 inci maddeye göre ödeme yapılması uygun görüldüğü takdirde postaneler vasıtasıyla yapılan ödemelerde ödeme tarihinde paranın postaneye yatırıldığı gün olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre, Bakanlığımız ile PTT Genel Müdürlüğü arasında yapılan anlaşmaya istinaden 1.3.1960 tarihinden itibaren posta havalesi kullanılmak suretiyle vergi tahsilatına başlanılmış, bilahare 16.12.1977 tarihinde düzenlenen protokol uyarınca da posta çekleri kullanılmak suretiyle alacaklarının uygulamasına geçilmiştir.

Ancak, bugüne kadar Bakanlığımıza yansıyan olaylardan, postaneler vasıta kılınarak posta çeki ile yapılan tahsilatın.

-Posta çekleri kuponlarının Posta Çekleri Merkezine (Ankara) geç intikal etmesi,

-Posta Çekleri merkezine gelen kuponların tasniften sonra vergi dairesine intikal ettirilmesi,

-Vergi dairesine gelen kuponların mükellef ayrımı, hesap kontrolleri yapıldıktan sonra ödenmesi gereken tutara ilişkin ödeme formüllerinin hazırlanarak Posta İşletmesi Genel Müdürlüğüne gönderilmesi,

-Ödeme formüllerinin Posta İşletme Merkezlerince alınması üzerine paranın ilgili postanelere aktarılması,

-Tahsil olunan paranın vergi dairesinin T.C. Ziraat Bankası nezrindeki hesabına yatırılarak bu hesap vasıtasıyla Merkez Bankası nezrindeki Hazine hesabına aktarılması,

İşlemlerinin zaman zaman 2-3 ayı bulması nedeniyle vergi dairesi tahsilat kayıtlarına geç intikal ettiği dolayısıyla Hazineye de geç aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Bütün bu hususlar dikkate alındığında, postaneler vasıta kılınarak posta çeki ile yapılan tahsilata ilişkin sistem,

a) Hem postane şubelerinde, hem de vergi dairesinde tamamıyla elle düzenlenen belgeler üzerinden işlem yapılması, bilgilerin okunmaması, herhangi bir aşamada yanlış kayda girilmesi gibi insani hatalara çok açık olması,

b) Belge ve para akımının fiilen uzun zaman gerektiren bir prosedürü zorunlu kılması,

e) Tahsilatın Hazine hesabına oldukça geç intikal etmesi, gibi, mevcut yapı içerisinde giderilmesi mümkün olmayan nedenlerle, olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.

Postaneler vasıtasıyla yapılan ödemelerin vergi dairesi tahsilat kayıtlarına geç intikal etmesi, borçlarını bu yolla ödemiş olan mükelleflerin cebri takibata maruz kalmalarına neden olabildiği gibi gereksiz idare-mükellef sürtüşmelerine de yol açmakta ve idareye olan güveni de zayıflatmaktadır.

Öte yandan 6183 sayılı Kanunun aynı maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetki kullanılarak, alacaklarının bankalar vasıtasıyla tahsilinde önemli adımlar atılmış olup, bankalar aracılığıyla yapılan tahsilat yurt düzeyine yaygınlaştırılmıştır. Halen Türkiye genelinde yaygın şube ağı bulunan T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası. T. Vakıflar Bankası olmak üzere 7 banka ile protokol yapılmış ve bu banka şubelerine vergi tahsilatına aracılık etme izni verilmiştir.

Bu düzenlemeler de dikkate alınarak, Devlete ait alacaklardan vergi dairelerince (vergi dairesi başkanlıkları, vergi dairesi müdürlükleri ve mal müdürlükleri bünyesindeki bağlı vergi dairelerince) tahsil edilen kamu alacaklarının postaneler vasıtasıyla, posta çeki kullanılmak suretiyle ve aynı gerekçelerle yurt içinde posta havalesi ile ödenmesi uygulamasının 1 aylık bir geçiş süresinin bitiminden itibaren kaldırılması uygun görülmüştür.

Buna göre, 1 aylık geçiş süresi Haziran ayı olacağından, Haziran ayının son günü olan 30.6.1996 tarihinden sonra posta çeki ve yurt içinde posta havalesi kullanılmak suretiyle ödeme yapılması mümkün olmayacaktır.

Mükelleflerin bu hususa dikkat etmeleri ve borçlarına ilişkin ödemelerini yukarıda belirtilen banka şubelerine veya tahsil dairelerine yapmaları gerekmektedir.

Tebliğ olunur.

Maliye Bakanlığından

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 394

(4 Haziran 1996 tarih ve 22656 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır)

Bilindiği gibi 6183 sayılı Kanunun 107'inci maddesi ile ödeme müddetinin bitim tarihinden itibaren altı ay geçmesine rağmen maddede belirtilen kamu alacaklarını ödemeyen amme borçlularının ad ve unvanları ile borç miktarlarının yılda en çok bir defa Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ilan edilebileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden;

- 1996 yılında Türkiye genelinde ilan edilecek amme borçlularının asgari borç miktarı 1 milyar lira olarak belinmiş,

- İlana konu alacakların; alacaklı amme idaresi, nevi ve miktar itibariyle tespiti ile ilanın yapılacağı yer ve zaman, ilana ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesinde 8.5.994 gün ve 21928 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 384 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan açıklamalara uyulması ve aşağıdaki hususların da dikkate alınması,

uygun görülmüştür.

1996 yılında yapılacak ilan kapsamına 31/12/1995 tarihi itibariyle 1milyan lira ve bu miktarı, aşan miktarda borcu olup da 1/7/1996 tarihi itibariyle bu borçlarını ödememiş olan borçlular alınmıştır.

Ancak, 1/7/1996 tarihine yakın günlerde yapılan ödemelere ilişkin belgelerin vergi dairelerine intikal süresi göz önüne alındığında bu ödemelerin dikkate alınabilmesi ve ödeme yapan borçluların ilan edilmesi amacıyla ilan 15/7/1996 tarihinde başlayacaktır.

İlana konu alacakların miktar itibariyle tespitinde 384 Seri Numaralı Tahsilat Genel tebliğinin I/C bölümünde geçen 1/7/1994 tarihleri 1/7/1996, 31/12/1993 tarihleri ise 31/12/1995 olarak dikkate alınacaktır.

Diğer taraftan 3986 sayılı Kanunun Geçici 1'inci maddesiyle büyük şehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri, bunlara ait tüzel kişilerin veya bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşların 1.4.1994 tarihine kadar ödenmemiş olan vergi borçlarının 36 aydı eşit taksitlerle ödenmesi esası getirilmiştir. Madde hükme ile bu kuruluşların, 1.4.1994 tarihine kadar olan borçları 36 ay süreyle tecil edilmediğinden, bu tarihe kadar olan borçları ilan kapsamına alınmayacak, 1.4.1994 tarihinden 31.12.1995 tarihine kadar geçen süreye ilişkin borçları ilan kapsamında değerlendirilecektir.

Ayrıca, 27.11.1994 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun hükmünde kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair kanunun Geçici 15'inci maddesinde yer alan "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte özelleştirme kapsamında bulunan kuruluşların taşınır ve taşınmaz her türlü mal, hak ve alacakları, bu kuruluşlar özelleştirme kapsamında kaldığı sürece haczedilemez. Konulmuş olan hacizler kalkar ve takipler düşer..." hükmü nedeniyle 1.7.1996 tarihi itibariyle özelleştirme kapsamına alınmış bulunan kuruluşlar hakkında amme alacağının tahsiline yönelik cebri takibat işlemleri yapılmayacağından bu kuruluşlara ilan listelerinde yer verilmeyecektir.

1996 yılı için belirlenen miktarın üzerinde borcu olan amme borçlularının ad, soyadı ve unvanları 15/7/1996 tarihinde Türkiye genelinde her bir vergi dairesi itibariyle topluca ilan edilecektir.

İlan edilecek borçlu ile adı, soyadı, unvanı aynı olan, gerçek ya da tüzel kişilerin bulunması halinde, bu kişilerin borçludan ayırt edilebilmesi amacıyla bu durumda olan borçluların adı, soyadı, unvanı ile birlikte faaliyet konuları ve adresleri gibi ayırt edici ifadelere ilan listelerinde yer verilecektir.

Vergi dairelerince hazırlanan ilan listesinin onaylı bir örneği Defterdarlıklarca birleştirilerek ilan tarihini takip eden iki iş günü içinde bakanlığımıza (Gelirler Genel Müdürlüğüne) gönderilecektir.

İlan listesi 60 gün süreyle asılı kalacak, 12/9/1996 günü mesai saati bitiminde indirilecektir.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 395

5682 sayılı Pasaport Kanununun "Pasaport ve vesika verilmesi yasak olan haller" başlıklı 22 inci maddesinde, vergiden borçlu olduğu pasaport vermeye yetkili makamlara bildirilenlere pasaport veya seyahat vesikası verilmeyeceği, verilmişse geri alınacağı, bunların yurtdışına çıkışlarının engellenemeyeceği yönünde hüküm yer almaktadır.

Vergi borcu nedeniyle yurt dışına çıkış yasağı konulması yönündeki bu hakamükümle, mükelleflerin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmelerinin sağlanması, amme alacağının tahsilinin güvence altına alınması ve tahsilatın hızlandırılması amaçlandığı tabiidir.

Bu amaç ve anılan madde hükmünden hareketle vergi borçları nedeniyle yurt dışına çıkışı yasaklanacak kişiler hakkında aşağıda belirtilen açıklamalar dikkate alınarak işlem yapılması uygun görülmüştür.

I - YURT DIŞINA ÇIKIŞ YASAĞI KONULMASINI GEREKTİREN VERGİ BORCUNUN TESPİTİ:

A) Nevi İtibariyle:

5682 sayılı Kanunun 22 inci maddesindeki "vergiden borçlu" tabiri ile kastedilen, 6183 sayılı Kanunun 1 inci maddesinde söz konusu edilen amme alacaklarından borçlu bulunan şahıslar olduğundan, buradaki vergi borcu tabirinden de "amme alacağı" anlaşılacaktır.

b) Miktar İtibariyle:

Yurt dışına çıkış yasağı konulmasını gerektiren amme alacağı miktarı 1 milyar lira ve üzeri olarak belirlenmiştir.

Bu miktarın altında borcu bulunan şahıslar hakkında tahsil dairelerince yurt dışına çıkış yasağı uygulanmayacaktır.

Borçludan aranılan amme alacağının yurt dışına çıkış yasağı konulmasını gerektirip gerektirmediğinin tespitinde aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulacaktır.

1. Kesinleştiği halde ödenmemiş olan ve varsa ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz uygulamasına konu amme alacakları toplamı dikkate alınacak.

2. a) Tarhiyat safhasında olan veya tarhiyata ilişkin olarak yaratılan ihtilaflar nedeniyle kesinleşmemesi olan amme alacakları.

b) 6183 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca tecil edilmesi ya da sair nedenlerle teminat altına alınan alacaklar.

c) ilgili mevzuat gereğince istenilen belgelerin borçlu tarafından tam ve eksiksiz olarak tahsil dairesine ibraz edilmiş olması koşuluyla nakden veya mahsuben iadesi talep edilen miktar.

d) Cebri takip sonucu haczedilen malların değeri kadar borç miktarı,dikkate alınmayacaktır.

Diğer taraftan, miktara bakılmaksızın 6183 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca aciz halinde olduğu tespit edilen borçlular hakkında yurt dışına çıkış yasağı uygulanmayacaktır.

II - YURT DIŞINA ÇIKIŞ YASAĞI UYGULANMASI GEREKENLERLE İLGİLİ BİLDİRİMLER

Yurt dışına çıkış yasağı uygulanabilmesi için yukarıda belirtilen şekilde tespit edilen bir borcun bulunması ve borcun teminat altına alınmamış olması gerekmektedir.

Emniyet Makamlarına yapılacak bildirimlerde; borçlunun adı soyadı, doğum yeri ve tarihi, ana ve baba adı, nüfusa kayıtlı olduğu yer, iş ve ikametgah adresleri, vergi numarası, borcun mahiyeti ve miktarı, yılı, nevi ve vadesinin eksiksiz olarak yer alması zorunludur.

Amme borcu dolayısıyla, yurt dışına çıkış tahdidi konulmak üzere isimleri Emniyet Makamlarına bildirilmek zorunda kalınan kişilere keyfiyet ayrı bir yazı ile derhal bildirilecek, bu yazıda, borcun mahiyeti, yılı, miktarı, vadesi ve ne şekilde tasfiye olunabileceği, çıkış tahdidinin kaldırılabilmesi için ne gibi işlemler yapılması gerektiği açıkça belirtilmek suretiyle borçlu mükelleflerin bu konuda bilgilendirilmeleri ve dolayısıyla da amme alacağının tahsilinin çabuklaştırılması sağlanmaya çalışılacaktır.

Konunun önemi dikkate alarak borç tespitinde azami özen gösterilmesi belirlenen miktarın altında borcu olanlar için bildirim yapılmaması, bu tebliğin yayımı tarihinden önce borcu 1 milyar liradan az olan borçluların geçici olarak yurt dışına çıkmalarına engel olunmak üzere Emniyet Makamlarına tebligat yapılmış olması halinde, bu tebligatın derhal geri alınması gerekmektedir.

III - YURT DIŞINA ÇIKIŞ YASAĞI UYGULANAN BORÇLULARIN DURUMLARININ İZLENMESİ:

Hakkında yurt dışına çıkış tahdidi konulan şahısların durumları dikkatle izlenecek, bu tahdidin konulmasına neden olan borcun ödenmesi, terkini, teminata bağlanması gibi tahdit konulması nedenini ortadan kaldıran durumlarda, keyfiyet derhal ilgili Emniyet Makamlarına bildirilmek suretiyle mükelleflerin mağduriyetlerinin önlenmesi temin edilecektir.

Ayrıca Bakanlığımıza intikal eden olaylardan yurt dışına çıkış yasağı uygulanan ancak faaliyet konuları gereği, tedavi amacı ve benzeri zaruri nedenlerle yurt dışına çıkmaları gerektiği halde borçlarına karşılık yeterli teminat gösteremedikleri için yurt dışına çıkış yasağı kaldırılmayan bazı borçluların,

- Faaliyetlerine devam edememe, mevcut ve yeni iş imkanlarını kaybetme,

- Tedavi imkanlarının engellenmesi,

gibi zor durumlarla karşılaştıkları anlaşılmaktadır.

Yurt dışına çıkış yasağı uygulanmasının yukarıda belirtilen olumsuz sonuçlarının önlenmesi açısından bu durumda bulunan borçluların taleplerinin tahsil dairesi yöneticisi başkanlığında (Vergi Dairesi Müdürleri, Malmüdürlüklerinde Malmüdürleri ilgili bölüm (vergilendirme ve kovuşturma) yöneticileriyle birlikte değerlendirilmesi, bu değerlendirmede;

Borçlunun öteden beri borç ödeme konusunda iyi niyetli olup olmadığı hususu da dikkate alınarak,

- Yurt dışı yasağı uygulanmasının borçlunun ileride doğabilecek borç ödeme kabiliyetini olumsuz etkileyebileceği veya tedavi olanaklarını kaybetmesine neden olabileceği,

Yurt dışına çıkışın amme alacağının takip ve tahsilini olumsuz etkilemeyeceği,

kanaatine varılması, borca yetecek miktarda teminat gösterilmese dahi borçluların içinde bulundukları bu zor durumlar nedeniyle geçici olarak yurt dışına çıkışlarına izin verilmesi mümkün bulunmaktadır.

Yurt dışına çıkış yasağının, 390 Seri Numaralı Tahsilat Genel Tebliğindeki açıklamalar da dikkate alınarak tüzel kişiliğin borçlarından dolayı birden fazla kanuni temsilcisi hakkında uygulanmış olması halinde, yasağın kaldırılması için yukarıda belirtilen gerekçelerle yapılacak taleplerin de aynı şekilde değerlendirilmesi, ancak en az bir kanuni temsilci hakkında bu yasağın devam ettirilmesi gerekmektedir.

Daha önce bu konuda yayınlanmış olan Genel Tebliğler bu tebliğin yayımını müteakip yürürlükten kaldırılmış olup, yürürlükten kaldırılan bu tebliğler uyarınca haklarında yurt dışına çıkış yasağı uygulanmış borçluların durumları da bu tebliğde belirtilen esaslar çerçevesinde değerlendirilecektir.

Tebliğ olunur.

Tahsilat Genel Tebliği

Seri No: 396

(1 Ekim 1996 tarih ve 22774 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır)

Bilindiği gibi, 3.9.1996 tarih ve 22746 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4179 sayılı Kanun ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü hakkında Kanuna 1164ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"Erken Ödemede İndirim

Ek Madde 1 - Amme alacağının kanuni ödeme süresinden önce ödenmesinde, aşağıda belirtilen indirim ve esaslar uygulanır.

1 - Erken ödemelerde indirim, ödeme tarihinden kanuni ödeme süresinin son gününe kadar, her gün için aylık % 4 oranında uygulanır.

2 - Kanuni ödeme süresinin sonunda artakalan tutarlar, erken ödeme sayılır ve diğer amme alacaklarına mahsup edilinceye kadar (1) numaralı bende göre işlem yapılır. Nakden iadelerde indirim uygulanmaz.

3 - İndirim uygulanacak sürelerin hesabında bir ay 30 gün olarak kabul edilir ve ödemenin yapıldığı gün dikkate alınmaz.

4 - Bakanlar Kurulu; (1) numaralı bentte yazılı oranı sıfıra kadar indirmeye % 84e kadar artırmaya, amme alacaklarının nevi ve vadeleri itibariyle farklı oranlar tespit etmeye yetkilidir.

5 - Bu madde hükümlerinden yararlanacak amme alacaklarını nevileri ve dönemleri itibariyle sınırlamaya münhasıran tahakkuk eden amme alacakları için uygulatmaya, indirimin yapılma şekli ve zamanı ile diğer usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."

Madde 1.10.1996 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Öte yandan 96/8560 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, 1.10.1996 tarihinden itibaren kanuni ödeme süresinde önce ödenen amme alacağı için vade tarihinden,

- 1 aya kadar yapılacak erken ödemelerde aylık % 5,3,

- 4 aya kadar yapılacak erken ödemelerde aylık % 5,

- 7 aya kadar yapılacak erken ödemelerde aylık % 4,7

oranı esas alınmak suretiyle erken ödeme indirimi uygulanacaktır.

Vade tarihinden 7 ayı aşan bir süre için yapılacak erken ödemelerde ise maddede öngörülen aylık % 4 oranı esas alınmak suretiyle erken ödeme indirimi hesaplanacaktır.

Maddenin 5 numaralı bendi ile de madde hükmünden yararlanacak amme hukuk eden amme alacakları için uygulatmaya indirimin yapılma şekli ve zamanı ile diğer usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımıza yetkili kılınmıştır. Madde hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden tespit edilen usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

I - ERKEN ÖDEME İNDİRİMİNDEN YARARLANILACAK AMME ALACAKLARI

A) ALACAKLI AMME İDARESİ İTİBARİYLE

Bilindiği gibi, 6183 sayılı Kanunun "Kanundaki Terimler" başlıklı 3'üncü maddesi ile alacaklı amme idaresi teriminin Devleti,vilayet hususi idarelerini ve belediyeleri ifade ettiği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükümleri Devletin il özel idarelerinin ve belediyelerin, Kanunun 1'inci maddesinde kayıhlan alacakları hakkında uygulanmaktadır.

Buna göre, 6183 sayılı Kanunun Ek 1'inci maddesi hükmü, Devlete ait alacaklardan vergi dairelerince (vergi dairesi başkanlıkları, vergi dairesi müdürlükleri ve mal müdürlükleri bünyesindeki bağlı vergi dairelerince) tahsil edilen amme alacakları hakkında uygulanacaktır.

B) NEV'İLERİ İTİBARİYLE

Erken ödemelerde indirimin 6183 sayılı Kanun kapsamına giren tüm amme alacakları için uygulanması mümkün bulunmakla birlikte, anılan maddenin Bakanlığımızca verdiği yetkiye istinaden uygulamanın öncelikle ödenebilir hale gelen;

- Yıllık gelir vergisi (Götürü usulde tespit olunan gelir vergisi dahil)

- Yıllık kurumlar vergisi,

- gelir ve kurumlar vergisi tevkif atı,

- Dahilde alınan katma değer vergisi (Ek vergi dahil),

için başlatılması uygun görülmüştür.

Bu vergi türleri ile birlikte ödenen damga vergisi ve fonlar için indirim uygulaması yapılmayacaktır.

II - İNDİRİMİN HESAPLANMASINA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR

A) SÜRE VE İNDİRİM ORANININ TESPİTİ

1 - Erken Ödeme İndirimi Uygulanacak Sürenin Hesabı

a) Erken ödeme indirimine ilişkin süre; ödemenin yapıldığı günü takip eden günden kanuni ödeme süresinin son gününe kadar (vade günü hariç) geçen gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacaktır.

ÖRNEK I

1996 yılı Ekim dönemine ait 20.11.1996 vadeli gelir (stopaj) vergisinin 4.11.1996 tarihinde ödenmesi halinde, indirime konu gün sayısı; 5.11.1996 4.1.1996 tarihleri dikkate alınarak 15 gün olarak hesaplanacaktır.

b) Taksitler halinde ödenen vergilerde, birden fazla taksitin erken ödenmesi halinde, süre erken ödenen her bir taksit için 1/a'da açıklanan şekilde belirlenecektir.

c) vade günü tatile rastladığı takdirde sürenin hesabında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 18'inci maddesi nedeniyle uzayan süre dikkate alınacaktır.

ÖRNEK II

1996 yılı Eylül dönemine ait gelir (stopaj) vergisinin vade tarihi olan 20.10.1996 tarihinin Pazar gününe rastlaması nedeniyle ödeme süresinin son günü 21.10.1996 Pazartesi olacaktır. Bu verginin 3.10.1996 tarihinde ödenmesi halinde, indirime konu gün sayısı; 4.10.1996 Cuma günü ila 20.10.1996 Pazar günü dikkate alınarak 17 gün olarak hesaplanacaktır.

2 - İndirim Oranının Tespiti

İndirime konu gün sayısı tespit edildikten sonra maddede öngörülen oran ile 96/8560 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan oranlar dikkate alınarak indirime esas alınacak oran belirlenecektir.

Anılan kararda; 1,4,7 aya kadar yapılacak erken ödemelere göre farklı oranlar belirlenmiştir.

Bu durumda erken ödeme gününden vade gününe kadar geçen ay sayısı dikkate alınarak indirim oranı belirlenecektir.

Buna göre;

a) Aylık beyanname ile beyan edilen vergilerin vade tarihinden önce ödenmesi halinde 1 aya kadar yapılacak erken ödemeler için Bakanlar Kurulunca belirlenen aylık % 5.3,

b) Yıllık beyanname ile beyan edilen ve taksitler halinde ödenen gelir ve kurumlar vergilerinin;

- Her bir taksitin ait olduğu ödeme süresi içerisinde erken ödenmesi halinde 2/a'da belirtildiği şekilde aylık %5.3,

İkinci taksitin, birinci taksit ödeme süresi içerisinde erken ödenmesi halinde, ikinci taksit için 4 aya kadar yapılacak erken ödemelere ilişkin Bakanlar Kurulunca belirlenen aylık % 5,

- Üçüncü taksitin de birinci taksit ödeme süresi içerisinde erken ödenmesi halinde, üçüncü taksit için 7 aya kadar yapılacak erken ödemelere ilişkin Bakanlar Kurulunca belirlenen aylık % 4.7, oranı uygulanacaktır.

c) Taksitler halinde ödenen götürü gelir vergisinin;

-Her bir taksitin ait olduğu ödeme süresi içerisinde erken ödenmesi halinde, 2/a'da belirtildiği şekilde aylık % 5.3,

- Ağustos ayında ödenmesi gereken ikinci taksitin birinci taksit ödeme süresi içerisinde ödenmesi halinde Bakanlar Kurulunca 7 aya kadar yapılacak erken ödemeler için belirlenen aylık % 4,7,

- Kasım ayında ödenmesi gereken üçüncü taksitin birinci taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde bu taksit için maddede öngörülen aylık % 4, oranı dikkate alınacaktır.

d) 2/b) ve 2/c'de belirtilen vergilerin ikinci ve üçüncü taksitlerinin, birinci taksit ödeme süresinden sonraki bir tarihte erken ödenmesi, ayrıca indirimden yararlanılacak vergilerin, yukarıda belirtilen ödeme süreleri dışında vergi mevzuatına göre belirlenen ödeme sürelerinin son gününden önce ödenmesi halinde indirim oranı, erken ödenen gün sayısına göre tespit edilecektir.

B) İNDİRİM MİKTARININ HESAPLANMASI

1 - Erken Ödeme İndiriminde Yararlanılması

İndirim miktarı, ödenmesi gereken verginin erken ödenen gün sayısı ve tespit edilen aylık oranın bir günlüğü ile çarpımı suretiyle bulunacaktır.

Bu miktar ödenmesi gereken vergiden çıkarılarak ödenecek (tahsil edilecek) vergi belirlenecektir.

Aylar itibariyle belirlenen indirim oranlarının bir günlüğü aşağıda gösterilmiştir.

Günlük Oranı

1 aya kadar yapılacak erken ödemeler için (5,3 : 30 =) 0.001767

4 aya kadar yapılacak erken ödemeler için (5 : 30 =) 0.001667

7 aya kadar yapılacak erken ödemeler için (4,7 : 30 =) 0.001567

7 ayı aşan süreler için yapılacak erken ödemelerde (4 : 30 =) 0.001334

Yapılan hesaplamalar sırasında indirim miktarında meydana gelen 1000 liranın altındaki tutarlar dikkate alınmayacaktır.

ÖRNEK III

31.10.1996 vadeli Kurumlar Vergisi III. taksit tutarı 3.000.000.000 TL.'nın 1 Ekim 1996 tarihinden ödenmesi halinde, indirim miktarı ve ödenecek vergi aşağıdaki şekilde belirlenecektir.

Taksit Erken Ödenen Günlük İndirim

İndirim Miktarı = Tutarı x Gün Sayısı x Oranı

= 3.000.000.000. x 29 x 0.001767

= 153.729.000 TL.

Ödenecek Vergi = 2.846.271.000 TL.

ÖNEK IV

1996 Takvim yılı ile ilgili olarak yıllık beyanname ile beyan edilen kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilen 1.800.000.000 TL. Kurumlar Vergisinin 1 Nisan 1997 tarihinden ödenmesi halinde, İndirim ve ödenecek vergi aşağıdaki şekilde belirlenecek

Tahakkuk

Vade Tarihi Eden Vergi İndirim Miktarı Ödenecek Vergi

600.000.000x28x0.001767

I. Taksit

30.4.1997 600.000.000 - 29.685.000 = 570.315.000TTL

600.000.000x120x0.001667

II. Taksit

31.7.1997 600.000.000 - 120.0924.000 = 479.976.000 TL.

600.000.000x212x0.001567

III. Taksit

31.10.1997 600.000.000 - 199.322.000 = 400.678.000 TL.

TOPLAM 1.800.000.000 - 349.031.000 = 1.450.969.000 TL.

ÖRNEK V

1997 Takvim Yılı için götürü usulde tahakkuk ettirilen 35.700.000 Tl. gelir vergisinin 22 Nisan 1997 tarihinde ödenmesi halinde, indirim ve ödenecek vergi miktarı aşağıdaki şekilde belirlenecektir.

Tahakkuk

Vade Tarihi Eden Vergi İndirim Miktarı Ödenecek Vergi

11.900.000x7x0.001767

I. Taksit

30.4.1997 11.900.000 - 147.000 = 11.753.000TL

11.900.000x131x0.001567

II Taksit

31.8.1997 11.900.000 - 2.442.000 = 9.458.000 TL.